Ga naar boven
Home / Beleidsbegroting / Programmaplan / Cultuur, sport en recreatie / Beleidsterrein 8B Cultureel erfgoed

Beleidsterrein 8B Cultureel erfgoed

In 2014 is de nieuwe Erfgoednota (2014–2020) door de Raad vastgesteld. Het erfgoedbeleid draagt bij aan de toekomstvisie Leiden, Stad van Ontdekkingen (internationale kennis en historische cultuur). Leiden heeft met erfgoed een onderscheidende kracht in huis; zo heeft Leiden en de (internationale) kennis en collecties, en de aantrekkelijke historische stad en de grote mate van betrokkenheid van bewoners. Zowel de gemeente als vele stadspartners dragen bij aan het realiseren van de drie ambities (en 12 doelen) uit de Erfgoednota.

Doelen en prestaties bij 8B Cultureel erfgoed

Doel

Prestaties

8B1. Het Leids verleden wordt duurzaam ingezet als onderscheidende kracht: kennis en collecties op het gebied van cultureel erfgoed zijn bruikbaar voor diverse groepen en het cultureel erfgoed wordt behouden voor toekomstige generaties.

Leiden staat met al haar erfgoedkennis en –collecties nationaal en internationaal aan de top (ambitie I); Leiden wil haar historische omgevingskwaliteit behouden, benutten en versterken voor een aantrekkelijke, vitale en toekomstbestendige stad (ambitie II); Leiden bruist van erfgoedbeleving voor en door bewoners en bezoekers (ambitie III).

8B1.1 Exploitatie en beheer Erfgoed Leiden en Omstreken

8B1.2 Exploitatie en beheer Molen de Valk

8B1.3 Toezicht en handhaven monumenten

8B1.4 Uitvoeren erfgoedbeleid met partners

8B1.1 Exploitatie en beheer Erfgoed Leiden en Omstreken
Vanuit de overtuiging dat erfgoed bijdraagt aan de kwaliteit en de identiteit van de moderne leefomgeving, brengt Erfgoed Leiden en Omstreken (ELO) kennis van het verleden bij elkaar en maakt deze bruikbaar voor iedereen. Dit regionaal opererende kenniscentrum richt zich op de historische oorsprong van stad en regio, de unieke collecties die hieruit voortkomen en zorgt ervoor dat het gebruik ervan bijdraagt aan de verhalen en de binding met de stad en de regio.  

Ambitie I - Kennis en collecties

  • Onder de naam ECHOES-2 wordt in samenwerking met nationale en internationale partners gewerkt aan innovatieve digitale ontsluiting van de erfgoedcollecties. Het uiteindelijke resultaat wordt tevens toepasbaar op de digitale ontsluiting van het Leidse erfgoed onder de noemer Gedeeld Erfgoed Leiden.
  • De implementatie van het e-Depot voor en met de gemeente Leiden
  • Vervolg masterclasses ELO in 2017

 Ambitie II - Historische omgevingskwaliteit

  • Continuering Subsidieregeling Historische Stadsbeeld.  

Ambitie III - Erfgoedbeleving

  • In 2016 is de visie op de publieksdienstverlening vastgesteld. ELO moet aansluiten bij de behoeften uit de maatschappij en gelegenheid bieden aan twee belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen: de vlucht die het internet genomen heeft en de groeiende rol van de burger bij de instandhouding en ontsluiting van het erfgoed, ook wel 'the participatory governance of cultural heritage' genoemd. De huidige studiezaal blijkt groter dan nodig, terwijl er voor educatie juist te weinig ruimte is. Er ligt een herhaald verzoek van de Erfgoedkoepel aan de gemeente om historische verenigingen en vrijwilligers te huisvesten zodat zij met het erfgoed van Leiden kunnen werken. De ELO-Academy als educatieplek, werkplaats, broedplaats moet hierop een antwoord bieden. In opdracht van het college wordt daarom gezocht naar een passende invulling van deze visie.
  • ELO heeft de afgelopen jaren relaties opgebouwd met culturele partners in de stad als PS|Theater, Museumnacht, Open Monumenten Dagen en de Nacht van Kunst & Kennis. Deze samenwerking wordt ook in 2017 gecontinueerd. Daarnaast wordt in 2017 in samenwerking met Utopisch Nest – een creatieve samenwerking met de Veenfabriek - een uitdagende kruisbestuiving gezocht tussen wetenschap en kunstenaars.
  • ELO continueert het zoeken en benutten van kansen voor co-creatie, zoals de projecten Kunstambachten  en Historisch Leiden in kaart, waarin wetenschappers van diverse universiteiten, instellingen als RKD en Lakenhal en ELO samenwerken aan het ontsluiten van bronnen en kennis.

