Programmabegroting 2022

Bijzonder Programma Doorontwikkeling Sociaal Domein

Inleiding
Leiden is en blijft een sociale stad waarin iedereen mee telt en meedoet. Voor alle inwoners blijven we in 2022 en daarna de Visie Sociaal Domein onverminderd uitvoeren, ook in tijden van corona en waarin er schaarse middelen zijn om toenemende vraag naar hulp en ondersteuning te bekostigen. In 2019 (RV 19.0114) en in de Kaderbrief 2020-2024 zijn er voorstellen voor bijsturing in het sociaal domein gedaan. In dit hoofdstuk 'Doorontwikkeling Sociaal Domein' geven we vooral een financieel georiënteerde samenvatting van deze bijsturing en een samenvatting van de financiën binnen het hek rond het sociaal domein. Voor de inhoudelijke doorontwikkeling in het sociaal domein wordt verwezen naar de programma's 7 Jeugd & Onderwijs, 9 Maatschappelijke Ondersteuning en 10 Werk& Inkomen.

Definitie van het hek rond het sociaal domein 
We willen onze visie en taken zo goed mogelijk uitvoeren binnen het beschikbare budget. Om die reden hebben we ervoor gekozen een hek te zetten rond het sociaal domein en een reserve sociaal domein in te stellen. Dankzij dit hek komen positieve effecten van beleid, zoals door te collectiveren, terecht bij het sociaal domein. Een voorbeeld hiervan is de Sterke Sociale Basis. Door een sterke sociale basisinfrastructuur te realiseren verwachten we dat minder mensen een beroep doen op individuele Wmo-voorzieningen en/of het Sociaal Wijkteam. We verwachten ook dat deelname aan activiteiten binnen de Sterke Sociale Basis een dempend effect heeft op gebruik van jeugdhulp, Wmo en participatievoorzieningen. Naast deze inhoudelijke keuze leidt het hek er ook toe dat er een financieel gesloten systeem ontstaat. Voor- en nadelen binnen het hek rond het sociaal domein worden verrekend met de reserve sociaal domein. Het hek rond het sociaal domein is gedefinieerd in het besluit van de Programmabegroting 2019. In de Kaderbrief 2020-2024 is besloten om, als er in de toekomst nadelige ontwikkelingen bij de Regionale Dienst Openbare Gezondheid komen, deze uit de algemene middelen te dekken.

Korte leeswijzer
In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens de volgende twee onderwerpen aan de orde:

  • Samenvatting financiën binnen het hek rond het sociaal domein, inclusief de ontwikkeling van de reserves
  • Activiteiten 2022 om de bijsturingsmaatregelen 2019 te realiseren

Samenvatting financiën binnen het hek rond het sociaal domein

Programmabegroting 2022

Samenvatting begroting 2022 Sociaal domein

lasten

baten

saldo

uit programma Onderwijs en Jeugd

36.159.031

0

36.159.031

uit programma Maatschappelijke ondersteuning

101.048.488

-3.134.311

97.914.177

uit programma Werk en Inkomen exclusief DZB

14.688.383

-2.363.658

12.324.725

uit programma Werk en Inkomen onderdeel DZB

31.287.406

-10.767.753

20.519.653

totaal

183.183.308

-16.265.722

166.917.586

Reserve Sociaal Domein (1-1-2022)

   

bestemd voor Vrouwenopvang

1.876.668

  

bestemd voor Beschermd Wonen

3.392.749

  

bestemd voor ESF Leidse regio

150.250

  

bestemd voor Investeringsfondsen maatschappelijke zorg

4.710.344

  

bestemd voor Sociaal domein overig

14.069.017

  

totaal reserve sociaal domein

24.199.026

  

geraamde onttrekking 2022

6.556.000

  

geraamde storting 2022

15.509.147

  

Geraamde individuele onttrekkingen en stortingen worden toegelicht onder het kopje programmakosten in de betreffende beleidsprogramma's.

Reserves
De bedrijfsreserve DZB blijft in stand. De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) is onderdeel van het sociaal domein, maar het resultaat op de WSW wordt verrekend met de bedrijfsreserve DZB. Het resultaat van Re-integratie Leiden wordt verrekend met de reserve sociaal domein. Wanneer de bedrijfsreserve DZB groter is dan 10% van de gerealiseerde lasten, dan vindt er afroming plaats ten gunste van de reserve sociaal domein.
De reserve sociaal domein wordt gebruikt voor gerichte bestedingen, maar dient ook voor het opvangen van risico's binnen het hek rond het sociaal domein. De reserve wordt formeel gemuteerd na genomen raadsbesluiten, en daardoor ontstaat er geen volledig beeld van de reserve. Er zitten immers bestedingsplannen in de pijplijn. Naast de officiële stand van de reserve sociaal domein, wordt daarom ook een stand bijgehouden waarin de toekomstige ontwikkelingen zijn opgenomen.

