Ga naar boven
Home / Beleidsbegroting / Programmaplan / Economie / Beleidsterrein 3A Ruimte om te ondernemen

Beleidsterrein 3A Ruimte om te ondernemen

Doelen en prestaties bij 3A Ruimte om te ondernemen

Doel

Prestatie

3A1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen

3A1.1 Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering

3A1.2 Doorontwikkeling Leiden Bio Science Park (LBSP)

3A1.1 Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering

Herijking Regionale kantorenvisie Holland Rijnland
In 2015 en 2016 heeft het regionale proces en de inspraak plaatsgevonden om te komen tot een geactualiseerde regionale kantorenstrategie. Vanwege de complexe materie en de grote financiële belangen voor eigenaren en ook gemeenten heeft dit veel tijd gekost. Vooral het terugbrengen van planaanbod dat reeds in grondexploitaties is opgenomen vergde meer tijd, juist omdat er bovenlokale regie gevoerd moet worden op lokale belangen. De verwachting is dat de geactualiseerde strategie in de 2e helft 2016 zal worden vastgesteld zodat we in 2017, binnen de geactualiseerde kaders, uitvoering kunnen geven aan de acties. In 2017 zal de gemeente waar mogelijk en gewenst (incourante) kantoren helpen transformeren naar andere functies of renoveren. De leegstand van kantorenvastgoed ligt regionaal rond het landelijk gemiddelde van 15,4%. In Leiden is de leegstand in 2016 onder de 12% gezakt. Naast renovatie, transformatie en sloop is nieuwbouw van kantoren gewenst rond de stationslocatie Leiden Centraal. Marktonderzoek en trends tonen aan dat dit het gebied in de stad als regio is waar nieuwbouw van kantoren gewenst is. De regionale kantorenvisie neemt die marktrealiteit ook als uitgangspunt maar is in sommige gemeenten nog gebonden aan eerder gemaakt afspraken. De gemeente Leiden probeert in constructieve opstelling oplossingen aan te dragen die recht doen aan de belangen van alle partijen.

Economie071 (De Economische Agenda Leidse regio)
In 2014 is deze samenwerking tussen ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden in de Leidse regio gestart. Economie071 richt zich in de kern op verbetering van het investeringsklimaat in de regio ten gunste van werkgelegenheid. In 2016 waren de eerste resultaten zichtbaar zoals de doorontwikkeling van het Expat Centre Leiden, de opening van HUBspot en de vaststelling van de Regionale Retailvisie en uitvoeringsprogramma  in alle zes de deelnemende gemeenten.

De voortgang van de Economische thema’s waaraan Economie071 werkten, meten we vanaf 2016 middels Index071. Dit indexcijfer is samengesteld uit totaal vierenveertig variabelen die op hun beurt weer de vijf centrale thema’s van de Economische agenda monitoren. Het totaalindexcijfer voor 2015 laat een stijging van 3%-punten zien ten opzichte van  2014. Ten opzichte van het peiljaar 2008 is de index gestegen van 100 naar 125 in 2015. Dit laat zien dat de economische samenwerking in de regio zijn vruchten afwerpt en dat de economische structuur sterker wordt.

Eind 2015 heeft er een tussenevaluatie plaatsgevonden van Economie071 en is de samenwerking van de deelnemende vijftien partners op een aantal punten bijgesteld. Belangrijkste wijziging is dat Economie071, naast het voeren van projecten, een meer netwerkfunctie heeft gekregen. In deze vorm is de samenwerking in 2016 gecontinueerd en zullen we dit in 2017 voortzetten. Belangrijke aandachtspunten voor 2017 zijn :

