Ga naar boven

Beleidsterrein 9B Preventie

Preventie is in alle programma's aan de orde. In dit hoofdstuk ligt de focus op gezondheid. Deze paragraaf benadrukt onze specifieke inzet voor mantelzorg en onze uitvoering van het (lokaal) gezondheidsbeleid.

Het doel van preventie is te bereiken dat inwoners zo gezond mogelijk blijven (mentaal en fysiek) , waardoor het mogelijk wordt zo lang mogelijk zelfstandig, onafhankelijk en maatschappelijk actief te zijn. Effectieve preventie voorkomt dat (opnieuw) een beroep wordt gedaan op zwaardere vormen van hulp en ondersteuning. In dit kader streven we naar een sterkere verbinding van een preventieve inzet met de kansen op het gebied van sport, stimuleren tot bewegen en de inrichting van de fysieke leefomgeving. Samen met stadspartners en kennisinstellingen werken wij onder de noemer ‘De stad als lab’ (citydeal Kennis Maken) aan innovatieve oplossingen voor lokale gezondheidsvraagstukken.

Preventie vindt o.a. plaats door middel van voorlichting over gezondheid, vroegsignalering, hertstelgerichte ondersteuning, deskundigheidsbevordering door professionals samen met ervaringsdeskundigen en een omgeving die is ingericht dat die gezond gedrag bevordert. Tot preventie rekenen wij ook maatregelen die overbelasting van mantelzorgers moeten voorkomen. Het concept positieve gezondheid hanteren wij als centraal uitgangspunt. Gezondheid wordt daarin gedefinieerd als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Dat betekent dat in het gezondheidsbeleid verder gekeken wordt dan de aan- of afwezigheid van ziekten, maar ook naar bijvoorbeeld armoede en schuldenproblematiek.

Wat gaan we doen in 2019:

  • Besteden extra aandacht voor het verbeteren van de bekendheid over mantelzorgondersteuning voor diverse doelgroepen.
  • Voortzetten van de gemeenschappelijke regeling en de subsidiëring van de RDOG.
  • Herijken van de nota gezondheidsbeleid ‘Ruimte maken voor Gezondheid’, met daarin aandacht voor innovatieve en verbindende projecten voor gezondheidsbevordering, wijkgericht.
  • Concretiseren van de samenwerking met kennisinstellingen (zie ook Programma Kennisstad) op het gebied van publieke gezondheid en verkennen van de mogelijkheden rond e-health.
  • Uitvoering geven aan het gezondheidsbevorderingsprojecten, zoals JOGG en Rookvrije Generatie;
Doelen en prestaties bij 9B Preventie

Doel

Prestatie

9B1 Inwoners zijn zo zelfredzaam mogelijk

9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod van informatieverstrekking, advies en cliëntondersteuning

9B2 Gezondheidsproblemen worden voorkomen
 

9B2.1 Uitvoeren van wettelijke taken basisgezondheidszorg

9B2.2 Uitvoeren van regionaal en lokaal gezondheidsbeleid


9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod van informatieverstrekking advies en cliëntondersteuning De gemeente zorgt samen met een aantal partners in de stad voor informatie, advies en cliëntondersteuning. Het Informatiepunt Sociale Wijkteams en de Goede Buur locaties dienen als voorportaal voor de sociale wijkteams (SWT’s). Op deze locaties kan advies en informatie worden ingewonnen over zowel informele- als formele hulp en ondersteuning in de wijk en in de stad. Inwoners kunnen bij de zeven SWT’s in de stad terecht met vragen over omgaan met geld, zorg en gezondheid, wonen, werken, vrijwilligerswerk en mantelzorgondersteuning.
In elk van de SWT’s in Leiden is cliëntondersteuning aanwezig die ingeschakeld kan worden om cliënten bij te staan in het maken van keuzes en ondersteunen bij hun gesprekken met teamleden.
Mantelzorgers verdienen onze waardering. We geven meer bekendheid aan de ondersteuningsmogelijkheden, vormen van respijtzorg en de mantelzorgwaardering. Daarnaast verbeteren we de wijze waarop mantelzorgers worden betrokken door zorgprofessionals. We geven meer aandacht aan de mantelzorgers die vaak buiten beeld blijven (m.n. werkende, allochtone en jonge mantelzorger).
De sociale wijkteams (SWT's) en partners hebben o.a. aandacht voor vroegtijdige signalering van overbelasting en stimuleren het gebruik van hulp door (zorg)vrijwilligers, maatjesprojecten en het eigen sociale netwerk, die mantelzorgers kunnen ontlasten.

9B2.1 Uitvoeren van wettelijke taken basisgezondheidszorg
De wettelijke taken basisgezondheidszorg laten wij in regionaal verband uitvoeren door de Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg (RDOG), een gemeenschappelijke regeling voor de regio Hollands Midden.
De belangrijkste thema’s voor de RDOG in 2019 zijn: Vitale ouderen, verkleinen gezondheidsverschillen, bevorderen gezonde omgeving en het versterken van de sociale en fysieke veiligheid.
De gemeenten in de regio werken aan de decentralisatie van de Maatschappelijke Zorg, in 2019 wordt nader ingevuld welke effecten dit heeft voor (diverse taken van) de RDOG. Daarbij is de inzet om te zorgen voor het verbinden van deze activiteiten met de lokale situatie. Zoals opgenomen in programma 7A voert de RDOG ook jeugdgezondheidszorg uit.

