Programmabegroting 2022

Maatschappelijke Ondersteuning

Programmanummer

 

9

Commissie

 

Onderwijs en Samenleving

Portefeuille(s)

 

Gezondheid, Jeugdzorg & Welzijn

De missie van het programma Maatschappelijke Ondersteuning luidt:
De gemeente Leiden wil een inclusieve, toegankelijke en sociale stad zijn, waarin iedereen naar vermogen kan deelnemen en waar er zo nodig een vangnet is. We stimuleren actieve deelname aan het maatschappelijk leven.

Inleiding

Programma 9 maakt deel uit van het sociaal domein, samen met Programma’s 7, 8C en 10. Daarmee is ook de Visie Sociaal Domein van toepassing. In de visie zijn drie sturingsniveaus geformuleerd (stadsklimaat, collectief en individueel) waar de gemeente op inzet bij het realiseren van haar beleidsdoelen.
Op het niveau van het stadsklimaat wordt in 2022 gewerkt aan een inclusiever en sociaal sterk Leiden, zodat alle inwoners mee kunnen doen. Gezondheidsbeleid is veelal gericht op specifieke groepen (collectief niveau) zoals veel activiteiten die de GGD uitvoert op het gebied van verslavingspreventie. Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zal er in 2022 zowel voor dagbesteding als begeleiding meer op het collectieve niveau georganiseerd worden. Wmo-maatwerkvoorzieningen, maatschappelijke opvang en beschermd wonen zijn voorbeelden van inspanningen op individueel niveau.

Preventie
Het doel van preventie is dat inwoners mentaal en fysiek zo gezond mogelijk blijven, waardoor het mogelijk wordt zo lang mogelijk zelfstandig, onafhankelijk en maatschappelijk actief te zijn. We leggen hiervoor de verbinding met Programma 8C Sport en Programma 7A (spelen) en via het geïntegreerde beleidskader ‘Sport en Gezondheid: Samen maken we de stad gezond en actief 2019-2023’ (RV 19.0093).
De coronatijd heeft aangetoond dat een gezonde leefstijl ook belangrijk is voor de weerbaarheid. Wel zijn mensen minder gaan bewegen (bron: Stads- en Wijkenquête 2021). Dat maakt dat het gezondheidsbeleid en de uitvoering van het preventieakkoord verbonden zijn aan de aanbevelingen van het Social Impact Team.
De samenwerking met de Leidse kennisinstellingen binnen het domein gezondheid wordt in 2022 voortgezet op het thema 'healthy society'.
Ook in de regio Holland Rijnland vindt intensivering van de samenwerking rond het thema gezondheid plaats. Gemeenten hebben de taak om de samenwerking met de zorgverzekeraar regionaal te organiseren voor de thema’s GGZ, ouderen en preventie. Binnen de gemeente neemt de samenwerking tussen sociaal en fysiek toe door een goede inbedding van gezondheidsbeleid in de Leidse Omgevingsvisie en de Ontwikkelplannen.

Impact corona
Het coronavirus en de bijbehorende maatregelen om dit in te dammen, hebben grote impact gehad op de inwoners van Leiden. De hulp op afstand had bijvoorbeeld gevolgen voor het zicht op veiligheid in gezinnen. Het aantal meldingen door de politie bij Veilig Thuis nam af en omstanders meldden juist vaker.
Langzaamaan keren we terug naar ‘normaal’, echter zijn er ook langer durende maatschappelijke effecten van corona waar we aandacht voor moeten blijven hebben (bijvoorbeeld toename eenzaamheid). We houden dit in de gaten via het Social Impact Team en brengen de uitvoering van aanbevelingen in praktijk om negatieve effecten te verminderen en zoveel mogelijk de situatie te verbeteren.

Speerpunten 2022:

  • De sociale basisinfrastructuur (Sterke Sociale Basis) wordt versterkt. De begeleiding in de sociale basis zal verstevigd worden in overleg met Incluzio en BuZz en de sociale wijkteams, zodat minder maatwerk ingezet hoeft te worden. Ook wordt dagbesteding algemeen toegankelijk gemaakt.
  • In 2022 wordt het plan van aanpak ‘Tegengaan van racisme en discriminatie’ opgesteld en uitvoering gegeven aan de andere speerpunten uit het Programma Leiden Inclusief.
  • Mede omdat de sociale wijkteams een rol krijgen in de toegang tot de subregionale maatschappelijke zorg voorzieningen en hun rol door de nieuwe inkoop Wmo wijzigt, wordt in 2022 een nieuw kader opgesteld.
  • In de Leidse regio kopen we in 2022 de voorzieningen begeleiding, dagbesteding en huishoudelijke ondersteuning opnieuw in.
  • Vanwege de decentralisatie van de maatschappelijke zorg per 1 januari 2023 worden er in 2022 zowel op het niveau van Holland Rijnland, op het niveau van de Leidse regio en in Leiden specifiek voorbereidingen getroffen.

Beleidsterrein 9A Sociale binding en participatie

Doelen en prestaties bij 9A Sociale binding en participatie

Doel

Prestatie

9A1 Sociale binding en participatie van inwoners is hoog
 


 


 


 


 

9A1.1 Organiseren van een passend voorzieningenaanbod dat aansluit op de sociale situatie van de wijk

9A1.2 Organiseren van activiteiten die maatschappelijke participatie bevorderen en sociaal isolement voorkomen

9A1.3 Bevorderen van cliëntbetrokkenheid en participatie op het gebied van maatschappelijke ondersteuning

9A1.4 Opdracht geven voor het uitvoeren van de vijf basisfuncties voor lokale ondersteuning van vrijwilligerswerk

9A1.2 Organiseren van activiteiten die maatschappelijke participatie bevorderen en sociaal isolement voorkomen
Op 1 juli 2020 is de opdracht Sterke Sociale Basis tot uitvoering overgegaan. De komende vijf jaar (tot 1 juli 2025) ontwikkelen en bieden Stichting SOL, Incluzio en BuZz Leiden, vraaggericht, overzichtelijk en toegankelijk een samenhangend geheel aan activiteiten en voorzieningen op stedelijk en wijkniveau aan, dat bijdraagt aan het welzijn van de Leidse inwoners. De gemeente investeert hiermee in een solide sociale basisinfrastructuur.

