Ga naar boven

Beleidsterrein 9B Preventie

Het doel van preventie is dat de inwoners zo lang mogelijk gezond, zelfstandig, onafhankelijk en maatschappelijk actief blijven. Bij gezondheidspreventie gaat het om het voorkomen van gezondheidsachterstanden, omdat die op termijn ook andere problemen en chronische ziekten tot gevolg kunnen hebben. Preventie vindt plaats door middel van voorlichting over gezondheidsrisico's, vanuit de jeugdgezondheidszorg, de geestelijke gezondheidszorg en vanuit de verslavingszorg. Hiertoe worden ook maatregelen en beleid gerekend die overbelasting van mantelzorgers moeten voorkomen en zorg en hulp bieden aan die inwoners, die hulp nodig hebben, maar dit zelf niet (kunnen of durven te) vragen. Preventie is een belangrijk onderdeel van de Transformatie(agenda) Sociaal Domein (zie ook hoofdstuk 14). Effectieve preventie voorkomt immers dat beroep wordt gedaan op zwaardere vormen van hulp en ondersteuning. De invalshoek komt steeds meer te liggen op vitaliteit en gezondheid, op de mogelijkheden die inwoners nog wél hebben. In dit kader wordt gestreefd naar een sterkere verbinding tussen (gezondheids) preventie, sport en beweging. (zie deelprogramma 8C Sport). Onder de noemer "Vitaliteit" worden projecten uitgevoerd die invulling geven aan deze nieuwe benadering. 


Wat gaan we doen in 2017:

  • Streven naar het vergroten van de vitaliteit van inwoners
  • Ondersteuning van mantelzorgers continueren.
  • Implementeren van de Ontwikkelagenda 2020 RDOG na vaststelling.
  • Verkennen van de nieuwe mogelijkheden die de invalshoek positieve gezondheid in gezondheidsbevordering kan bieden.
  • Bevorderen van de samenwerking met kennisinstellingen (zie ook Programma Kennisstad) op het gebied van publieke gezondheid.
  • Met de andere gemeenten in de regio Holland Rijnland stimuleren dat de capaciteit voor de infectieziektebestrijding en - preventie voldoet aan de geldende landelijke normen.
  • Uitvoering geven aan de Regionale Agenda Gezondheidsbeleid.
  • Voortzetten van de gemeenschappelijke regeling en de subsidiëring van de RDOG.
  • Uitvoering geven aan het gezondheidsbevorderingsproject JOGG Leiden 2.0.
  • De nota gezondheidsbeleid "Ruimte maken voor Gezondheid" uitvoeren.
  • Diverse projecten uitvoeren in het kader van de transformatie sociaal domein met het doel om de preventie te versterken.
Doelen en prestaties bij 9B Preventie

Doel

Prestatie

9B1 Inwoners zijn zo zelfredzaam mogelijk

9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod van informatieverstrekking, advies en cliëntondersteuning

9B2 Gezondheidsproblemen worden voorkomen
 

9B2.1 Uitvoeren van wettelijke taken basisgezondheidszorg

9B2.2 Uitvoeren van regionaal en lokaal gezondheidsbeleid


9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod aan informatieverstrekking, advies en cliëntondersteuning
De gemeente zorgt voor informatie, advies en cliëntondersteuning. Dat doen we op een aantal manieren: het Informatiepunt Sociale Wijkteams dient als voorportaal voor de wijkteams; het gemeentelijk loket is er voor inwoners met vragen op het gebied van welzijn en zorg. In elk van de acht sociale wijkteams (SWT's) in Leiden is cliëntondersteuning aanwezig die ingeschakeld kan worden om cliënten bij te staan in het maken van keuzes en ondersteunen bij  hun gesprekken met teamleden.
Voor de groep mantelzorgers zet de gemeente in op het meer bekendheid geven aan de ondersteuningsmogelijkheden , vormen van respijtzorg en de mantelzorgwaardering. De partners van het mantelzorgakkoord zetten in op de speerpunten werk en mantelzorg, samenwerking met de 1e lijn en het uitbreiden van de respijtmogelijkheden.
De sociale wijkteams (SWT's) en partners hebben o.a. aandacht voor vroegtijdige signalering van overbelasting en stimuleren het gebruik van hulp door (zorg)vrijwilligers, maatjesprojecten en het eigen sociale netwerk, die mantelzorgers kunnen ontlasten.