9B2.2 Uitvoeren van regionaal en lokaal gezondheidsbeleid
We willen met het gezondheidsbeleid bereiken dat iedereen een gezonde leefstijl heeft en waar nodig daarin wordt ondersteund. Er zijn echter grote gezondheidsverschillen tussen groepen mensen, arm en rijk of praktisch- en hoogopgeleid. Die verschillen willen we verkleinen. We ontwikkelen een nieuw beleidskader gezondheid en bewegen waarbij we een wijkgerichte aanpak als uitgangspunt nemen en effectieve interventies inzetten op basis van een wijkgezondheidsprofiel dat we in samenwerking met de GGD verder ontwikkelen. Om te zorgen dat kinderen gezond en veilig opgroeien zetten we in op een Rookvrije generatie, door met scholen, sport- en speeltuinverenigingen in gesprek te gaan over het rookvrij maken van hun locatie. Samen met de GGD, zorg- en welzijnspartners zetten we ook in 2019 in op gezondheidsbevordering. Jongeren op gezond gewicht (JOGG) is hier een voorbeeld van. We onderzoeken de mogelijkheden om gedrag met betrekking tot beweging en het gebruik van gezonde en duurzame voeding effectief te beïnvloeden. Voor preventie in de wijk en het bevorderen van een gezonde leefstijl, ook bij mensen met een chronische aandoening zoals diabetes, zoeken we de samenwerking op met 1e en 2e lijns professionals en de zorgverzekeraar, zodat we gezamenlijke interventies vorm kunnen geven. We gaan verder met de pilot Stevenshof Vitaal, een wijkgerichte gezondheidsaanpak waarmee we onze ambitie al in praktijk brengen.


Effectindicatoren bij 9B Preventie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2019

2020

2021

2022

Doel 9B1 Burgers zijn zo zelfredzaam mogelijk

9B1.a Percentage inwoners dat zich kan redden in het dagelijks leven

94% (2015)
94% (2017)

95%

-

97%

-

Stadsenquête

9B1.b Percentage mantelzorgers dat zich tamelijk zwaar, zeer zwaar tot overbelast voelt

19% (2013)
14% (2015)
19% (2017)*

13%

-

11%

-

Stadsenquête

* Afgerond 19% tamelijk tot zwaar belast, 1% overbelast.

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.


Verbonden Partijen
De onderstaande Verbonden Partij levert een bijdrage aan dit beleidsterrein. Zie voor meer informatie de paragraaf verbonden partijen.

Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden
De RDOG Hollands Midden bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden.

Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden

Motieven en doelen deelname GR

De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg heeft ten doel uitvoering te geven aan taken voor de aan de regeling deelnemende gemeenten op het terrein van de openbare gezondheidszorg, de volksgezondheid, ambulancevervoer en de coördinatie, en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crisis. Onder de RDOG vallen de GGD, de RAV en de GHOR.

Kansen

Voor de regio Hollands Midden is in 2017 een nieuw regionaal overleg gestart onder de naam PPG (Portefeuillehouder overleg Publieke Gezondheid). Het PPG is voortgekomen uit het Governance traject van het programma RDOG Agenda2020. Een van de doelen was de rollen van gemeenten als “eigenaar” en “opdrachtgever” van de RDOG beter te scheiden en om de Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg toekomstbestendig te maken. In Gezond GeregelD hebben de gemeenten gezamenlijke opdrachten geformuleerd die nader worden uitgewerkt. Over dit traject is de gemeenteraad in 2016 en 2017 geïnformeerd.

In 2018 wordt in het verlengde hiervan het opdrachtgeverschap nader ingevuld, waarbij de RDOG voor de kadernota 2020 gerichte opdrachten meekrijgt. Binnen de begrotingscyclus van de RDOG wordt de gemeenteraad gevraagd een zienswijze in te dienen.

Risico's (top 3)

1. Kostenstijging vanwege indexatie en stijging personeelskosten
2. Kwaliteitseisen en taakuitbreiding als gevolg van wijzigingen in wet- en regelgeving, met name voor het onderdeel Veilig Thuis
3. Personeelstekorten als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt (oa RAV, lijkschouw en Veilig Thuis)

Belangrijkste doelstellingen / prestaties en opgaven 2019

De taken die de RDOG uitvoert zijn opgenomen in RDOG Agenda 2020 en verdeeld over taken die gemeenten wettelijk bij een GGD moeten onderbrengen; taken die een gemeente wettelijk moet uitvoeren en bij de GGD belegd; niet wettelijke taken die gemeenten bij de RDOG hebben belegd; en taken die de RDOG uitvoert in opdracht van andere organisaties dan gemeenten.

De belangrijkste thema’s voor de RDOG in 2019 zijn: Vitale ouderen, verkleinen gezondheidsverschillen, bevorderen gezonde omgeving en het versterken van de sociale en fysieke veiligheid.

Gemeenten werken aan de decentralisatie van de Maatschappelijke Zorg, in 2019 wordt nader ingevuld welke effecten dit heeft voor (diverse taken van) de RDOG.

Belangrijkste bestuurlijke mijlpalen 2019

Conform art. 26 van de GR RDOG wordt de ontwerpbegroting voorgelegd aan de afzonderlijke gemeenteraden, die een zienswijze hierop kunnen formuleren. In 2019 staan de volgende mijlpalen gepland:

  • Het opnemen van het gevraagde inzicht in de relatie tussen inzet van middelen en beoogd maatschappelijk effect inde opgave om de planning en control cyclus van de RDOG HM te verbeteren. Het vertrekpunt (eerst volgend product in de planning en control cyclus) is de kadernota RDOG HM 2020.
  • Implementatie van MDA++ binnen de financiële kaders (integrale aanpak van ernstige en complexe vormen van kindermishandeling, huiselijk geweld en seksueel geweld).
  • Afronding RDOG Agenda2020
  • Vereenvoudiging financiering Veilig Thuis, Jeugdpreventieteam en Crisisinterventieteam

Bijdrage 2019

€ 6,1 miljoen

Voor eigenaarsrol, zie paragraaf verbonden partijen