Ook in 2022 bouwen Stichting SOL, Incluzio en BuZz Leiden verder aan duurzame samenwerkingsrelaties, zowel onderling als met relevante partijen in de stad en de wijken. Vrijwilligersorganisaties leveren een belangrijke bijdrage aan het succes van de Sterke Sociale Basis. Voor het normaliseren, afschalen en dichtbij organiseren van specialistische ondersteuning is de samenwerking met de sociale wijkteams en jeugdteams, aanbieders van specialistische (maatwerk)voorzieningen op het gebied van onder meer jeugd, Wmo, Beschermd wonen en de Participatiewet van belang. We zetten in op een goede basis, zodat indien nodig zo goed mogelijk hulp geboden kan worden in de gewone leefomgeving en ingezet kan worden op preventie. De Sterke Sociale Basis en maatwerkvoorzieningen zijn geen gescheiden circuits, maar lopen vloeiend in elkaar over en werken nauw met elkaar samen.

Tot slot wordt er op dit moment naar aanleiding van de inventarisatie van de sociale en maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis een programma opgesteld voor de inzet van de extra middelen die door het Rijk beschikbaar worden gesteld. De concrete inzet van de SSB partners wordt op het moment van schrijven verder uitgewerkt, maar richt zich in elk geval op het tijdelijk intensiveren van professionele en vrijwilligerskracht, aandacht voor de mensen in de wijken en het intensiveren van de preventieve aanpak voor een naar verwachting grotere doelgroep. Dit is in lijn met de bestaande opdracht waar de SSB partners voor staan.

9A1.3 Bevorderen van cliëntbetrokkenheid en participatie op het gebied van maatschappelijke ondersteuning
Door de Adviesraad Sociaal Domein zullen ook in 2022 weer verschillende adviezen worden uitgebracht op het gebied van de Wmo, Werk en Inkomen en Jeugd. Er is een goede samenwerking en de adviesraad wordt vaak in een vroeg stadium bij de beleidsvorming betrokken.
Met het Platform Gehandicapten wordt regelmatig gesproken over verschillende onderwerpen, variërend van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer tot de beschikbaarheid van openbare toiletten. In 2022 wordt het Platform Gehandicapten betrokken bij de uitwerking van het plan van aanpak van onderdeel ‘1. Leiden toegankelijk voor mensen met diverse beperkingen’ van het Programma Leiden Inclusief.

9A1.4 Opdracht geven voor het uitvoeren van de vijf basisfuncties voor lokale ondersteuning vanvrijwilligerswerk
De ondersteuning van vrijwilligers is opgenomen in de opdracht Sterke Sociale Basis (zie 9A1.1 en 9A1.2).

Effectindicatoren bij 9A Sociale binding en participatie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 9A1 Sociale binding en participatie van inwoners is hoog

9A1.a Schaalscore sociale cohesie (op een schaal van 1 tot 10)

5,7 (2015)
5,9 (2016)
5,8 (2017)

 6,1

6,1

6,1

6,1

Veiligheidsmonitor

9A1.b Percentage inwoners dat het eens is met de stelling "Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen en dingen samen doen"

35% (2016)
34% (2017)

37% (2019)

39%

40%

40%

41%

Veiligheidsmonitor

9A1.c Percentage Leidenaren dat vrijwilligerswerk doet

32% (2017)

40% (2019)

33% (2021)

41%

42%

42%

43%

Stads- en wijkenquête

9A1.d Percentage inwoners dat kan terugvallen op mensen in de buurt als men hulp nodig heeft

68% (2017)

70% (2019)

77% (2021)

71%

71%

71%

71%

Stads- en wijkenquête

9A1.e Percentage inwoners - heb ik gedaan of ben ik toe bereid: "het ondersteunen van buurtgenoten die hulp nodig hebben"

49% (2017)
44% (2019)

56% (2021)

52%

52%

52%

52%

Stads- en wijkenquête

9A1.f Percentage inwoners dat mantelzorg verleent

18% (2017)

17% (2019)

14% (2021)

19%

20%

22%

23%

Stads- en wijkenquête

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 9B Preventie

Doelen en prestaties bij 9B Preventie

Doel

Prestaties

9B1 Inwoners zijn zo zelfredzaam mogelijk

9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod van informatieverstrekking, advies en clientondersteuning

9B2 Gezondheidsproblemen worden voorkomen

9B2.1 Uitvoeren van wettelijke taken basisgezondheidszorg

9B3 Iedere Leidenaar heeft een gezonde en actieve leefstijl

9B3.1 Leidenaars hebben kennis van een gezonde en actieve leefstijl

9B3.2 Leidenaars gaan verantwoord om met genotmiddelen

9B3.3 Leidenaars hebben een gezond gewicht

9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod van informatieverstrekking, advies en cliëntondersteuning

De laagdrempelige inloopfunctie dichtbij inwoners in de wijk ‘Een goede buur’ wordt in 2022 voortgezet. In 2021 zijn we voor twee jaar koplopergemeente onafhankelijke cliëntondersteuning geworden. In 2022 werken we aan het bepalen wat een cliëntondersteuner doet (onderdeel koploperstraject) en aan een betere vindbaarheid en bekendheid van onafhankelijke cliëntondersteuning. Stichting MEE biedt momenteel deze clientondersteuning (dit zijn andere medewerkers dan die in het sociaal wijkteam zitten).