Bijsturingsmaatregelen sociaal domein jaarschijf 2022, zoals opgenomen in de Kaderbrief 2020-2024

bedragen in x 1.000

2022

Programma 7 Jeugd & Onderwijs

 

Verondersteld effect bezuiningingsvoorstellen TWO

-650

Programma 9 Maatschappelijke Ondersteuning

 

Schrappen budget uitvoeringskosten derden Regiotaxi Wmo

-30

Afbouw Leidse bijdrage maatschappelijke opvang

-77

Schrappen invoeringsbudget begeleiding

-39

Schrappen budget doorontwikkeling

-231

Verlagen deelverordening maatschappelijke initiatieven

-75

  

Programma 10 Werk & Inkomen

 

verlaging re-integratiebudget DZB

-200

verlaging Leids participatiebudget

-125

verlaging budget bijzondere bijstand

-500

Kwijtschelding lokale lasten kamerbewoners

-9

  

Totaal alle voorstellen

-2.011

In de Programmabegroting 2022 zijn bovenstaande bijsturingsmaatregelen verwerkt

Bijsturing sociaal domein
Met RV 19.0114 zijn maatregelen vastgesteld om binnen het hek rond het sociaal domein bij te sturen. Deze paragraaf gaat allereerst in op een algemene stand van zaken van de uitvoering van deze maatregelen. Daarna volgt een toelichting van de maatregelen waar we in 2022 aan werken. De financiële consequenties van alle maatregelen zijn verwerkt in de Programmabegroting 2022.

Hieronder worden alleen de maatregelen toegelicht waar we in 2022 mee aan de slag gaan of reeds in 2021 structureel zijn uitgevoerd. Ook gaan we kort in op het kritischer inzetten van individuele begeleiding en huishoudelijke ondersteuning. De maatregelen staan hieronder in tabelvorm genoemd, inclusief de te besparen bedragen. Onder de tabel worden ze inhoudelijk toegelicht.

Tabel bijsturingsmaatregelen obv RV 19.0114 waaraan in 2022 gewerkt wordt

Nr.

Bijsturing omschrijving

2020

2021

2022

2023

1

Kritischer inzetten individuele begeleiding en huishoudelijke ondersteuning (WMO)

-225

-450

-750

-1.100

2

Herformuleren opdracht SWT

 

-100

-350

-350

3

Aanpassen regiotaxi (vervoersvoorziening Wmo)

 

-60

-60

-60

4

Onderbrengen deel dagbesteding in sterke sociale basis

  

-150

-150

5

Anders organiseren ondersteuning multi-problem cliënten

  

-200

-200

6

Scheiden wonen en zorg bij beschermd wonen

   

-750

7

Terugdringen beschermd wonen door ambulantisering

   

-300

8

Inkoop jeugdhulp

 

-500

-500

-500

Toelichting over 2022 per maatregel

1. Kritischer inzetten individuele begeleiding & huishoudelijke ondersteuning (Wmo)
Deze maatregel leidt tot een andere werkwijze bij de Sociale Wijkteams (SWT). De gemeente stuurt hierop via de uitvoeringsovereenkomst en subsidieafspraken met de Coöperatie SWT. In de uitvoeringsovereenkomst 2020 is een ontwikkelagenda opgenomen waarin dit onderwerp is opgenomen.

2. Herformuleren opdracht Sociale Wijkteams
Deze taakstelling op de bedrijfsvoering van de Coöperatie SWT is opgenomen in de uitvoeringsovereenkomst die medio 2020 is ondertekend. De besparing wordt geëffectueerd in de subsidie aan de coöperatie SWT in 2022. Ook wordt deze taakstelling meegenomen in de nieuwe opdrachtformulering voor 2022 en verder (zie Programma 9C).

3. Aanpassen regiotaxi (Vervoersvoorziening Wmo)
In de beleidsregels Wmo is opgenomen dat het tarief voor mensen van 65 jaar en ouder naar boven is bijgesteld om het in twee jaar (2020 en 2021) gelijk te trekken met het tarief voor mensen van onder de 65 jaar (BW 19.0651).

Onderstaande bijsturingen 4 t/m 8 zijn nog niet in de begroting 2022 opgenomen, maar worden onderzocht op haalbaarheid en zullen betrokken worden bij de Kaderbrief 2022-2026.

4. Onderbrengen deel dagbesteding in Sterke Sociale Basis
Zie hiervoor de toelichting bij prestatie 9C2.1 in deze begroting.

5. Anders organiseren ondersteuning multi-problem cliënten
We bepalen als eerste stap wat we onder multi-problem verstaan. Dat kan heel divers zijn, bijv. een ggz-client met verslavingsproblematiek, maar ook bijvoorbeeld ouders met een licht verstandelijke beperking. We bespreken intern en met de stad hoe we het anders willen organiseren. Het gaat hier mogelijk om aanpassingen en efficiencyslagen in de bedrijfsvoering bij diverse betrokken organisaties, zoals de Binnenvest, het Zorg- en Veiligheidshuis, de GGD Hollands Midden, afdelingen van de gemeente (Team Werk & Inkomen, Wet maatschappelijke ondersteuning) en ook de Jeugdteams Leidse Regio.

6. Scheiden van wonen en zorg bij beschermd wonen en
7. Terugdringen beschermd wonen door ambulantisering
Dit zijn belangrijke speerpunten die zijn opgenomen in de uitvoeringsagenda Maatschappelijke Zorg Leidse Regio. Er is reeds ervaring opgedaan met verschillende pilots in Leiden.

8. Inkoop jeugdhulp
Onderdeel ontwikkeling jeugdhulp algemeen (zie ook financiële ontwikkelingen in Kaderbrief 2020-2024).