  1. Ondernemend onderwijs: dit project focust op voldoende leerwerk- en stageplekken en op de inbedding van ondernemende vaardigheden in de opleidingsprogramma’s van onze onderwijsinstellingen (MBO, HBO, WO). Het project brengt de verschillende kennisinstellingen en partners uit het bedrijfsleven bij elkaar. Op deze manier delen zij kennis over elkaars initiatieven en zoeken zij verbinding en samenwerking.
  2. Centrum voor Vitaliteit: dit project gaat verkennen of we met ‘Vitaliteit’ de economische structuur van onze regio kunnen versterken.
  3.  ‘Be good and tell it’: De Leidse regio heeft een aantal Unique Selling Points. Met dit project gaan we deze USP’s ook daadwerkelijk vertellen om op die manier: 1. Internationale bedrijven 2. Meer de Bezoekers naar de regio te trekken. De USP’s zijn onder aanvoerderschap van Leiden Marketing in beeld gebracht. Nu volgt de fase van operationalisering.
  4. Koppeling kennis aan markt: centraal staat hier het verzilveren van wetenschappelijke kennis en techniek zodat meer bedrijvigheid ontstaat waar de hele regio van kan profiteren. Onder leiding van de gemeente Katwijk wordt er blauwdruk ontwikkelt op basis waarvan Bedrijfsleven en Kennisinstellingen makkelijker met elkaar kunnen samenwerken.

In 2017 loopt het convenant af dat onder andere aan de basis ligt van de samenwerking binnen Economie071. Dit convenant kent een looptijd van 2014 t/m 2017. Tegen de achtergrond van de behaalde resultaten tot nu toe en de tussenevaluatie in 2015, wordt in 2017 bekeken of de nieuwe convenants periode kan worden aangepast en vastgesteld tot 2020.

Wijkeconomie
In 2017 komen we, conform de toezegging bij het raadsbesluit Werklandschappen, met nadere informatie over wijkeconomie. Hierbij zal onder andere aandacht worden gegeven aan de ZZP' ers en de winkelcentra. Na het opknappen van winkelcentrum De Stevensbloem in 2016 wordt in 2017 ook verder gewerkt aan de verbetering van de winkelcentra Kopenmolen, Diamantplein en Leiden Noord.

Retailvisie071
De uitvoering van de Retailvisie loopt door in 2017. De drie actielijnen van het uitvoeringsprogramma zijn: 1. Sterker maken van wat sterk is; 2. Faciliteren van winkelcentra buiten de winkelstructuur; en 3. Transformeren PDV locaties.

Beleidskader winkelvoorzieningen binnenstad
Eind juni 2016 heeft de gemeenteraad de Kaderstellende Notitie Winkelvoorzieningen vastgesteld. Hierin staan zeven doelstellingen geformuleerd die een belangrijke bijdrage leveren aan Leiden als vitale, bruisende winkelstad. Vervolgens dient de kaderstellende notitie vertaald te worden naar een vernieuwde versie van het Beleidskader Winkelvoorzieningen en bijbehorend actieprogramma. In 2017 spreekt de Raad zich uit over zowel het beleidskader alsmede het actieprogramma. Vervolgens staat de uitvoering van dit actieprogramma centraal. De acties zetten o.a. in op totaalbeleving in de binnenstad, een compact winkelgebied met zo min mogelijk leegstand en het ontwikkelen van verschillende deelgebieden in de binnenstad met hun eigen identiteit. Daarbij hebben we tevens oog voor een goede mix tussen de kleinere, zelfstandige winkelier en het groot winkelbedrijf.

