Ga naar boven
Home / Beleidsbegroting / Programmaplan / Cultuur, sport en recreatie / Beleidsterrein 8B Cultureel erfgoed

Beleidsterrein 8B Cultureel erfgoed

Inleiding
Het erfgoedbeleid is vastgelegd in de Erfgoednota 2014 – 2020. Het erfgoedbeleid draagt bij aan de toekomstvisie Leiden, Stad van Ontdekkingen (internationale kennis en historische cultuur). Leiden heeft met erfgoed een onderscheidende kracht in huis; zo heeft Leiden en de (internationale) kennis en collecties, en de aantrekkelijke historische stad en de grote mate van betrokkenheid van bewoners. Zowel de gemeente als vele stadspartners dragen bij aan het realiseren van de drie ambities (en 12 doelen) uit de Erfgoednota.

Doelen en prestaties bij 8B Cultureel erfgoed

Doel

Prestaties

8B1. Het Leids verleden wordt duurzaam ingezet als onderscheidende kracht: kennis en collecties op het gebied van cultureel erfgoed zijn bruikbaar voor diverse groepen en het cultureel erfgoed wordt behouden voor toekomstige generaties.

Leiden staat met al haar erfgoedkennis en –collecties nationaal en internationaal aan de top (ambitie I); Leiden wil haar historische omgevingskwaliteit behouden, benutten en versterken voor een aantrekkelijke, vitale en toekomstbestendige stad (ambitie II); Leiden bruist van erfgoedbeleving voor en door bewoners en bezoekers (ambitie III).

8B1.1 Exploitatie en beheer Erfgoed Leiden en Omstreken

8B1.2 Exploitatie en beheer Molen de Valk

8B1.3 Toezicht en handhaven monumenten

8B1.4 Uitvoeren erfgoedbeleid met partners

8B1.1 Exploitatie en beheer Erfgoed Leiden en Omstreken
De missie luidt: Vanuit de overtuiging dat erfgoed bijdraagt aan de kwaliteit en de identiteit van de moderne samenleving, brengt Erfgoed Leiden en Omstreken kennis van het verleden bij elkaar en maakt deze bruikbaar voor iedereen. Dit regionaal opererende kenniscentrum richt zich op de historische oorsprong van stad en regio, de unieke collecties die hieruit voortkomen en zorgt ervoor dat het gebruik ervan bijdraagt aan de verhalen en de binding met de stad en de regio.

Ambitie I Kennis en collecties

  • Onder de naam ECHOES-2 wordt de samenwerking met nationale en internationale partners gecontinueerd. Het resultaat wordt tevens toepasbaar op de digitale ontsluiting van het Leidse erfgoed onder de noemer Gedeeld Erfgoed Leiden zoals benoemd in de Erfgoednota..
  • Het e-Depot de gemeente Leiden zal in samenwerking met gemeentelijke afdelingen gevuld worden.
  • Binnen de gestelde grenzen biedt Erfgoed Leiden en Omstreken - dankzij de integrale aanpak - aan een groeiend aantal regiogemeenten een grotere variatie en een groter volume aan erfgoeddiensten.

Ambitie II Historische omgevingskwaliteit

  • Continuering Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld.

Ambitie III Erfgoedbeleving

  • Zo lang onvoldoende duidelijk is hoe de publieksfunctie van Erfgoed leiden en Omstreken fysiek zal worden vormgegeven, zal Erfgoed Leiden en Omstreken op creatieve en innovatieve manier publiek met regionaal erfgoed in contact brengen. Hierbij hoort ook het continueren van de samenwerking met culturele partners uit de stad, zoals de Museumnacht, Open Monumenten Dagen en de Nacht van Kunst & Kennis. Daarnaast is met PS|Theater afgesproken dat de samenwerking niet alleen wordt gecontinueerd maar dat ook de bronnen die zij gebruiken voor hun voorstellingen digitaal ontsloten zullen worden via de website van Erfgoed Leiden en Omstreken.
  • Via gebruiksvriendelijke, gratis apps en andere digitale toepassingen kunnen nieuwe doelgroepen als jongeren of toeristen in contact komen met de collecties. Tegelijk vormen deze innovatieve toepassingen een middel om via crowdsourcing collecties te verrijken
  • De inspanningen op het gebied van erfgoededucatie, zowel binnen als buiten het onderwijs, worden gecontinueerd en waar mogelijk uitgebreid, bijvoorbeeld met cursussen Wonen in een Monument en Oud Schrift. 

8B1.2 Exploitatie en beheer Molen de Valk

  • Nu de werkzaamheden rondom de Lammermarkt, parkeergarage en evenementenplein zijn afgerond, zullen in 2018 steeds meer de kansen en effecten hiervan merkbaar worden.
  • In 2018 bestaat de Molen 275 jaar. Hieraan zal op gepaste wijze aandacht besteed worden.
  • De Molen verwacht ook dit jaar weer minstens 30.000 gasten te mogen ontvangen.

