Home / Voorwoord

Voorwoord

Hoe gaan we alle beleidsvoornemens van de gemeente Leiden in 2017 (en latere jaren) betalen? Die vraag beantwoorden wij in deze programmabegroting 2017. Dit document bevat financiële informatie over de vele activiteiten die de gemeente uitvoert. De meeste activiteiten beginnen niet pas op 1 januari, maar zijn een voortzetting van activiteiten die al (veel) eerder zijn begonnen. Deze begroting borduurt dan ook voort op de vorige, maar bevat ook een aantal wijzigingen. Over zulke wijzigingen heeft het college de gemeenteraad op 10 juni geïnformeerd in de zogeheten Kaderbrief 2017-2020. Die brief is uitvoerig besproken in onze gemeenteraad. Naar aanleiding daarvan hebben wij deze programmabegroting opgesteld in lijn met die kaderbrief.

Het gaat goed met Leiden, betoogden wij in de kaderbrief. Dat inzicht herhalen wij hier graag opnieuw. Leiden is een welvarende kennisstad met een florerende universiteit, een stad waar cultuurhistorie tot bloei komt en waar het aangenaam is om te wonen. Dit karakter van de stad gebruiken we om een vitale stad te zijn, een stad waarin iedereen meetelt en meedoet, waarin bedrijven tot bloei kunnen komen, met een dynamische binnenstad en dynamische wijken. Een stad waar ook ruimte is voor nieuwkomers, waar mensen elkaar ontmoeten, waar je gezond en vitaal oud kunt worden en waar je je prettig kunt voelen. Een stad vol energie, waar je kunt ondernemen, met een krachtige en weerbare bevolking en met zorg voor wie minder weerbaar is. Een stad die duurzaam is, en die ook denkt aan de generaties na ons. Een stad die vooroploopt vanwege kennis en cultuur, met een internationaal oriëntatie, waar iets gebeurt, waar iets tintelt. Een stad waar je bij wilt horen.

Aan onze koers voor Leiden als Stad van Ontdekkingen houden we nu al een langere periode vast. Die consistentie geeft niet alleen bestuurlijke rust, maar vergemakkelijkt ook de samenwerking met partners in de stad en de regio. Dat werpt vruchten af. De stad ontwikkelt zich in een tempo dat we lang niet hebben gezien. En daar willen we als gemeente een forse bijdrage aan blijven leveren. Dit hebben we ook tot uitdrukking gebracht in ons collegeakkoord “Samenwerken en innoveren”. Samen met burgers, bedrijven en instellingen blijven we werken aan allerlei kleine en grote projecten en activiteiten in de stad.

In de komende twee jaar willen we goed op koers blijven met de uitvoering van de visie “Leiden, Stad van Ontdekkingen” en het collegeakkoord. In de kaderbrief hebben we uitgebreid beschreven hoe dat gaat, hoe we samenwerking organiseren en welke nieuwe opgaven er op ons afkomen. Dat gaan we hier niet allemaal herhalen.

In 2017 ronden we allerlei projecten af die voortvloeien uit het collegeakkoord, en die de kwaliteit van de leefomgeving in de stad verhogen:

  • De parkeergarage aan de Lammermarkt wordt opgeleverd. Deze biedt plek aan 525 auto’s. De Lammermarkt zelf krijgt een inrichting als groen evenementenplein, samen met een nieuwe inrichting van de Nieuwe Beestenmarkt. De Maresingel en de Rijnsburgersingel krijgen ook een nieuwe inrichting.
  • Aan de Aalmarkt wordt het zogeheten Stadsgehoorzaalblok opgeleverd. Daarmee ontstaat een aantrekkelijke wandel- en winkelroute vanaf de Stille Mare naar de Breestraat. Ook de Haarlemmerstraat ondergaat een facelift, met een nieuwe inrichting van de openbare ruimte.
  • Bereikbaarheid van het Leiden Bio Science Park krijgt een “boost” door opening van de ongelijkvloerse kruising Plesmanlaan. In de Binnenstad voorzien we de oplevering van de eerste fase van de zogenoemde Centrumroute, met onder meer een nieuwe Jan van Houtbrug. En bij de Merenwijk komen rotondes.
  • Het Singelpark krijgt verder vorm met afronding van twee deelprojecten, bij Park De Put en bij de Hortus. Verder wordt het Amberpark (voorheen: Morspark) gerealiseerd in het zogeheten Morslint, langs de Topaaslaan.
  • Andere projecten die in 2017 worden afgerond, betreffen onder meer de oplevering van een supermarkt, parkeergarage en woningen aan het Kooiplein, de spoorwegonderdoorgang op de Kanaalweg, vervanging van wijkcontainers op verscheidene plaatsen, aanpak van wateroverlast in de Oude Kooi door uitbreiding rioolcapaciteit en verbeterde straatprofielen, realisatie van twee woongebouwen in het Bio Science Park (Clusius- en Pathologiegebouw), oplevering van de Bètaplein in de Lammenschansdriehoek en herinrichting van het Noorderkwartier West.

