Ga naar boven

Inleiding

Algemeen
Het aantal mensen in de bijstand is de laatste jaren gestegen. Ook voor 2017 wordt, ondanks de aantrekkende economie nog geen daling verwacht. De nieuwe doelgroepen, de instroom van statushouders en de nasleep van de crisis dragen allemaal bij aan de toename. Het is niet met enige mate van zekerheid te voorspellen hoe de werkloosheid zich zal ontwikkelen. Economische groeit levert niet als vanzelf meer banen op. Voor werkzoekenden is het moeilijker om vanuit de bijstand een baan te vinden dan vanuit de WW. Naast de arbeidsbeperkten en de jongeren zijn nu ook de oudere werklozen, die in de crisis hun baan zijn kwijtgeraakt en daarna de volledige WW hebben doorlopen een doelgroep in de Participatiewet die bijzondere aandacht vraagt.

Participatiewet
De ervaring in de eerste jaren met de uitvoering van de Participatiewet heeft geleerd dat de wet- en regelgeving aan passing behoeft. De huidige regels vormen in veel gevallen een belemmering om mensen met een arbeidsbeperking op een garantiebaan te plaatsen. Bij de Tweede Kamer ligt inmiddels het wetsvoorstel 'Vereenvoudiging Participatiewet'. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2017. Hierdoor kunnen arbeidsbeperkten, die niet het minimumloon kunnen verdienen, makkelijker in het doelgroepregister worden opgenomen en verwachten we nog beter in staat te zijn om hen op een garantiebaan te kunnen plaatsen.
Vooruitlopend op de aanpassingen kan in 2016 al met de nieuwe regels worden gewerkt. Hierdoor kunnen jongeren die direct vanuit speciaal of praktijkonderwijs aan het werk gaan direct loonkostensubsidie krijgen en is het ook mogelijk om als de loonwaarde nog niet bepaald is in de eerste zes maanden met een forfaitaire loonkostensubsidie van vijftig procent te werken. Ook ligt er een voorstel om de zogenaamde 'praktijkroute' mogelijk te maken. Wanneer op de werkplek blijkt dat de werknemer niet in staat is het wettelijk minimumloon te verdienen, wordt deze direct opgenomen in het doelgroepregister en kan loonkostensubsidie worden verstrekt. Verder worden gemeenten verplicht om beschut werk aan te bieden. Voor Leiden betekent dit in principe geen verandering omdat Leiden dit al doet. Het Rijk gaat per gemeente bepalen hoeveel beschutte werkplekken moeten worden gecreëerd.

Andere wetswijzigingen betreffen de harmonisering van re-integratie-instrumenten (no-riskpolis, mobiliteitsbonus)aanpassing van de Fraudewet, de vereenvoudiging van de beslagvrije voet en de invoering van de participatieverklaring als onderdeel van het inburgeringsexamen.

Minima
Uit recente onderzoeken is gebleken dat steeds meer werkende mensen onder de armoedegrens leven. Hoewel het budget voor het minimabeleid de laatste jaren volledig wordt uitgeput is het aannemelijk dat de groep 'werkende armen' met het Leidse minimabeleid nog onvoldoende wordt bereikt.

Schuldhulpverlening
De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) is in 2016 landelijk geëvalueerd. De evaluatie biedt aanknopingspunten voor vernieuwing. Een belangrijk onderwerp is de integrale toegang. De inzet van het Rijk is dat niemand bij voorbaat van schuldhulpverlening kan worden uitgesloten. Er komt ook een wettelijk moratorium. Deze onderwerpen worden in 2017 verwerkt in een nieuw beleidsplan.

Verdrag inzake personen met een handicap
In het nieuwe artikel 8d van de Participatiewet is bepaald dat de gemeenteraad periodiek een plan vaststelt omtrent de wijze waarop het college uitvoering zal geven aan het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. Het college komt met een voorstel.

Transformatie in het Sociaal Domein
De transformatiegedachte in het sociaal domein brengt een nieuwe manier van werken met zich mee waarbij we samen met inwoners oplossingen creëren. Hiervoor zijn we in gesprek met klanten om samen hun mogelijkheden en belemmeringen in kaart te brengen. We doen dat met een brede blik. Met de klant stellen we een Plan van Aanpak op gericht op maximale participatie. We experimenteren en zoeken naar nieuwe verbindingen. De samenwerking met andere partners in de stad en de wijkteams versterken we in 2017.

Het programma Werk en Inkomen is sterk verbonden met andere hoofdstukken van de begroting, vooral de programma’s over het sociaal domein 7, 8, 9 en 14. In het bijzondere programma Transformatie Sociaal Domein (paragraaf 3.2.14) staat de aanpak van de transformatieopgave in het sociale domein. Diverse onderdelen van die Transformatieagenda staan beschreven in de afzonderlijke programma’s. In dit hoofdstuk gaan we bijvoorbeeld in op het regelluw re-integreren. De aanpak Piëzo wordt behandeld in Programma 9 Maatschappelijke Ondersteuning.