Ga naar boven

Inleiding

Het programma Jeugd en Onderwijs wordt in samenhang met andere programma’s uitgevoerd, met name programma 9 (Maatschappelijke ondersteuning) en programma 10 (Werk en inkomen). Gebiedsgerichte sociale wijkteams (SWT) en jeugd- en gezinsteams (JGT) werken, samen met vrijwilligers en basisvoorzieningen - waaronder de scholen en voorschoolse voorzieningen- aan het ondersteunen van inwoners bij het vinden van oplossingen voor ervaren problemen. Ook de manier van sturen, monitoren en verantwoorden is programma-overstijgend (voor meer informatie zie 'Monitor Sociaal Domein').

In Leiden wordt ingezet op de participatie van jongeren met aandacht voor zowel ondernemingszin als zelfredzaamheid. In onze visie moet hun stem op alle niveaus serieus genomen worden: bij beslissingen die te maken hebben met hun eigen leven, hun leefomgeving, en ook het (gemeentelijk) beleid. Het uitgangspunt van ‘praten met’ in plaats van ‘praten over’ loopt als rode draad door alle afspraken met bijvoorbeeld scholen en aanbieders heen.
Jongeren zijn als geen ander in staat elkaar te bereiken, te enthousiasmeren en te ondersteunen. In toenemende mate dragen zij zelf onderwerpen aan voor verdere uitwerking, of die zij willen voorleggen aan een bredere groep jongeren. En zij organiseren zelf informatie, advies en andere activiteiten, soms met ondersteuning. Jongeren geven aan dat door op deze wijze actief te zijn hun zelfvertrouwen en vaardigheden groeien.

Samen met jongeren en andere partners is in 2016 het integrale plan voor jongeren van 16-27 jaar in een kwetsbare positie opgesteld ('Voor alle jongeren perspectief', BW 16.0612). Hierin is aandacht voor de samenhang tussen onderwijs, zorg, ondersteuning, werk, wonen en welzijn. Daadwerkelijke uitwerking hiervan is voor 2017 een belangrijk speerpunt. Voor jongeren met een goed netwerk en gezonde familierelaties hoeft het meerderjarig worden geen problemen op te leveren. Zij worden bij het regelen van zaken en voorbereiding in het zelfstandig worden begeleid door hun netwerk. Maar voor jongeren in een kwetsbare positie kan dit een stuk ingewikkelder liggen, omdat er onvoldoende begeleiding in hun netwerk aanwezig is. Het centraal stellen van de jongere en zijn leefsituatie vraagt om integraal en ontschot werken over leefdomeinen (zoals onderwijs, inkomen, werk, hulp, verslaving) heen.
Het jongerenwerk in Leiden richt zich op jongeren die extra ondersteuning nodig hebben bij hun ontwikkeling tot zelfredzame volwassenen in onze samenleving. Het Jongerenwerk biedt hen begeleiding en leert hen kansen en talenten te zien en te benutten. Jongerenwerkers vervullen hierbij een pedagogische en coachende rol ten opzichte van die jongeren.

In 2016 wordt extra geld vrijgemaakt voor de jeugdhulp, waarmee het tempo van het doorvoeren van bezuinigingen in de jeugdhulp wordt vertraagd. Hiermee wordt bereikt dat er in de jeugdhulp beter invulling gegeven kan worden aan de doelen van de Transformatie Sociaal Domein. Hierbij gaat het om 'veranderen in het werk'. Door een andere manier van werken kunnen meer kinderen terecht in de jeugdhulp. Naast het veranderproces moet er ook concreet zorg worden geleverd. Gecombineerd met het feit dat de nieuwe contracten jeugdhulp (m.b.v. bestuurlijke aanbesteding in 2016) voor een langere periode worden afgesloten, geeft dit de kans om daadwerkelijk vorm te geven aan nieuwe vormen van hulp en andere werkwijzen.