9B2.1 Uitvoeren van wettelijke taken basisgezondheidszorg
De wettelijke taken, zoals het bestrijden van infectieziekten en het geven van gezondheidsvoorlichting, worden uitgevoerd door de Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg (RDOG) Hollands Midden. Dit is een gemeenschappelijke regeling voor de gemeenten in de regio Hollands Midden. De RDOG voert ook de jeugdgezondheidszorg uit (zie Programma 7A). Als onderdeel van de jeugdgezondheidszorg wordt wettelijk een prenataal contactmoment ingevoerd (zie ook Programma 7, beleidsterrein 7A Jeugd). Gemeenten krijgen hiervoor een vergoeding van het rijk en deze uitbreiding van de taak is daarom budgetneutraal.

9B3.1 Leidenaars hebben kennis van een gezonde en actieve leefstijl
Vanuit de Sterke Sociale Basis (SSB) besteden de opdrachtnemers aandacht aan en stimuleren een gezonde en actieve leefstijl van de Leidenaars. Het Leids Preventieakkoord 2021-2023, dat op 19 april 2021 is getekend, richt zich op het verder versterken van de gezondheid en het welzijn van de inwoners van Leiden in de periode tot en met 2023, met de keuze voor intensivering op de thema’s roken, overgewicht en mentale gezondheid. Juist nu is een gezondere leefstijl van belang, ook als het gaat om weerbaarheid tegen het coronavirus. In de uitvoering ligt de focus op de wijken Leiden Noord en Zuidwest en komen onderwerpen als roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht aan de orde. Dit zijn ook de onderwerpen uit het Nationaal Preventieakkoord. Voor de uitvoering ontvangt de gemeente driejaarlijkse subsidie van 60.000 van het Rijk.

9B3.2 Leidenaars gaan verantwoord om met genotmiddelen
Het actieplan ‘Rookvrije kindomgeving 2019-2023’ richt zich op het creëren van een rookvrije generatie en in de uitvoering op locaties waar veel kinderen komen zoals scholen, sportverenigingen, speeltuinen. Daarnaast zal worden onderzocht of op andere locaties in de stad roken ontmoedigd kan worden, zoals op het Leiden Bio Science Park. Ook onderzoeken we verdere mogelijkheden om overmatig alcoholgebruik onder jongeren en alcoholgebruik door minderjarigen terug te dringen, onder meer via sportverenigingen.

9B3.3 Leidenaars hebben een gezond gewicht
Zowel voor jongeren, volwassenen als kwetsbare Leidenaars blijft er aandacht voor een gezond gewicht. De aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) is ondergebracht in de Sterke Sociale Basis, perceel Opgroeien, waarbij de insteek is om de JOGG-aanpak te integreren in alle activiteiten en niet als losstaande aanpak te benaderen. Hiervoor is bij uitvoerende organisatie SOL een Coördinator Gezondheid aangesteld.

De buurtsportcoach-regeling is met het onderbrengen binnen de SSB verruimd van alleen jeugd naar ook volwassenen. Ook in 2022 wordt hieraan uitvoering gegeven, waartoe initiatieven om kwetsbare groepen meer te laten bewegen om zo onder meer een gezond gewicht te bereiken en behouden, worden gecontinueerd (onder andere de Buurtgym).

Effectindicatoren bij 9B Preventie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 9B1 Burgers zijn zo zelfredzaam mogelijk

9B1.a Percentage inwoners dat zich kan redden in het dagelijks leven

94% (2017)

93% (2019)

89% (2021)

97%

97%

97%

97%

Stads- en wijkenquête

9B1.b Percentage mantelzorgers dat zich tamelijk tot zeer zwaar belast voelt

27% (2019)

22% (2021)

25%

24%

22%

22%

Stads- en wijkenquête

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Verbonden partijen
De RDOG Hollands Midden bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. In 2022 wordt door de RDOG gewerkt aan het programma RDOG2024, met als doel om ook in de toekomst met haar kennis en kunde een waardevolle bijdrage leveren aan gezondheid en gezond leven. De RDOG speelt een belangrijke rol in het bestrijden van het coronavirus. Naar verwachting zal dit worden bekostigd uit aanvullende middelen van het Rijk. Voor de in 2020 opgerichte eenheid Corona, gericht op de activiteiten rondom bron- en contactonderzoek, testen en vaccineren, wordt in 2022 bekeken of deze nog nodig is of afgebouwd kan worden. Verwacht wordt dat op basis van de (landelijke) analyse van de pandemie, op onderdelen van de Wet publieke gezondheid (Wpg) nieuwe wetgeving kan worden vastgesteld.
Zie voor meer informatie de paragraaf verbonden partijen.

Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden

Motieven en doelen deelname GR

De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg heeft ten doel uitvoering te geven aan taken voor de aan de regeling deelnemende gemeenten op het terrein van de openbare gezondheidszorg, de volksgezondheid, zorg- en veiligheidshuis, ambulancevervoer en de coördinatie, en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crisis. Onder de RDOG vallen de GGD, de RAV, het ZVH en de GHOR.

Kansen

De tweede businesscase van het programma RDOG 2024 is bij de begroting 2022 gepresenteerd en beoogd effect voor inwoner, gemeente en organisatie is om de RDOG modern, wendbaar en klantgericht te maken. Het programma levert door deze investeringen kwalitatieve en maatschappelijke baten die bijdragen aan een gezonder Hollands Midden, en daarnaast structurele financiële besparingen door efficiënt en kostenbewust te werken. Hierdoor wordt de initiële investering in het programma in de periode tot 2027 terugverdiend.