Markten
In 2017 wordt in samenwerking met de betrokken partijen en instellingen en met inzet van een extern onderzoek voor de centrummarkt op zaterdag en woensdag een nieuw inrichtingsplan gemaakt. In het gebied van de centrummarkten bevinden zich vele functies (warenmarkt, detailhandel, horeca, terrassen en terrasboten). De ambulante handel, ondernemers Nieuwe Rijn, bezoekers, bewoners en alarmverkeer ervaren dit marktgebied als benauwd. Onderzocht wordt onder meer of het gebied rondom de Aalmarkt kan worden benut voor uitbreiding van het marktgebied. In het plan voor de herinrichting van de Breestraat en het Gangetje is de wens geuit of het Gangetje kraamvrij kan worden gemaakt voor de uitbreiding van de terrassen. Op de Nieuwe Rijn en Botermarkt bestuderen we of de toegangen naar de terrasboten net iets ruimer kunnen. De mogelijkheden, maar ook randvoorwaarden hiervoor, worden in het onderzoek meegenomen. Ook zal hierin worden onderzocht hoe te komen tot een toekomstbestendige markt. Er wordt hierbij onder meer gekeken of de huidige openingstijden van de markt nog voldoen aan de wensen van de bezoekers. Maar ook en vooral wordt de wens van de marktondernemers om over te gaan tot branchering onderzocht. Past branchering bij de Leidse markt en zo ja onder welke condities kan branchering plaatsvinden zodanig dat het bijdraagt aan een sterke en vitale markt.

Standplaatsen
De evaluatie van het standplaatsenplan is eind 2016 afgerond. Op basis hiervan is een  nieuw standplaatsenplan opgesteld. Dit nieuwe standplaatsenplan zal in 2017 worden geïmplementeerd. In het standplaatsenplan is geregeld waar in de gemeente losse standplaatsen mogen worden ingenomen voor bijvoorbeeld kerstbomenverkoop, frietkarren, loempiakraampjes etc. Dit is nodig omdat het huidige standplaatsenplan verouderd is.

Horeca-visie
Op 11 februari 2016 heeft de gemeenteraad de ruimtelijk-economische horecavisie vastgesteld. De horeca in Leiden heeft zich de afgelopen jaren positief ontwikkeld. We zien nog ruimte voor groei en willen daar weloverwogen mee omgaan. Een beheerste ontwikkeling is gewenst met het oog op de kwaliteit van het aanbod. De ruimtelijk-economische horecavisie beschrijft voor alle typen horeca (inclusief de hotels) waar en in welke mate tot en met 2020 nog uitbreiding kan plaatsvinden en waar niet. De visie is het toetsingskader voor horeca-aanvragen die niet in een geldend bestemmingsplan passen. In 2018 vindt een eerste evaluatie plaats. Deze evaluatie kan leiden tot een bijstelling van de uitbreidingsmogelijkheden voor horeca.

Beleidsregels terrassen
In het voorjaar van 2016 is na vaststelling van beleidsregels en nadere regels terrassen 2016 (Rv 16.0025) ) het project Terrassen van start gegaan. Met dit project willen wij een zichtbare kwaliteitsverbetering bereiken door de terrassen in Leiden in overeenstemming te (laten) brengen met de regelgeving. Het project omvat meer dan 220 terrassen in Leiden Voor de uitvoering van het project wordt continu afstemming gezocht met Koninklijke Horeca Nederland afdeling Leiden.

De regelgeving bestaat uit:

  1. Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo);
    • Gebruik/Bestemmingsplan
    • Bouwwerken/Bouwen
  2. Algemene plaatselijke verordening 2015;
    • Terrasvergunning
    • Beleidsregels en Nadere regels Terrassen 2016

In 2016 zijn alle terrassen bezocht en is per terras aan de ondernemer via een constateringsbrief aangegeven welke acties noodzakelijk zijn om het terras in overeenstemming te brengen met de regels. De ondernemer krijgt het hele terrasseizoen 2016 de tijd om deze acties vrijwillig uit te voeren. De gemeente zal de ondernemer daar waar mogelijk ondersteunen bij het uitvoeren van de noodzakelijke acties. In 2017 wordt gecontroleerd of de afgesproken acties ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Als dit niet het geval is, wordt handhavend opgetreden.