Het voorkomen van voortijdig schoolverlaten (VSV) heeft ook in 2017 de volle aandacht. Gemeenten werken regionaal samen met het voortgezet onderwijs en het MBO en hebben een programma vastgesteld voor de komende jaren. In samenhang met programma 10 worden vanuit het project JA voortijdig schoolverlaters die een uitkering aanvragen begeleid, waarbij terugkeer naar school de voorkeur verdient. Indien dit niet mogelijk blijkt, worden jongeren begeleid naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt.

Het in 2015 ingezette beleid rondom onderwijsinnovatie en daarmee samenhangend de onderwijstafel, heeft geleid tot vernieuwende en verbindende projecten in de stad. Op initiatief van, en uitgevoerd door het onderwijs zelf in samenwerking met aan het onderwijs gelieerde instellingen. Er is meer samenwerking tot stand gekomen in de verticale lijn van voorschool tot en met universiteit. We zijn in goed overleg met de stad over wat nodig is, niet alleen met bestuurders maar ook met docenten, management en leerlingen/studenten. In 2017 versterkt de gemeente haar rol als initiator, facilitator en verbinder bij onderwijsinnovatie nog verder. De stad is een internationale ontmoetingsplaats voor talent, kennis en innovatie.

Leerlingen worden voorbereid - in een bij voorkeur doorlopende leerlijn - op de snel veranderende samenleving en arbeidsmarkt. De internationale ontwikkelingen brengen een voortdurend veranderende demografische samenstelling van de stad met zich mee. Voor het onderwijsbeleid betekent dit een proactief beleid met betrekking tot de komst van internationale studenten, expats en hun kinderen en vluchtelingen en hun kinderen. Andersom bereiden we in Leiden kinderen ook voor op het wereldburgerschap.

Leiden heeft speciale aandacht voor kinderen van vluchtelingen. Zowel kinderen van statushouders als van asielzoekers krijgen een passende plek in het onderwijs. Schoolbesturen voor basis- en voortgezet verzorgen al vele jaren, samen met de gemeente, internationale schakelklassen voor deze leerlingen. De behoefte aan deze voorzieningen reikt over de Leidse gemeentegrenzen, en de gemeente werkt hierin dan ook samen met de samenwerkingsverbanden voor het onderwijs en de gemeenten uit de Leidse Regio. Ook vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin (jeugdgezondheidszorg en jeugd- en gezinsteams) is er gerichte aandacht voor deze groep.

Vanuit de gemeenten en de samenwerkingsverbanden ‘Passend Onderwijs’ wordt gezamenlijk in regionaal verband gezocht naar onderwijs-zorg combinaties. Een gemeenschappelijke ontwikkelagenda is daarbij sturend en het doel is elk kind de beste kans te geven zich optimaal te ontplooien. De inkoop van de jeugdhulp is gezamenlijk opgepakt , evenals de monitoring van de aansluiting onderwijs-jeugd. De samenwerkingsverbanden ‘Passend Onderwijs’ voeren de in 2016 vastgestelde ondersteuningsplannen uit en dringen daarmee - in samenwerking met het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) - het aantal thuiszitters verder terug.

Het Onderwijs Kansenbeleid heeft last van de voortdurende discussie op rijksniveau aangaande de verdeelsystematiek van de budgetten. Per 2018 wordt de voorgenomen bezuiniging op het gemeentelijk budget doorgevoerd en is het de bedoeling om ook een nieuwe verdeelsystematiek door te voeren. Het is nog onbekend wat dit voor Leiden precies gaat betekenen. 2017 zal daarmee (alweer) een overgangsjaar worden. De onzekerheid over dit overgangsjaar vormt ook een kans de projecten en de samenwerking opnieuw te bezien. Dit jaar wordt daar een begin mee gemaakt. Uitgangspunt is het sturen op resultaat in een passend aanbod aan voor- en vroegschoolse educatie (VVE) voorzieningen in een doorlopende lijn voor kinderen van 0 tot 12 jaar.