8B1.3 Toezicht en handhaven op monumenten
Het toezicht en handhaven op monumenten heeft binnen de VTH-keten (vergunnen, toezicht en handhaving) absolute prioriteit. Deze prioriteitstelling is vastgelegd in het VTH beleidsplan (RV 15.0148). Naast het vergunning-gebonden toezicht wordt ook ingezet op het onderzoeken van klachten en meldingen en verzoeken tot handhaving. Er wordt zowel een preventieve als proactieve rol vervuld.

Eind 2015 is een start gemaakt met het monumentenproject. In dit project worden monumenteneigenaren aangesproken op de onderhoudsstaat van hun monument. Hiertoe wordt door de gemeente aan de eigenaren een constateringsrapport over de staat van onderhoud van het monument overhandigd. Dit rapport is aangevuld met plananalyse van Erfgoed Leiden. De eigenaar krijgt dan in de vrijwillige fase de gelegenheid deze onderhoudsgebreken op te lossen. Lukt dit niet in de vrijwillige fase dan wordt een formeel handhavingstraject gestart en wordt de eigenaar aangeschreven. De verwachting is dat in 2017 de eerste resultaten hiervan zichtbaar zijn in de (binnen)stad. Van de 70 panden zijn er voor 64 panden, in de vrijwillige fase, afspraken gemaakt over de uitvoering. Inmiddels zijn 25 panden gereed gemeld en bij 29 panden start de uitvoering binnenkort. Voor 10 panden is uitstel verleend in verband met verkoop van het pand of afspraken met Monumentenwacht

8B1.4 Uitvoeren erfgoedbeleid met partners
Zowel gemeente als partners dragen bij aan de realisatie van de ambities uit de Erfgoednota. De tussenbalans Erfgoednota van 2017 vormt mede input voor 2018 wat betreft nadere focus binnen de ambities (Bij opstellen van deze begroting is de uitkomst van de tussenbalans nog niet bekend). Verder kan de huidige, nog in ontwikkeling zijnde, landelijke vernieuwing in het erfgoedbeleid nog lokaal invulling vragen in 2018. De tendens van de integrale erfgoedbenadering zet zich ook landelijk steeds verder door.  

Ambitie I Kennis en collecties

  • Continuering van diverse samenwerkingsverbanden van Erfgoed Leiden en Omstreken met regiogemeenten. Als regionaal kenniscentrum pakt Erfgoed Leiden en Omstreken graag een rol in de cultuurhistorische component van de regionale Omgevingsvisie en de gemeentelijke Omgevingsvisie van Leiden. De cultuurhistorische atlas blijft in ontwikkeling en speelt daarin een rol.
  • Ook Leiden zelf moet zich voorbereiden op de Omgevingswet. Onderdeel daarvan is dat de cultuurhistorische data moeten worden aangepast aan de eisen die de Omgevingswet zal stellen (relatie met de algemene post invoeren Omgevingswet in het programma Stedelijke Ontwikkeling.

Ambitie II Historische Omgevingskwaliteit

  • Monitoren van de ontwikkelingen in de kwaliteit van het historisch stadsbeeld, in relatie tot de Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld.
  • Continueren inventariseren en waarderen van de cultuurhistorische waarden in de stad, in relatie tot de Erfgoedverordening en cultuurhistorische atlas
  • Implementeren beleid wederopbouwkunst
  • Per 2011 is de Subsidie Op Termijnregeling voor de cascorestauratie van gemeentelijke monumenten stopgezet. Lopende dossiers worden – gezien de 15 jaar termijn van de regeling – nog over een langere periode afgehandeld.

Ambitie III Beleving

  • Richting de Unescostatus voor de Limes blijft de beleving / publieksbereik van de Limes aandachtspunt.
  • Richting Pilgrimjaar 2020 kennisbijdragen van Erfgoed Leiden en Omstreken. Hierin ook aandacht voor de unieke historische identiteit van Leiden, stad van kennis, cultuur en vrijheid.
Effectindicatoren bij 8B Cultureel erfgoed

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2018

2019

2020

2021

Doel 8B1 Het Leids verleden is duurzaam ingezet als onderscheidende kracht; kennis en collecties op het gebied van cultureel erfgoed zijn bruikbaar; cultureel erfgoed is behouden voor toekomstige generaties

8B1.a Percentage Leidenaren met belangstelling voor cultureel erfgoed

75% (2015)

77% (2017)

-

75%

-

75%

Stads- en wijkenquête

8B1.b Aantal bezoeken websites * 1.000

495 (2014)

1.646 (2015)

1.340 (2016)

1.400

1.400

1.400

1.400

ELO

8B1.c Aantal bezoekers Boisotkade

6.879 (2014)

6.624 (2015)

7.244 (2016)

7.000

7.000

7.000

7.000

ELO

8B1.d Aantal bezoekers Molen de Valk

24.297 (2014)

29.367 (2015)

30.732 (2016)

31.000

32.000

33.000

34.000

ELO

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.