Ga naar boven

Inleiding

In programma 5 presenteert het college de plannen en ontwikkelingen op het gebied van de omgevingskwaliteit. Door effectief beheer- en onderhoudsbeleid en uitvoering zorgt Leiden voor een verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte en water en groen in Leiden. Met een ambitieuze Duurzaamheidsagenda wordt geïnvesteerd in een toekomstbestendige en duurzame omgevingskwaliteit in en om de stad. Leiden neemt zo haar verantwoordelijkheid aangaande het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen, het in stand houden en verbeteren van biodiversiteit en het voorkomen van afval. Sinds 2016 heeft Leiden in de Programmabegroting een bijzonder programma Duurzaamheid opgenomen, naast de bijzondere programma's Bereikbaarheid en Kennisstad.

Beleidsterrein

Maatschappelijk effect

Vertaling naar een doel

5A Verharde openbare ruimte

Voldoende tevredenheid gebruikers openbare ruimte en verantwoordelijk gedrag van de gebruikers.

5A1 Schoon, heel en veilig

5B Openbaar water

Droge voeten en schoon water.

5B1 Waterkwantiteit op orde en verbeteren waterkwaliteit

Voldoende tevredenheid recreatief gebruik van het water door bewoners en bezoekers en verantwoordelijk gedrag van de gebruikers.

5B2 Recreatieve waarde water vergroten

5C Openbaar groen

Voldoende tevredenheid gebruikers openbaar groen en verantwoordelijk gedrag van de gebruikers.

5C1 Behoud van de kwaliteit van het openbaar groen

Meer gebruik van het recreatief groen door bewoners en bezoekers.

5C2 Verbeteren kwaliteit en vergroten recreatieve waarde openbaar groen

5D Duurzaamheid

De stad behouden voor toekomstige generaties.

5D1 Leiden duurzame stad

Steeds een beetje beter
De afgelopen jaren is het ons gelukt om bij het beheer van de stad met steeds minder middelen toch een steeds beter product te leveren. Volgens de Stadsenquête 2017 wordt het onderhoud van de openbare ruimte nu hoger gewaardeerd met een 7.0. Gestuurd door de visie ‘Ruimte voor de stad’ zal ook in 2018 bewonersparticipatie een centrale plaats innemen. Duurzaamheid en biodiversiteit zijn de afgelopen jaren kernwaarden geworden die een onlosmakelijk onderdeel geworden zijn van het DNA van het beheer van de stad. Door het onder de grond brengen van afvalcontainers is het straatbeeld verbeterd. En onder het mom ‘wie niet horen wil, die moet maar voelen’ zal in 2018 de recente intensivering van de handhaving in de openbare ruimte zorgen voor de benodigde correcties. Op die manier zullen we ook in 2018 weer een stapje nemen; steeds een beetje beter.

Beheer openbare ruimte
De openbare ruimte wordt ook komend jaar beheerd en onderhouden op basis van wettelijke regels, zorgplicht en de bedoelde functionaliteit en kwaliteit zoals die in de beleidskaders en beleidsplannen is benoemd. De uitwerking hiervan komt samen in de beheerplannen 2017-2021. Met de beheerplannen realiseren we de afgesproken beeldkwaliteit voor de openbare ruimte en zorgen we dat de middelen voor het onderhouden van de kapitaalgoederen duurzaam, planmatig en in samenhang met ander werk worden ingezet. Cluster Beheer levert een belangrijke bijdrage aan het programma duurzaamheid. Daarnaast wordt er verder gewerkt aan het operationaliseren van de visie ‘Ruimte voor de stad’. In de kern draait het in de visie om ruimte terug geven aan de inwoners van de stad. Door bijvoorbeeld het bevorderen van bewonersparticipatie in het beheer en onderhoud van de stad, of het opnieuw inrichten van de openbare ruimte omdat bewoners hierom vragen. Maar ook door objecten, die in de loop der tijd hun functie hebben verloren, weg te halen zodat nieuwe mogelijkheden ontstaan. Tevens is er ruim aandacht voor het bevorderen van de biodiversiteit in de stad. Belangrijk hierbij is dat binnen de visie de gemeente verantwoordelijk is en blijft voor de basis en daarop aanspreekbaar is. Dat wil zeggen schoon, heel en veilig conform het ambitieniveau van de gemeente. Het koppelen van de beheeringrepen aan de grote opgaven in de openbare ruimte ten gevolge van klimaatadaptatie en energietransitie komt meer op de agenda. Vanwege de onzekerheid in tijdstip van uitvoering en welke wijken hierbij eerst aan de beurt komen, betekent dat met onderhoudsplanningen flexibel omgegaan moet worden om onnodige uitgaven te voorkomen. Naarmate in de komende jaren meer duidelijkheid komt in de realisatie van deze grote opgaven, betekent dit concreet dat geplande onderhoudswerkzaamheden beter kunnen worden gefaseerd.