9B2.1 Uitvoeren van de wettelijke taken basisgezondheidszorg
De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG) is een gemeenschappelijke regeling en voert de wettelijke basistaken uit die zijn gericht op gezondheidsbescherming en –preventie van de inwoners in het algemeen en in het bijzonder op groepen die gemiddeld minder lang leven en minder lang gezond zijn of groepen die andere gezondheidsrisico’s lopen. Vooral mensen met een lagere sociaal economische status en groepen als kinderen/jongeren en ouderen behoren tot deze aandachtsgroepen. Wij denken dat bij deze groepen de meeste gezondheidswinst valt te behalen.
De thema’s waarop de RDOG zich daarbij vooral richt zijn overgewicht, alcohol- en drugsgebruik, diabetes, eenzaamheid/depressie en roken, met het doel een gezondere leefstijl bij deze groepen te bewerkstelligen.
De RDOG heeft ook de verantwoordelijkheid op het gebied van de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampenbestrijding en crisisbeheersing en het tegengaan van de verspreiding van infectieziekten. Dit betekent dat de RDOG er samen met de Veiligheidsregio er op toeziet dat de inrichting van de geneeskundige keten kwalitatief verantwoord is toegerust. De RDOG ziet er daarom ook op toe dat de betrokken zorginstellingen voldoende voorbereid zijn op rampen en crisissituaties en doet zo nodig verbetervoorstellen.

De taken van de RDOG zijn verankerd in de Wet Publieke Gezondheid.

9B2.2 Uitvoeren van regionaal en lokaal gezondheidsbeleid
De gemeente Leiden werkt met andere gemeenten uit de regio samen aan het opstellen van een regionale agenda Gezondheidsbeleid. Hierin is het begrip "Positieve Gezondheid" het centrale uitgangspunt. Dit betekent dat het gezondheidsbeleid is gericht op het versterken van integrale karakter, dat wil zeggen; gericht op een gezonde leefstijl, een gezonde fysieke omgeving (inclusief Omgevingswet), een gezonde sociale omgeving, op participatie en een goede en toegankelijke preventie en zorg en tenslotte gericht op samenwerking met de eerstelijnszorg.
Het doel van dit gezondheidsbeleid is de bevordering van de gezondheid van alle inwoners, zodat inwoners meer regie op het eigen leven ervaren, de kwaliteit van hun leven verbetert en zij meer kans krijgen om "mee te doen in de maatschappij". De verschillende beleidsterreinen versterken elkaar door een betere relatie met enerzijds het gezondheidsbeleid en anderzijds met het beleid in het sociale domein, dat doelen heeft als participatie, zelfregie en zelfredzaamheid.

De RDOG voert in Leiden twee projecten uit te weten, Gezondheidsbevordering, dat onder meer "Sportenderwijs" bevat en JOGG. Deze projecten hebben het doel om sociaal economische gezondheidsverschillen te verkleinen. Alle inwoners van Leiden horen tot deze doelgroep, met speciale aandacht voor kwetsbare en kansarme groepen.
Het aanbod is zoveel mogelijk wijkgericht en met aandacht voor de verschillen in gezondheids(beleving) tussen mannen en vrouwen en voor verschillen die voortvloeien uit culturele achtergrond en leefstijl.
Het verband tussen wonen, zorg en welzijn wordt benadrukt om optimale participatie van inwoners in de samenleving mogelijk te maken.
In lijn met het beleid, geformuleerd in de nota lokaal gezondheidsbeleid "Ruimte maken voor Gezondheid" is de uitgang vooral om het beleid ten aanzien van de fysieke omgeving te verbinden met dat van de sociale omgeving, zodat de vitaliteit van jong en oud wordt bevorderd.
'Mijn vitaliteit’ is een van de leidende thema’s in de Transformatie Sociaal Domein. Voorbeelden van projecten die in 2017 lopen in dit kader zijn de ontwikkeling van twee Vitality Clubs in Leiden door inwoners zelf, zonder inmenging van professionals, waarin wijkbewoners meerdere dagen bijeenkomen om te bewegen en aan hun sociale contacten te werken. De verwachting is dat dit de vitaliteit en gezondheid van de deelnemers bevordert.



Verbonden Partijen

De onderstaande Verbonden Partijen leveren een bijdrage aan dit beleidsterrein. Zie voor meer informatie de paragraaf verbonden partijen.

Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden

De RDOG Hollands Midden bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden.

Effectindicatoren bij 9B Preventie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2017

2018

2019

2020

9B1 Burgers zijn zo zelfredzaam mogelijk

9B1.a Percentage inwoners dat zich kan redden in het dagelijks leven

94% (2015)

95%

-

97%

-

Stadsenquête

9B1.b Percentage mantelzorgers dat zich tamelijk zwaar, zeer zwaar tot overbelast voelt

18% (2011)
19% (2013)
14% (2015) *

13%

-

11%

-

Stadsenquête

* Afgerond 11% tamelijk zwaar belast, 1% zwaar belast, 1% overbelast.