Verordening ligplaatsen bedrijfsvaartuigen
In 2016 heeft de raad de Verordening op de Bedrijfsvaartuigen en een nieuw Ligplaatsenplan Bedrijfsvaartuigen vastgesteld. Vervolgens wordt in 2017 de nieuwe regelgeving geïmplementeerd. Dit vraagt naar verwachting, met name door de keuzes op het gebied van de wijze van verdeling en uitgifte van de ligplaatsen (wachtlijst ja of nee) en de inrichting van de administratie (nieuwe grondslag en nieuwe tarieven), veel ambtelijke capaciteit.

Modellenboek Gevelreclame & Uitstallingen
De Leidse binnenstad bestaat uit een boeiende combinatie van historische gebouwen en een modern winkel- en horecabestand. Om een goed evenwicht tussen deze beiden te vinden en daarmee de kwaliteiten van de binnenstad zo duidelijk mogelijk aan bezoekers en (potentiële) klanten te tonen, heeft de gemeente Leiden eind 2015 (vernieuwde) regels opgesteld voor reclame-uitingen van winkeliers, bedrijven en instellingen. Deze regels voor specifiek gevels en uitstallingen in de Leidse binnenstad, zijn terug te vinden in het ‘Modellenboek gevelreclame & Uitstallingen Binnenstad Leiden’ (kortweg: Modellenboek). Door middel van goede communicatie, een proactieve benadering en handhaving waar nodig, willen wij winkeliers, pandeigenaren, verhuurders en makelaars verleiden of verplichten om zoveel mogelijk gevels en uitstallingen in overeenstemming te brengen met de regels van het vernieuwde Modellenboek. We willen hiermee in de praktijk een zichtbare kwaliteitsverbetering realiseren. Simpelweg omdat winkelen in een mooie historische stad meerwaarde heeft en een economische troef is van onze stad. In 2016 zijn we met de uitvoering gestart en deze zal ook in 2017 gecontinueerd worden.

3A1.2 Doorontwikkeling Leiden Bio Science Park
Visie: Het Leiden Bio Science Park behoort tot de top van de Life Science & Health parken in Europa en is cruciaal in het functioneren van Leiden als internationale kennisstad.
Het Bio Science Park vormt samen met het Stationsgebied en de Binnenstad de economische kern van Leiden. De gemeente Leiden werkt nauw samen met de Universiteit Leiden, het LUMC, de gemeente Oegstgeest en de ondernemersvereniging in de ruimtelijke en economische ontwikkeling van het LBSP. Doelstelling van de gemeente voor de doorontwikkeling van LBSP:

  1. Het vergroten van de vestigingsmogelijkheden op het park;
  2. Het vergroten van de werkgelegenheid in de Life Science & Health sector;
  3. Het verbeteren van de kwaliteit van leefomgeving en de bereikbaarheid.

De belangrijkste ontwikkelingen voor 2017:

  1. In de westelijke gebiedsdelen (Entree, Kop van Leeuwenhoek, Gorlaeus en Snellius):
    1. Vaststellen van een Masterplan LBSP-Gorlaeus en anterieure overeenkomst met de Universiteit:
    2. Vaststellen van een bestemmingsplan LBSP-Gorlaeus dat de uitvoering van dit masterplan mogelijk maakt;
    3. Opstellen van een voorlopig ontwerp voor reconstructie van de centrale infrastructuur ter uitvoering van het masterplan en het bestemmingsplan;
  2. Oplevering van woningen in deelgebied Boerhaave (Clusius- en Pathologie-gebouw);
  3. Omgevingsvergunning voor een-twee nieuwe bedrijfspanden (bedrijfsnamen nog vertrouwelijk);
  4. Nieuwbouw van museum Naturalis Biodiversity Center;
  5. Opstellen van een nota van uitgangspunten voor het Pesthuis dat eind 2018 zijn huidige museumfunctie verliest;
  6. Vaststellen (conserverend) bestemmingsplan LBSP-Hippocrates (voorheen Zeezijde).
  7. In 2016 is gewerkt aan een nieuwe bestuursstructuur voor de Leiden Bio Science Park Foundation die past bij de rol van eigenaar en exploitant van de in 2016 geopende Biotech Trainings Facility. Tevens is is verkend hoe de gemeentelijke betrokkenheid bij het bestuur van de Leiden Bio Science Foundation geoptimaliseerd kan worden. Het streven is dat dit in 2017 in werking treedt.