Risico's (top 4)

1. De verwachte financiële baten van het programma (2022-2024) vallen lager uit dan begroot.
2. Verbetering financiële processen en sturing en verantwoording op financiën.
3. Kostenstijging vanwege indexatie en stijging personeelskosten.
4. Personeelstekorten als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt (met name het tekort aan artsen en verpleegkundigen) en blijvende inzet t.b.v. de (naweeën van) bestrijding van corona.

Belangrijkste doelstellingen / prestaties en opgaven 2022

Taken die gemeenten wettelijk bij een GGD moeten onderbrengen betreffen:
• taken die een gemeente wettelijk moet uitvoeren en bij de GGD belegd;
• niet-wettelijke taken die gemeenten bij de RDOG hebben belegd; en
• taken die de RDOG uitvoert in opdracht van andere organisaties dan gemeenten.
De kosten en opbrengsten van het programma RDOG2024, zoals in de Business case II, zijn opgenomen zijn in de programma begroting RDOG2022 verwerkt.

Belangrijke opgaven in 2022:
• Uitvoering geven aan het programma RDOG2024 en businesscase 2.
• Implementatie van geoptimaliseerde bestuurlijke governance.
• Langzame afbouw van de Resultaat Verantwoordelijke Eenheid Corona.

Belangrijkste bestuurlijke mijlpalen 2022

Conform art. 26 van de Gemeenschappelijke Regeling RDOG Hollands Midden wordt de ontwerpbegroting voorgelegd aan de afzonderlijke gemeenteraden die een zienswijze hierop kunnen formuleren. In het najaar 2022 krijgen de gemeenteraden een kaderbrief aangeboden voor zienswijze welke richtinggevend is voor de begroting 2024.
In 2022 staan de volgende mijlpalen gepland:
• Uitwerken financiële kaders voor het jaar 2024 e.v. en voorleggen aan bestuur, colleges en gemeenteraden;
• Verder vormgeven en inrichten geoptimaliseerde bestuurlijke governance.

Bijdrage 2022

7,3 miljoen

Voor eigenaarsrol, zie paragraaf verbonden partijen

Beleidsterrein 9C Ondersteuning

Doelen en prestaties bij 9C Ondersteuning

Doel

Prestatie

9C1 Integraal zorg en ondersteuning op maat 

9C1.1 Organiseren toegang zorg en welzijn door middel van Sociale Wijkteams

9C2 Mensen met een beperking zijn in staat zelfstandig te leven

9C2.1 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van algemene Wmo-voorzieningen

9C2.2 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van maatwerk Wmo-voorzieningen

9C1.1 Organiseren toegang zorg en welzijn door middel van Sociale Wijkteams

De doorontwikkeling van de Sociale Wijkteams wordt in 2022 vastgelegd in een nieuw kader. De samenwerking met de nieuwe opdrachtnemers van de Sterke Sociale Basis krijgt steeds meer vorm. Er wordt gewerkt aan het intensiveren van de samenwerking met de nieuwe Jeugdteams (Zie 7A Jeugd). Andere ontwikkelingen zoals de decentralisatie van de maatschappelijke zorg en de nieuwe inkoop van de Wmo maatwerkvoorzieningen krijgen steeds duidelijker vorm en worden zover mogelijk afgerond. Uit de laatste twee ontwikkelingen volgen ook nieuwe taken en rollen voor de Sociale Wijkteams. Daarnaast is er aandacht voor de optimalisatie van de werkprocessen in samenwerking met de gemeentelijke backoffice Wmo.

9C2.1 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van algemene Wmo-voorzieningen
In 2022 werken we aan een versterking van de sociale basis door samen met Incluzio en BuZz te kijken naar welke activiteiten bijdragen aan het minder intensief nodig hebben van de maatwerkvoorziening Begeleiding. We stimuleren een stevigere verbinding tussen Incluzio en BuZz en de aanbieders van Wmo maatwerkvoorzieningen. Bovendien willen we in 2022 realiseren dat vaker de gehele begeleiding door deze partijen kan worden gedaan, zodat een maatwerkvoorziening niet hoeft te worden ingezet.


Met deze twee maatregelen willen we de ondersteuning van inwoners laagdrempeliger organiseren en de maatwerkvoorziening begeleiding meer terugbrengen tot de kern.


Daarnaast regelen we in 2022 de optionele uitbreiding voor een algemene voorziening voor dagbesteding met Incluzio in. Hierdoor wordt de sociale basis versterkt en zijn de dagactiviteiten laagdrempelig en in de buurt beschikbaar. Naar verwachting hebben minder mensen een Wmo-maatwerkvoorziening nodig: het aanbod van Incluzio komt hiervoor in de plaats.