In 2017 gaan we ook volop door met projecten uit het sportaccommodatieplan en met de procedures om Combibad De Vliet, de Topsporthal Boshuizerlaan en een nieuwe ijsbaan te realiseren.

De kwaliteit van leven in de stad wordt natuurlijk niet alleen beïnvloed door fysieke projecten in de stad, maar ook door alle activiteiten die van Leiden een sociale en zorgzame stad maken. Bij veel van die activiteiten is de gemeente op een of andere manier betrokken, als verantwoordelijke overheid voor allerlei taken in het “sociaal domein”. Door zorg en ondersteuning dicht bij inwoners te organiseren laten we die taken en activiteiten goed aansluiten op de behoefte van onze inwoners, waarbij het onze voorkeur heeft dat oplossingen samen met inwoners tot stand komen of voortvloeien uit hun eigen initiatieven. Dat vergt een nieuwe manier van samenwerken voor gemeente, partners in de stad en inwoners, van gezamenlijk experimenteren en van nieuwe verbindingen leggen tussen mensen en organisaties. Daarbij hanteren we óók in 2017 vier invalshoeken waarover we u eerder hebben geïnformeerd, onder andere in de voortgangsrapportage Transformatie (juni 2016):

  • “Mijn buurt”: hierbij draait het om een omgeving die uitnodigt tot ontmoeting en vitaliteit, om woonvormen die het gemakkelijker maken langer “thuis” te wonen en om meer plekken voor ontmoeting.
  • “Mijn vitaliteit”: hierbij streven we naar het vergroten van de vitaliteit van inwoners, onder meer met behulp van kennis die aan Leidse kennisinstellingen is ontwikkeld.
  • “Mijn dag”: onder het motto dat “iedereen telt en meedoet” werken we aan nieuwe vormen van participatie, onder meer tussen dagbesteding en betaald werk, en we stellen meer menen in staat bij te dragen aan de samenleving en de sociale samenhang in hun buurt.
  • “Mijn gemeente”: onze manier van werken passen we zo aan dat deze goed aansluit op de wens om met partners en inwoners tot steeds betere resultaten te komen, zoals die passen bij Leiden als sociale en zorgzame stad.

In het bijzonder programma Transformatie Sociaal Domein (§3.2.14) hebben we een uitgebreidere beschrijving opgenomen van activiteiten in het sociaal domein in 2017.

Bij de uitvoering van het collegeakkoord hoort ook dat we een financieel gezonde gemeente blijven. En als het om de gemeentefinanciën gaat, springt de ontwikkeling van de uitgaven in het sociale domein het meest in het oog. Het verhaal achter die ontwikkeling is bekend: sinds 2015 zijn we verantwoordelijk voor de uitvoering veel meer taken in het sociale domein dan voorheen. En net als veel andere gemeenten hebben we de uitgaven voor die taken behoedzaam begroot. Daar was ook aanleiding toe: veel taken waren nieuw voor ons. Bovendien blijft de rijksoverheid in de komende jaren fors op die taken bezuinigen. Leiden wil nu én in de toekomst haar imago als sociale, zorgzame en financieel gezonde stad eer blijven aandoen. Daar past niet bij dat we jojoën met de uitvoering van taken die voor het welzijn van veel van onze inwoners heel belangrijk zijn. We hebben gemerkt dat we de eerste jaren geld overhouden. Dat geld zullen we in de komende jaren hard nodig hebben om schoksgewijze aanpassingen te vermijden, wanneer de rijksoverheid minder geld overmaakt.

In deze begroting hebben we diverse aanpassingen verwerkt die we in de kaderbrief 2017-2020 hadden aangekondigd. Die aanpassingen betreffen wijziging van de uitgaven voor uitvoering van beheerplannen (zie programma 5), aanpassing van enkele taakstellingen in de bedrijfsvoering (programma 11), kosten die verband houden met de huisvesting van statushouders, afschaffing van de nominale nullijn voor subsidieontvangers (herinvoering van gedeeltelijke indexatie, in allerlei begrotingsprogramma’s), extra geld voor toezicht in de openbare ruimte en een dotatie in 2017 aan het sportstimuleringsfonds. Deze laatste drie punten betreffen wensen van de gemeenteraad die we in deze begroting hebben kunnen inpassen. Al deze wijzigingen worden in de teksten van de betreffende begrotingsprogramma’s toegelicht.

We hebben de overtuiging dat we met deze programmabegroting goed op koers blijven, zowel met de uitvoering van allerlei projecten en activiteiten in de stad als met het streven om een financieel gezonde gemeente te blijven. Wij kijken uit naar de gesprekken die wij met de gemeenteraad over deze begroting zullen voeren, maar – méér nog – kijken wij uit naar weer een mooi jaar voor de inwoners en de vele bezoekers van onze trots – Leiden, Stad van Ontdekkingen.

Leiden, 27 september 2016

College van burgemeester en wethouders