Ga naar boven
Home / Beleidsbegroting / Paragrafen / Bijzonder programma Kennisstad

Bijzonder programma Kennisstad

Leiden, internationale kennisstad
Veel steden noemen zich een kennisstad, maar Leiden is het. De concentratie van talent en kennis maakt dat de stad al eeuwen een internationale ontmoetingsplaats is waar talent en kennis tot innovatie leiden. En dat eco-systeem is juist de reden dat deze regio een vestigingsplaats is voor talloze wetenschapsinstituten en innovatieve bedrijven van wereldklasse. Daar profiteert de stad van en daarom wil de stad dat graag stimuleren, laten zien en uitdragen. Op die wijze wordt bijgedragen aan de realisatie van de ontwikkelingsvisie "Leiden, Stad van Ontdekkingen".

Succesvolle kennissteden leiden namelijk niet alleen tot successen op economisch en technologisch gebied, maar scoren vaak ook goed op maatschappelijk relevante gebieden als duurzaamheid, veiligheid, gezondheid en welzijn. Sociale innovaties door een goede samenwerking tussen onderwijs/onderzoek, ondernemers en overheid (de zogenoemde 3 O's in de Triple Helix) bieden zodoende ook goed zicht op de maatschappelijke relevantie van wetenschappelijk onderzoek. Een praktijk die we in Leiden onder andere in de Life Science & Health al dagelijks tegenkomen.

Samen verantwoordelijkheid nemen
Omdat kennis steeds meer een voorwaarde is voor maatschappelijk succes, welvaart en welzijn, zijn gemeente en partners in 2012 gestart met het programma Kennisstad. Door het gericht samen optrekken, versterken we de positie van Leiden en de regio op het gebied van de kennisontwikkeling en de kenniseconomie. En dat is belangrijk, want juist daarmee dragen we direct bij aan de economische en maatschappelijke ontwikkeling en dus aan behoud en groei van welvaart en welzijn van de stad, de regio en haar inwoners. Een regio die de afgelopen decennia een duurzame positie heeft veroverd in de top van Europese kennisregio’s. Maar ook hier geldt: Aan de top komen is één, bij de top blijven is een heel ander verhaal wat misschien nog wel veel meer inspanningen vergt. Veel van onze kennispartners hebben de wereld als speelveld en de concurrentie is groot, zo niet moordend. Dat vergt van ons als gemeente en regio een daarop aangepaste ondersteuningsstrategie.

Daarom werken we bijvoorbeeld samen met de Metropoolregio Rotterdam–Den Haag (een gemeenschappelijke regeling van 23 gemeenten) en de Economische Programmaraad Zuidvleugel (een samenwerking op provinciaal niveau van overheden, maatschappelijke partners en bedrijfsleven). Hierin zijn naast de gemeente Leiden ook onze strategische partners Universiteit en LUMC vertegenwoordigd. In het voorjaar van 2016 heeft deze samenwerking geleid tot een Regionale Investeringsstrategie, waarin wij als Leiden goed vertegenwoordigd zijn met onder andere onze investeringspropositie voor het Leiden Bio Science Park en het Stationsgebied. Wij zien het daarbij als een voordeel en een kans voor onze kenniseconomie en bijbehorende welvaart dat het universiteitencluster Leiden-Delft-Erasmus binnen het werkingsgebied van de MRDH / EPZ is gelegen.

De doelen
Het programma Kennisstad kent twee hoofddoelen:

  • Kennisinstituten en kennisbedrijven floreren optimaal in Leiden;
  • Leiden (de stad en haar inwoners) heeft maximaal voordeel van de kennisinstellingen in de stad. 

De uitvoeringsstrategie
Het organiseren van medeverantwoordelijkheid voor het bereiken van bovenstaande hoofddoelen zien wij als de gemeentelijke uitvoeringsstrategie van dit bijzondere programma. Dat vergt sturing op samenhang bij gemeentelijke inspanningen en op betrokkenheid van partners bij de gezamenlijke koers.