9C2.2 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van maatwerk Wmo-voorzieningen
Op basis van de in het najaar van 2021 vastgelegde kaders wordt in de eerste helft van 2022 de vernieuwde inkoop van de Wmo maatwerkvoorzieningen samen met de Leidse regio gemeenten uitgevoerd. We doen dit voor de voorzieningen wonen met begeleiding (vanuit de maatschappelijke zorg), begeleiding, dagbesteding en huishoudelijke ondersteuning. Dit moet leiden een gerichtere inkoop in percelen en het hoofdzakelijk organiseren van de Wmo maatwerkvoorzieningen in zogeheten arrangementen (een bundeling van de huidige losse maatwerkvoorzieningen). In deze inkoop zullen we de opgedane ervaringen met begeleiding via beeldbellen en de inzet van andere vormen van E-health in de Wmo stimuleren. De planning is om het inkooptraject medio 2022 af te ronden, zodat zowel gemeenten als aanbieders voldoende tijd en ruimte hebben voor de implementatiefase. De nieuwe overeenkomsten gaan per 1 januari 2023 in. Daarvoor geldt dat we in de tweede helft van 2022 onderzoeken welke alternatieven er zijn om kortdurend verblijf te organiseren en welke partners daarbij nodig zijn. De huidige vormen van kortdurend verblijf sluiten met name voor ouderen niet goed aan op de behoefte. De maatwerkvoorziening kortdurend verblijf is het bieden van een logeerplek voor een belanghebbende, met als doel het overnemen van het (permanente) toezicht ter ontlasting van de gebruikelijke zorger of mantelzorger. Er is geen sprake van spoed of crisis.

In 2021 hebben we onderzocht welke mogelijkheden er zijn om de kostenstijging voor huishoudelijke ondersteuning te beperken. Een van de maatregelen om de vraag naar huishoudelijke ondersteuning of de gemiddelde tijd per cliënt te beperken is 'reablement'. Met 'reablement' krijgen inwoners vaardigheden aangeleerd om weer meer dingen zelf te kunnen doen. In 2022 gaan we samen met de partners aan de slag met het stimuleren van reablement en uiteindelijk ook met het borgen van de resultaten, onder meer in de inkoop 2023.


In de hulp en ondersteuning aan kwetsbare inwoners hebben we extra aandacht voor jong volwassenen van 16-27 jaar. De overgang van jeugd naar volwassenheid is een kwetsbaar moment. Om de continuïteit van zorg te waarborgen voor deze jongeren starten we tijdig met het opstellen van een toekomstperspectiefplan en werken we vanuit de visie 1 jongere, 1 regisseur, 1 toekomstperspectiefplan. We zorgen met de inkoop van Wmo en maatschappelijke zorg en met de doorontwikkeling van de SWT’s als toegang maatschappelijke zorg voor een goede aansluiting zodat deze jongeren niet tussen wal en schip vallen. Hiermee zetten we in 2022 verder in op het terugdringen en voorkomen van dak- en thuisloosheid onder jongeren.

Effectindicatoren bij 9C Ondersteuning

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 9C1 Integraal zorg en ondersteuning op maat

9C1.a Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag'

79% (2018)

80% (2019)

76% (2020)

90%

90%

90%

90%

CEO Wmo

9C1.b Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'De medewerker nam mij serieus'

87% (2018)

89% (2019)

87% (2020)

95%

95%

95%

95%

CEO Wmo

9C1.c Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'ik werd snel geholpen'

76% (2018)

82% (2019)

79% (2020)

76%

76%

76%

76%

CEO Wmo

9C1.d Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'Er is in het gesprek samen naar een oplossing gezocht'

80% (2018)

86% (2019)

77% (2020)

81%

81%

81%

81%

CEO Wmo

Doel 9C2 Mensen met een beperking zijn in staat zelfstandig te leven

9C2.a Percentage inwoners dat zich beter kan redden door de ondersteuning

86% (2018)

85% (2019)

86% (2020)

86%

86%

87%

87%

CEO Wmo

9C2.b Aantal cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 1.000 inwoners

66 (2018)

69 (2019)

64 (2020)

67

63

60

60

GMSD (wsjg - BBV)

9C2.c Percentage Leidenaren van 75 jaar en ouder dat zelfstandig woont

94,6% (2018)

91,8% (2019)

92% (2020)

93%

93%

93%

93%

Basisregistratie personen (BRP)

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 9D Kwetsbare groepen

Doelen en prestaties bij 9D Kwetsbare groepen

Doel

Prestatie

9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen

9D1.1 Uitvoering geven aan preventie en herstel t.a.v. verslaving en dak- en thuisloosheid

9D1.2 Uitvoering geven aan toeleiding naar zorg van mensen met verslavings- en psychiatrische problematiek en begeleiding van ex-gedetineerden en vreemdelingen in nood

9D1.3 Uitvoering geven aan opvang en huisvesting van kwetsbare groepen

9D1.4 Uitvoering geven aan beschermd wonen

9D2 Verminderen van (de gevolgen van) huiselijk geweld

9D2.1 Uitvoering geven aan maatregelen die het voorkómen van geweld in huiselijke kring, het stoppen van geweld en het herstel van veiligheid in het huishouden of gezin bevorderen

9D2.2 Uitvoering geven aan opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring

9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen​


Decentralisatie maatschappelijke zorg
Samen met andere gemeenten in Holland Rijnland bereiden we ons in 2022 voor op de decentralisatie van de Maatschappelijke zorg (beschermd wonen, maatschappelijke opvang en verslavingszorg) per januari 2023.

Als Leiden doen we dit op verschillende niveaus:

