Programmabegroting 2027

3.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen

In deze paragraaf wordt aangegeven hoe kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom worden beheerd. In de Financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet (RV 13.0017), staat in artikel 13 dat er een actueel beleidskader onderhoud kapitaalgoederen is.

De onderstaande beleidskaders kapitaalgoederen zijn gerealiseerd en vastgesteld door de raad. Het betreft de volgende kapitaalgoederen:

  1. Water (baggeren)
  2. Openbare Verlichting
  3. Groen ( incl. bomen)
  4. Kunstwerken
  5. Walmuren, beschoeiingen en Natuurvriendelijke oevers
  6. Straatmeubilair
  7. Spelen
  8. Wegen
  9. Riolering
  10. Vastgoed
  11. Sportaccommodaties

De beleidskaders en uitvoeringsprogramma’s van de kapitaalgoederen bevatten per kapitaalgoed:

  • de kaders waarbinnen de instandhouding de kapitaalgoederen uitgevoerd moet worden;
  • het gewenste onderhoudsniveau van het kapitaalgoed;
  • de grootte van het areaal;
  • de kosten voor de instandhouding van het kapitaalgoed zoals klein- en groot onderhoud en vervangingskosten;
  • de huidige staat van onderhoud zoals een technische beoordeling en schouw van de kwaliteit van het kapitaalgoed;
  • een scenario voor het onderhoud van kapitaalgoederen.

Overzicht beheerplannen

De volgende uitvoeringsprogramma’s beheer (voorheen beheerplannen) worden per programma opgenomen.

Programma

Omschrijving beheerplan

Vastgesteld door de raad

Frequentie actualisatie

Volgende actualisatie

Voorziening

Financiële vertaling in de begroting

Achterstallig onderhoud

5

Beheerplan Water

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Openbare Verlichting

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Groen

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Nee

Ja

Nee

5

Beheerplan Kunstwerken

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Walmuren

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Straatmeubilair

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Spelen

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Nee

Ja

Nee

5

IWKp 2019-2023

2023

Een keer per 5 jaar

2029

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Wegen

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Ja

Ja

Nee

6

MJOB Gemeentelijk Vastgoed

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Ja

Ja

Nee

8

Beheerplan Sport

2021

Een keer per 5 jaar

2027

Ja

Ja

Nee

Openbare ruimte 

De openbare ruimte wordt ook komend jaar beheerd en onderhouden op basis van wettelijke regels, zorgplicht  en de bedoelde functionaliteit en kwaliteit zoals die in de beleidskaders en beleidsplannen is benoemd. De uitwerking hiervan komt samen in de Uitvoeringsprogramma’s Beheer (voorheen beheerplannen) en het integraal waterketenprogramma IWKp. Onderdeel van de Uitvoeringsprogramma’s Beheer zijn de einde levensduur vervangingen van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Denk aan riolering, wegen en kunstwerken. Het beheer van de openbare ruimte verandert; niet langer traditioneel “steentje er uit - steentje er in”, maar toekomstgericht of kansgestuurd onderhoud en beheer. Elke vervanging is zo een kans voor vernieuwing. Vernieuwing die rekening houdt met de maatschappelijke, technologische en klimatologische ontwikkelingen. Vernieuwing waar klimaatadaptieve maatregelen en de energietransitie integraal in meegenomen worden. Sinds een paar jaar werkt de gemeente Leiden bij het uitvoeren van de rioolopgave en de vervangingsopgave van de openbare ruimte wijkgericht; via de duurzame wijkvernieuwingen. Dat betekent niet alleen het vervangen van het gemengde riool door een gescheiden riool, maar ook de vervanging van de verharding, groen, straatmeubilair, klimaatadaptieve inrichting en het meenemen van een ruimtereservering voor de energie infrastructuur in de ondergrond. Een integrale herinrichting van de openbare ruimte gekoppeld aan de rioolvervanging.

Voor de kapitaalgoederen Wegen, Walmuren en Beschoeiingen, Kunstwerken,  Riolering, Water en Sport bestaan voorzieningen voor groot onderhoud.

Kennis over de omvang van de te onderhouden domeinarealen, maar ook de mutaties in de arealen zijn van belang. Niet alleen om het onderhoud te borgen maar vooral ook om jaarlijks het noodzakelijke budget te kunnen reserveren om goed onderhoud te kunnen plegen. Extra budget is nodig indien het areaal wordt uitgebreid of een inrichting (bijvoorbeeld bij herinrichting van een deel van de openbare ruimte) met hogere beheerlasten wordt gekozen.