Ruimtelijke Ontwikkeling
We gaan voortvarend aan de slag met onlangs vastgesteld beleid, zoals de illuminatienota Verleiden met Licht, het Leids Uitvoeringprogramma Bodem en Ondergrond 2016-2020 en de openbare ruimte projecten binnenstad. Er komt een actualisering van het Handboek kwaliteit openbare ruimte om te zorgen dat de inrichting van de openbare ruimte klimaatbestendig, duurzaam en zo optimaal rekening houdend met biodiversiteit en de verwachtte ontwikkelingen van de energietransitie plaatsvindt. Ook andere interne processen zoals het Leids Planproces worden ingericht om deze thema’s optimaal te integreren in ruimtelijke ontwikkelingen. De eerste resultaten om ervaring op te doen met klimaatadaptief inrichten in het kader van het Europese samenwerkingsproject INTERREG SPONGE 2020 worden zichtbaar voor de pilotgebieden Noorderkwartier, Lakenplein en Stationsgebied. In 2018 wordt een Integraal Water Keten Plan 2019-2023 aan de Raad voorgelegd. Om het water aantrekkelijk te houden is en wordt beleid ontwikkeld voor alle vormen van gebruik ervan, zoals pleziervaart, bedrijvigheid, wonen en evenementen. Het uitvoeringsplan voor de verbetering van de groene hoofdstructuur wordt in gang gezet. In 2018 worden o.a. de herinrichting en renovatie van de Korte Vlietzone aangepakt, de uitvoering afgerond van het Morspark en de groenprojecten in de Zeeheldenbuurt. Lopende projecten zijn het Singelpark, de aanleg van groene recreatieve routes, de vergroening van de Oostvlietpolder (in 2018 zal de 2e fase van natuur- en recreatiegebied ‘t Vogelhoff in gebruik worden genomen) en de Leidse Ommelanden (er wordt verder gewerkt aan diverse projecten in dit regionale groenprogramma). Daarnaast wordt het ecologisch netwerk van Leiden in beeld gebracht en worden waar mogelijk worden de knelpunten aangepakt in de inrichting en het beheer.

Duurzaamheid
In lijn met de afspraken die zijn gemaakt bij de klimaattop in Parijs heeft de Leidse gemeenteraad de Duurzaamheidsambities 2030 vastgesteld en uitgewerkt in de Duurzaamheidagenda 2016-2020 met 16 doelstellingen op 6 thema’s: Energie, Biodiversiteit, Afvalstromen, Duurzaam ondernemen, Duurzame mobiliteit, Klimaatadaptatie, kennisstad Leiden wil op het gebied van duurzaamheid voorop lopen en heeft ditals derde pijler voor onze stad benoemd, naast Kennis en Cultuur. Centraal staat de uitvoering van maatregelen met de stad. De gemeente, naast dat zij zelf maatregelen neemt, faciliteert, informeert en subsidieert de stad om te verduurzamen. In de paragraaf ‘Bijzonder programma Duurzaamheid’ in deze Programmabegroting wordt dit nader toegelicht.