Voor het project- en gebiedsmanagement van LBSP zijn in de begroting 2017 t/m 2019 extra middelen gereserveerd om de gemeentelijke inspanningen te kunnen bekostigen.

Effectindicatoren bij 3A Ruimte om te ondernemen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2017

2018

2019

2020

Doel 3A1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen

3A1.a Aantal arbeidsplaatsen in Leiden, stand per 31 december

60.449 (2012)
60.458 (2013)
60.078 (2014)

60.000*

61.000

61.500

62.000

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3A1.b Aantal bedrijfsvestigingen in Leiden, stand per 31 december

5.162 (2012)
4.887 (2013)
4.919 (2014)

5.100

5.200

5.300

5.400

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3A1.c Percentage leegstand in kantoren in Leiden, stand per 31 december**

13,8% (2013)
13,1% (2014)
11,7% (2015)

11,5%

11,0%

9,8%

9,8%

Kantorenmonitor Holland Rijnland

3A1.d Aantal arbeidsplaatsen op het Leiden Bio Science Park, stand per 1 januari***

15.681 (2013)
16.727 (2014)
17.783 (2015)

18.523

18.893

19.263

19.633

Bedrijvenregister Zuid-Holand

3A1.e Economie071 Index

122 (2014)
125 (2015)

129

131

133

135

Economie071

3A1.f Percentage functiemenging

52,3% (2015)

-

-

-

-

LISA****
(wsjg - BBV)

3A1.g Verhouding tussen verwacht en gemeten Bruto Gemeentelijk Product

102 (2013)

-

-

-

-

Atlas voor Gemeenten****
(wsjg - BBV)

3A1.h Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 /m 64 jaar

56 (2015)

-

-

-

-

LISA****
(wsjg - BBV)

3A1.i Percentage demografische druk

38,5% (2016)

-

-

-

-

CBS****
(wsjg - BBV)

* Recent is bekend geworden dat Jacobs Engineering medio 2017 vertrekt naar Den Haag. Dit betekent een verlies van ruim 1.000 arbeidsplaatsen in Leiden, en geeft een kortstondige terugval in het aantal arbeidsplaatsen.
** De verwachting is dat op 31 december 2016 de leegstand zal zijn gedaald tot 10,5% vanwege enkele in gang gezette transformaties. In 2017 komt het pand van Jacobs leeg, waardoor het leegstandspercentage stijgt. Vervolgens zal het pand van Jacobs worden getransformeerd en is de prognose dat de leegstand weer daalt.
*** Voor de periode 2017 t/m 2020 wordt een gemiddelde groei van 370 arbeidsplaatsen per jaar verwacht. Deze prognose per jaar komt overeen met de gemiddelde groei/jaar in de periode 1988 tot 2013. De groei in 2014 en 2015 was bovengemiddeld en incidenteel. We moeten ons wel realiseren dat de ruimte om te groeien op het Leidse deel van het Bio Science Park beperkt is.
**** Het herziene Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) 2015 stelt een aantal indicatoren voor alle gemeenten verplicht. Bij 3A Ruimte om te ondernemen zijn er vier opgenomen, te herkennen aan de aanduiding (wsjg.nl - BBV) bij de bron. Dit verwijst naar de plek waar alle indicatoren voor alle gemeenten te vinden zijn: www.waarstaatjegemeente.nl. Gemeenten zijn verplicht de bron te hanteren die daar aangegeven staat. Dat maakt vergelijking tussen gemeenten mogelijk. Vanwege deze wettelijk opgelegde werkwijze zien we af van het opnemen van streefwaarden.