  • Op het niveau van Holland Rijnland staat de eerste helft van 2022 in het teken van de inkoop van de specialistische maatschappelijke zorg die we na 2023 regionaal blijven organiseren. Verderop in het jaar gaan we aan de slag met het inrichten van de nieuwe organisatievorm waar per januari 2023 de toegang naar en sturing op deze regionale voorzieningen maatschappelijke zorg zal worden belegd. Heel 2022 werken we in een leeromgeving toe naar een integrale regionale toegang maatschappelijke zorg, waarbinnen de expertise over maatschappelijke opvang en over beschermd wonen gebundeld worden.
  • Op het niveau van de Leidse regio voeren we in de eerste helft van 2022, als integraal onderdeel van de heroriëntatie Wmo Leidse regio 2023, de inkoop en contractering van de subregionale maatschappelijke zorg uit. Daarnaast wordt een bemoeizorgketen ingericht en wordt in 2022 de toegang tot de subregionale maatschappelijke zorg voorzieningen vorm gegeven. Ook worden afspraken gemaakt over de samenwerking en financiering van de maatschappelijke zorg taken in de Leidse regio. 2022 is een voorbereidingsjaar, vanaf dit jaar ontvangt de Leidse Regio een eigen offerte voor de verslavingszorg in plaats van een regionale Holland Rijnland offerte waar de Leidse Regio onderdeel van is. Ook worden in 2022 nieuwe ambulante en digitale werkvormen van verslavingszorg, die hun meerwaarde hebben bewezen tijdens de corona lockdown, onderdeel van het dagelijks werk.
  • Als centrumgemeente Leiden dragen we in 2022 zorg voor de afbouw van de huidige centrumgemeente taken op het gebied van Beschermd Wonen, Maatschappelijke opvang en verslavingszorg. Overdracht vindt plaats enerzijds naar de subregio’s en anderzijds naar de nieuwe regionale organisatievorm.

Huisvesting kwetsbare groepen
We blijven ons in 2022 inzetten voor de realisatie van huisvesting bijzondere doelgroepen zodat instroom in de maatschappelijke opvang kan worden voorkomen en uitstroom uit intramurale voorzieningen maatschappelijke zorg wordt bevorderd. De diverse domeinen binnen de gemeente (sociaal, ruimte, vastgoed en wonen) trekken hierin gezamenlijk op. De Leidse Regio heeft een gezamenlijke uitvoeringsagenda opgesteld waarmee de huisvestingsopgave gezamenlijk wordt opgepakt. Voor 2022 moet duidelijk zijn wat de kwantitatieve en kwalitatieve huisvestingsopgave is per gemeente in de Leidse Regio zodat er in dat jaar stappen gezet kunnen worden in het realiseren van ontbrekende huisvestings- en opvangvormen. In 2022 wordt onderzocht of het wenselijk is om als Leidse Regio de gemeentelijke prestatieafspraken met corporaties op elkaar af te stemmen en hoe we het regionale woonruimteverdeelsysteem, met onder andere de urgentieregeling en de regeling voor contingentwoningen, een subregionale invulling gaan geven.

Bemoeizorg
Toeleiden naar zorg van mensen met psychosociale, psychiatrische en verslavingsproblematiek is onderdeel van de bemoeizorgketen Holland Rijnland. Per 2023 wordt, als onderdeel van de Maatschappelijke Zorg, ook de bemoeizorgketen gedecentraliseerd. De Leidse Regio pakt dit als subregio op. In 2022 wordt de nieuwe bemoeizorgketen van de Leidse Regio ingericht zodat we klaar zijn voor de decentralisatie per 2023. De centrale 24 uurs opvang blijven we vanaf 2023 nog wel inkopen met de Holland Rijnland gemeenten. Als onderdeel van de (nieuwe) bemoeizorgketen is het belangrijk dat er een crisisplek is voor mensen met een verslavingsproblematiek die in een acute geestelijke nood zitten.

Zorg- en Veiligheidshuis
Het Zorg- en Veiligheidshuis is een samenwerkingsverband van Zorg en Veiligheidspartners en is sinds januari 2021 onderdeel van de RDOG Hollands Midden.
Het Zorg en Veiligheidshuis voorziet in een aanpak voor casuïstiek waarin sprake is van multiproblematiek en waarvoor meerdere ketens (zorg, straf, bestuur) nodig zijn om een plan van aanpak op te stellen.
Zij is daarmee onder andere een belangrijke partner in de aanpak van huiselijk geweld en in de bemoeizorgketen bij het realiseren van een sluitende aanpak voor kwetsbare groepen.

9D2.1 Uitvoering geven aan maatregelen die het voorkómen van geweld in huiselijke kring, het stoppen van geweld en het herstel van veiligheid in het huishouden of gezin bevorderen
De ambities zoals geformuleerd in de Regiovisie Hollands Midden 2019-2023 ‘Geweld hoort nergens thuis’ zijn leidend voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Een aantal thema’s vraagt om doorlopende aandacht, zoals het werken volgens de Meldcode, de deskundigheid van lokale teams en een goede samenwerking tussen de kernpartners. Alle partners werken daarbij volgens eenzelfde methodiek van gefaseerd samen werken voor veiligheid. Alle Jeugdteams en Sociale Wijkteams hebben in 2021 hiervoor een uitgebreid deskundigheidsprogramma gevolgd, dat in 2022 effect moet sorteren.

9D2.2 Uitvoering geven aan opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring
Vrouwenopvang Rosa Manus wordt erkend als expert op het gebied van evident huiselijk geweld en gaat uit van het principe ambulant tenzij. Rosa Manus voldoet aan de kwaliteitseisen van het landelijke keurmerk voor Vrouwenopvang organisaties.
Rosa Manus heeft tot doel het evident huiselijk geweld te stoppen en een nieuwe start te maken na deze (veelal traumatische) ervaringen. Voor kinderen creëert Rosa Manus een beschermend netwerk, waarbij hun weerbaarheid wordt vergroot. Het streven is om intergenerationele overdracht van huiselijk geweld te doorbreken. Bij de hulpverlening en begeleiding aan cliënten gaat Rosa Manus uit van het vertrouwen dat individuen, partners en gezinnen in staat zijn hun leven weer zelfstandig vorm en inhoud te geven. Daarnaast biedt de vrouwenopvang ondersteuning aan lokale teams en draagt daarin bij aan deskundigheidsbevordering.