8B1.2 Exploitatie en beheer Molen de Valk 
Begin 2017 zullen de werkzaamheden rondom de Lammermarkt, parkeergarage en evenementenplein, worden afgerond. Dit heeft grote gevolgen voor de situering en bereikbaarheid van De Valk, aangezien de omheining wordt verwijderd en de kwetsbaarheid vergroot. Extra investeringen  zijn nodig om de veiligheid en de toegankelijkheid te waarborgen. Daarnaast kunnen de ontwikkelingen rond het Stationsplein een mogelijke bedreiging vormen voor de molenbiotoop en daarmee voor de staat van de molen.  

8B1.3 Toezicht en handhaven op monumenten
Het toezicht en handhaven op monumenten heeft binnen de VTH-keten (vergunnen, toezicht en handhaving) absolute prioriteit. Deze prioriteitstelling is vastgelegd in het VTH beleidsplan (RV 15.0148). Naast het vergunning-gebonden toezicht wordt ook ingezet op het onderzoeken van klachten en meldingen en verzoeken tot handhaving. Er wordt zowel een preventieve als proactieve rol vervuld.

Eind 2015 is een start gemaakt met het monumentenproject. In dit project worden monumenteneigenaren aangesproken op de onderhoudsstaat van hun monument. Hiertoe wordt door de gemeente aan de eigenaren een uitgebreid toezichtsrapport over de staat van onderhoud van het monument overhandigd. De eigenaar krijgt dan in de vrijwillige fase de gelegenheid deze onderhoudsgebreken op te lossen. Lukt dit niet in de vrijwillige fase dan wordt een formeel handhavingstraject gestart en wordt de eigenaar aangeschreven. De verwachting is dat in 2017 de eerste resultaten hiervan zichtbaar zijn in de (binnen)stad.

8B1.4 Uitvoeren erfgoedbeleid met partners
Zowel gemeente als partners dragen bij aan de realisatie van de ambities uit de erfgoednota. Omstreeks eind 2016 maken we een lichte tussenstand op. Hoe gaat het met de ambities op het gebied van kennis en collecties, historische omgevingskwaliteit en beleving? Wat is tot nu er gerealiseerd op hoofdlijnen, maar ook; waar is de komende jaren nog extra aandacht nodig? Hieruit volgen de focus voor 2017 en verder, ook in relatie tot 8B.1.1.

Ambitie I - Kennis en Collecties

  • Continuering van diverse samenwerkingsverbanden van Erfgoed Leiden en Omstreken met regiogemeenten. Als regionaal kenniscentrum pakt ELO graag een rol in de cultuurhistorische component van de regionale Omgevingsvisie.  

Ambitie II - Historische Omgevingskwaliteit

  • Monitoren van de ontwikkelingen in de kwaliteit van het historische stadsbeeld (kernwinkelgebied), nu de Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld – na besteding van extra middelen in 2015 en 2016 – overgaat op het reguliere budget.
  • Ontwikkeling meerjarenprogramma voor de waardering van potentiële gemeentelijke monumenten; focus op bepaalde thema’s en tijdsperiodes.
  • Vervolg beleid kunstwerken (aan gebouwen) uit de wederopbouwperiode
  • Verdere implementatie cultuurhistorische atlas, richting Omgevingswet
  • Aanpassen Monumentenverordening naar aanleiding van Erfgoedwet (indien mogelijk reeds in 2016)
  • Per 2011 is de Subsidie Op Termijnregeling voor de cascorestauratie van gemeentelijke monumenten stopgezet. Lopende dossiers worden – gezien de 15 jaar termijn van de regeling – nog over een langere periode afgehandeld.

 Ambitie III - Beleving

  • Richting de Unescostatus voor de Limes blijft de beleving / publieksbereik van de Limes aandachtspunt.
  • Richting Pilgrimjaar 2020 kennisbijdragen van ELO. Hierin ook aandacht voor de unieke historische identiteit van Leiden als stad van kennis, cultuur en vrijheid.  
Effectindicatoren bij 8B Cultureel erfgoed

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2017

2018

2019

2020

Doel 8B1 Het Leids verleden is duurzaam ingezet als onderscheidende kracht; kennis en collecties op het gebied van cultureel erfgoed zijn bruikbaar; cultureel erfgoed is behouden voor toekomstige generaties

8B1.a Percentage Leidenaren met belangstelling voor cultureel erfgoed

81% (2013)

75% (2015)

75%

-

75%

-

Stadsenquête

8B1.b Aantal bezoeken websites * 1.000

235 (2010)

370 (2011)

400 2013)

495 (2014)

1.646 (2015)

1.000

1.000

1.000

1.000

ELO

8B1.c Aantal bezoekers Boisotkade

7.250 (2010)

6.800 (2011)

7.244 (2012)

5.700 (2013)

6.879 (2014)

6.624 (2015)

7.000

7.000

7.000

7.000

ELO