Dit hebben we tot nu toe vorm gegeven door met een zestal programmalijnen te werken, te weten:

  1. Kennisvalorisatie, ondernemingsklimaat en acquisitie
  2. Aantrekkelijke studentenhuisvesting en woonmilieus
  3. Kennis en Cultuur
  4. Zorg- en gezondheidsinnovatie / Sociale innovatie
  5. Internationale branding en marketing
  6. Voortreffelijk onderwijs en aansluiting op de arbeidsmarkt.

De komende jaren zullen we binnen de zes genoemde programmalijnen meer onderlinge afstemming aanbrengen. Extra aandacht geven we aan kennis genererende partners zoals Universiteit, LUMC, Hogeschool Leiden, de Academische Werkplaatsen en de op innovatie gerichte bedrijven en onderzoeksinstellingen zoals TNO. Zij immers bieden de toegevoegde waarde die Leiden tot internationale kennisstad maakt. Thema's waarop wij in de komende jaren met deze partners verder zullen inzetten zijn: Life Sciences & Health, Space, de Bio Based Economy en Humanities. De verdere ontwikkeling van het Leiden Bio Science Park wordt daartoe, conform Masterplan, uitgevoerd en het stedenbouwkundigplan voor het Witte Singel / Doelencomplex zal naar verwachting nog in 2017 aan de gemeenteraad ter besluitvorming kunnen worden voorgelegd.

Deze aangescherpte focus van het programma Kennisstad vergt dat we binnen de reguliere begrotingsprogramma's voldoende randvoorwaarden bieden voor onze kennis implementerende partners. Zij zijn namelijk de partijen die de hier aanwezige kennis kunnen toepassen in hun dagelijkse praktijk. Het gaat hierbij dan om instellingen op het gebied van onderwijs / educatie, cultuur, zorg en welzijn. We denken daarbij aan samenwerkingsafspraken met bijvoorbeeld het hoger en middelbaar beroepsonderwijs, samenwerking op het gebied van Innovatieve Duurzaamheid, inzet van de 'Leidse Onderwijstafel', een kennisplatform voor Zorg en Welzijn, het realiseren van (nieuwe) studentenhuisvesting en een 'hospitality program' voor internationale bedrijven en kenniswerkers, waarbij Leiden Marketing onze stad nog meer zal promoten als internationale kennisstad o.a. met behulp van het vernieuwde Expat Centre.

De programmatische aanpak beoogt ook meerwaarde te bereiken door cross-overs tussen de verschillende beleidsterreinen en programma’s te stimuleren en te initiëren. Het monitoren en rapporteren over de in samenhang bereikte resultaten vindt plaats via de reguliere gemeentelijke P&C-cyclus. Inspanningen die (mede) uitvoering geven aan het bereiken van de doelen van programma Kennisstad vinden we terug in verschillende begrotingsprogramma’s die betrekking hebben op de hiervoor genoemde programmalijnen.

De beschikbare middelen
Alle inspanningen worden uitgevoerd met reguliere middelen en personele inzet die zijn opgenomen in de diverse begrotingsprogramma’s. Daarnaast is er in 2017 een uitvoeringsbudget Kennisstad ad 300.000 euro beschikbaar dat onder andere wordt aangewend voor gerichte onderzoeksopdrachten, cofinanciering van Academische Werkplaatsen en initiatieven van andere stedelijke partners, zoals het Taalmuseum en studentenorganisaties.

Om de doelstellingen van het programma Kennisstad nog een extra stimulans te kunnen geven, is in het beleidsakkoord 2014-2018 een bedrag van €  5 miljoen uit de NUON-middelen geoormerkt voor duurzame investeringen op het gebied van “de kenniseconomie / universitaire ontwikkelingen”. Concreet wordt gewerkt aan voorstellen voor de inzet van deze middelen rondom de te vernieuwen Geesteswetenschappencampus, het bieden van nieuwe kansen voor het beroepsonderwijs en het bijdragen aan de verdere ontwikkeling van een eigentijdse bibliotheek c.q. kenniscentrum. Deze initiatieven zullen volgens planning in de eerste helft van 2017 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd worden.