Effectindicatoren bij 9D Kwetsbare groepen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen

9D1.a Aantal feitelijk daklozen*

294 (2011)
212 (2013)
304 (2015)

-

-

-

-

GGD

9D1.b Aantal huisuitzettingen (uit corporatiewoningen) Leiden

22 (2016)

17 (2017)

17 (2019)

12

12

12

12

GGD

9D1.c Gemiddelde verblijfsduur in nachtopvang in dagen

78 (2017)

62 (2019)

76 (2020)

50

50

50

50

Binnenvest

9D1.d Gemiddelde verblijfsduur in de crisisopvang in dagen**

133 (2015)

107 (2017)

156 (2018)

90

90

90

90

Binnenvest

9D1.e Gemiddelde verblijfsduur in de vrouwenopvang in maanden

6 (2018)

6 (2019)

6 (2020)

6

6

6

6

Rosa Manus

9D1.f Percentage mensen met beschermd wonen indicatie op wachtlijst (overbruggingszorg) ten opzichte van het totaal aantal unieke personen met een indicatie BW. ***

24% (2018)

23 % (2019)

27% (2020)

22,5%

-

-

-

T-care/Suite Sociaal Domein

9D1.g Aantal gehuisveste statushouders in Leiden****

144 (2018)

98 (2019)

88 (2020)

-

-

-

-

COA

* Omdat op dit moment gewerkt wordt aan landelijke indicatoren voor het monitoren van de dak- en thuislozen is gekozen om hier op te wachten en op dit moment (nog) geen nieuwe indicator voor te stellen. Dit geldt ook voor 9D1.b tot en met d. Deze kunnen ook worden herzien als de landelijke monitor bekend is (naar verwachting is dat in 2022).
** De telling van de verblijfsduur is aangepast, waardoor het lijkt dat de totale duur is toegenomen. In deze telling wordt de totale verblijfsduur van crisisopvang en intensieve begeleiding samen genomen. Voorheen werd alleen de verblijfsduur van intensieve begeleiding berekend, ná de crisisopvang. De crisisopvang duurt circa 6 tot 9 weken.
*** Voor 2023 tot en met 2025 zijn geen streefwaardes opgenomen omdat Beschermd Wonen wordt gedecentraliseerd van Leiden als centrumgemeente naar alle regio-gemeenten.
**** Voor indicator 9D1.g zijn geen streefwaardes voor aankomende jaren opgenomen omdat het Rijk deze per half jaar bepaalt. We rapporteren hierover ook in de Voortgangsrapportages.

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Kaderstellende beleidsstukken

Inleiding

9A en B

  • Financiën Uitvoering programma Sterke sociale basis (RV 19.0005);
  • Op weg naar de toekomstige Sterke Sociale Basis (BW 19.0280);
  • Beleidskader sport en gezondheid 2019-2023 `Samen maken de stad gezond en actief’ (BW 19.0380 / RV 19.0093);
  • Beleidskader Spelen en Bewegen (RV 17.0081);
  • Preventie- en handhavingsplan alcohol 2019 – 2022 (BW 19.0392);
  • Zienswijze op Kadernota 2020 RDOG HM (RV 19.0010); 
  • Wijkenvisie Roomburg / Meerburg Leiden 2030 (RV 17.0048);
  • Deelverordening subsidieregeling maatschappelijke initiatieven Leiden 2020 (BW 19.0349);
  • Beschikbaar stellen middelen wijkaanpak JUP en Diamantplein (RV 18.0015);
  • Wijkvisie Prinsessenbuurt & de Hoven Leiden – (laat) de bewoner van noord aan het woord (RV 18.0018);
  • Versterken buurtfunctie door investering in mfa nieuw pancrat / eksterpad (RV 17.0007);
  • Besteding middelen mantelzorg (BW 17.0467).

9C

  • Kader sociale wijkteams in Leiden (RV 17.0077);
  • Toekomst integraal pgb in Leiden (RV 17.0035);
  • Toekomst huishoudelijke ondersteuning en eigen bijdrage systematiek (RV 17.0021).

9D

Programmakosten

Maatschappelijke ondersteuning
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2020

Begroting
2021

Begroting
2022

Meerjarenraming

2023

2024

2025

Sociale binding en participatie

Lasten

8.097

11.065

10.351

10.421

10.333

10.333

 

Baten

0

-11

-11

-11

-11

-11

Saldo

 

8.097

11.054

10.340

10.409

10.322

10.322

Preventie

Lasten

8.377

7.480

7.857

7.342

7.331

7.333

 

Baten

-113

-176

-118

-118

-118

-118

Saldo

 

8.264

7.304

7.739

7.224

7.214

7.215

Ondersteuning

Lasten

33.835

34.622

35.624

36.770

33.501

33.996

 

Baten

-1.029

-1.531

-1.353

-1.404

-1.404

-1.404

Saldo

 

32.807

33.091

34.271

35.365

32.097

32.591

Kwetsbare groepen

Lasten

56.650

54.874

47.806

49.196

49.163

49.012

 

Baten

-2.733

-926

-1.656

-1.656

-1.656

-1.656

Saldo

 

53.917

53.948

46.150

47.540

47.507

47.356

Programma

Lasten

106.958

108.041

101.638

103.728

100.328

100.674

 

Baten

-3.874

-2.644

-3.138

-3.189

-3.189

-3.189

Saldo van baten en lasten

 

103.084

105.397

98.499

100.539

97.139

97.485

Reserves

Toevoeging

6.480

10.982

4.620

0

0

0

 

Onttrekking

-13.884

-12.570

-4.882

-3.348

0

0

Mutaties reserves

 

-7.404

-1.588

-262

-3.348

0

0

Resultaat

 

95.680

103.809

98.238

97.191

97.139

97.485

Budgettaire ontwikkelingen
De daling van de lasten en/of de stijging van de baten worden onder andere veroorzaakt door de indexering van budgetten, doorrekening van de kostenverdeelstaat en de kapitaallasten die zijn berekend vanuit het meerjareninvesteringsplan 2022-2025. Beleidswijzigingen met financiële consequenties worden hierna per beleidsterrein toegelicht.

Beleidsterrein Sociale binding en participatie
De lasten nemen per saldo met circa 0,7 miljoen af. Dat wordt veroorzaakt doordat in 2021 incidentele budgetten zijn geraamd voor de wijkvisie Roomburg Meerburg (567.000), wijkvisie Prinsessenbuurt De Hoven (65.000) en de stimulering van wijkinitiatieven (264.000). In 2022 is een budget van 75.000 beschikbaar gesteld voor het programma Leiden Inclusief (Kaderbrief 2021-2025).

Beleidsterrein Preventie
De lasten nemen met circa 0,3 miljoen toe. Er is 50.000 geraamd voor het Leids Healthy Society Centre (Kaderbrief 2021-2025). Daarnaast is 40.000 extra geraamd in 2022 voor de bijdrage aan de RDOG. In 2021 is
137.000 geraamd voor het prevente interventie team. Dat was gebaseerd op een half jaar (107.000) plus een budgetoverheveling van 30.000. In 2022 is 230.000 geraamd. De lasten nemen daarom toe met 93.000.

Beleidsterrein Ondersteuning
De lasten nemen per saldo met circa 0,9 miljoen toe. Vanaf 2022 nemen de lasten huishoudelijke ondersteuning toe met 0,7 miljoen, de lasten begeleiding met 0,8 miljoen, de lasten vervoersvoorzieningen met 0,1 miljoen en de lasten woningaanpassingen met 50.000 (Kaderbrief 2020-2024, Kaderbrief 2021-2025). Het budget voor de cooperatie SWT is 0,25 miljoen lager vanaf 2022 (Kaderbrief 2021-2025) en door overheadmutaties dalen de lasten met 0,55 miljoen vanaf 2022.
De baten nemen met circa 0,2 miljoen af doordat in 2022 een lagere eigen bijdrage Wmo huishoudelijke ondersteuning is geraamd.

Beleidsterrein Kwetsbare groepen
De lasten nemen per saldo met 8,0 miljoen af. In 2021 zijn incidentele budgetten geraamd voor de huisvesting van statushouders (1,2 miljoen), mutlifunctionele accomodaties (0,25 miljoen), afbouw lokale opvangvoor-ziening uitgeprocedeerde asielzoekers (0,1 miljoen), landelijke aanpak voorkomen dak- en thuisloosheid
(2,2 miljoen), project Gewoon wonen (0,1 miljoen), subsidieregeling huisvesting bijzondere doelgroepen
(0,3 miljoen), projectorganisatie uitvoeringsprogramma maatschappelijke zorg (0,4 miljoen), investerings-fonds maatschappelijke zorg Rijnstreek/Duin- en Bollenstreek (1,75 miljoen) en het investeringsfonds Leidse regio (4,1 miljoen). De lasten van het regionaal investeringfonds Holland Rijnland nemen met 1,0 miljoen toe.

Reserves

Reserves programma 9
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2020

Begroting
2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Reserve gemeentelijk deel GSB OGGZ

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

0

-46

0

0

0

0

Saldo

 

0

-46

0

0

0

0

Reserve soc.-maatsch. En cult. Voorz P9

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-623

-569

0

0

0

0

Saldo

 

-623

-569

0

0

0

0

Res. Leefbaarh.projecten in de wijken P9

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-543

-1.202

0

0

0

0

Saldo

 

-543

-1.202

0

0

0

0

Reserve Sociaal Domein P9

Toevoeging

6.480

10.982

4.620

0

0

0

 

Onttrekking

-12.719

-10.753

-4.882

-3.348

0

0

Saldo

 

-6.239

229

-262

-3.348

0

0

Reserves programma 9

 

-7.404

-1.588

-262

-3.348

0

0

Reserve sociaal domein programma 9
Er is een onttrekking geraamd van 1,0 miljoen. Dit wordt onttrokken aan de gereserveerde regionale beschermd wonen middelen. Dit is er dekking van het regionaal tekort op de maatschappelijke zorg.
Er zijn stortingen geraamd van 1,29 miljoen voor het investeringsfonds DuinBollenstreek, 888.000 voor het investeringsfonds Rijnstreek en 2,012 miljoen voor het investeringsfonds Leidse regio. Daarnaast vindt een storting van 2,0 miljoen plaats in het HollandRijnland investeringsfonds. De investeringsfondsen zijn nodig om de decentralisatie van de maatschappelijke zorg soepel te laten verlopen. Minder regionale en meer lokale voorzieningen is het doel.
Er is een onttrekking geraamd van 1,882 miljoen geraamd ter dekking van het programma overstijgende tekort op het sociaal domein. Daarvan is 0,658.miljoen afkomstig uit de kaderbrief 2021-2025 en 1,224 miljoen afkomstig uit de kaderbrief 2019-2022 en het bijsturingsvoorstel sociaal domein van eind 2019. Een storting van 430.000 was opgenomen in de kaderbrief 2019-2022. In 2022 zal deze storting van 430.000 worden afgeraamd en zal de geraamde onttrekking met 430.000 worden verlaagd.

Investeringen

Niet van toepassing.

Subsidies

 

subsidiestaat 2021

subsidiestaat 2022

Subsidie saldo

20.549.657

19.945.820

­Het volledige subsidie-overzicht is opgenomen in paragraaf 3.2.8 subsidies.