De doelstelling is steeds de mutaties in de beheerarealen inzichtelijk te hebben en op basis hiervan de reservering en aanvraag van de benodigde onderhoudsbudgetten te borgen. De mutaties in het beheerareaal (wijziging van oppervlakten, lengten, aantallen, etc. van de beheerobjecten) en de daarbij behorende beheerkosten als gevolg van grote (gemeentelijke) bouwprojecten – als belangrijke veroorzakers van aanpassingen in de openbare ruime - worden hierbij in beeld gebracht. Met kennis van de toekomstige beheerkosten van het nieuwe plan en de benodigde investeringskosten is het dan aan de raad om een afgewogen beslissing te nemen en desgewenst goedkeuring te geven aan de uitvoering van het betreffende project.

De Uitvoeringsprogramma’s Beheer geven op de middellange termijn aan welke onderhouds- en vervangingsmaatregelen in welk jaar genomen worden om het kapitaalgoed in stand te houden. De beheerplannen zijn gebaseerd op een technische controle en/of schouw van het areaal en geven een realistisch beeld van de uit te voeren werkzaamheden en de hiervoor benodigde budgetten. In 2023 is het IWKp 2024-2028 vastgesteld. In 2026 zijn de nieuwe Uitvoeringsprogramma’s Beheer Kapitaalgoederen openbare ruimte 2027 - 2031 opgesteld en aan het bestuur aangeboden voor vaststelling.

Onderstaand wordt per kapitaalgoed ingegaan op: Beleidskader, Doelen en Financiën en Prestaties

Water

Beleidskader­ ­

Het kader voor water is opgenomen in het Beleidskader Openbare Ruimte, kapitaalgoed Water, Integraal Waterketen Programma 2024-2028 en de “legger” van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Dit is vertaald in het Uitvoeringsprogramma Beheer Water 2027-2031. Op basis hiervan wordt ervoor gezorgd dat het openbare water in Leiden volgens de vastgestelde ambities wordt onderhouden.

Doelen en Financiën­

Zie programma 5 “Omgevingskwaliteit beleidsterrein Openbaar water” met als doelen: waterkwantiteit op orde, verbeteren waterkwaliteit en recreatieve waarde water vergroten. Zie voor de financiën ook het hoofdstuk “Reserves en voorzieningen”.

Prestaties 2027

De doelstelling van deze prestatie is het schoon en doorvaarbaar (op diepte) houden van watergangen alsook het beschermen van de daar aanwezige flora en fauna. Door het periodiek verwijderen van(drijf)vuil, waterplanten en bagger uit de oppervlaktewateren blijven deze schoon, doorvaarbaar en behouden zij hun functie in de afvoer van hemelwater. We verwerken de vrijgekomen biomassa duurzaam, naar een erkende verwerkingsinstallatie, of als dat kan in het terrein. Daarnaast worden de gemeentelijke fonteinen onderhouden.­ De werkzaamheden worden conform het ecologisch werkprotocol soortenbescherming uitgevoerd. De volgende activiteiten worden in 2027 verricht:

  • schouwen en schonen van 1,6 km2 aan watergangen;
  • op hotspots bladvissen;
  • hotspots bladvissen baggeren watergangen baggercluster 2026-2027;
  • monitoren en onderhouden van 19 fonteinen;
  • reinigen van duikers en waar nodig herstellen.

Kerngegevens

Eenheid

Waarde

Water

Oppervlakte Water in beheer bij gemeente Leiden

m2

1.602.999

Fonteinen eigendom Leiden

st.

19

Waterspeelplaatsen in beheer Leiden

st.

3

Duikers

st.

813

Openbare Verlichting

Beleidskader­ ­

De kaders voor openbare verlichting zijn gesteld in het Beleidsplan openbare verlichting 2013 en illuminatiebeleid 2016 “VerLEIDEN met Licht”. Met het bijbehorende uitvoeringsprogramma wordt gezorgd dat de openbare verlichting in Leiden conform de vastgestelde ambities wordt onderhouden.

Doelen en Financiën­

Hierbij verwijzen wij u naar Programma 5 “Omgevingskwaliteit” beleidsterrein “Verharde openbare ruimte”. Doel: Beheren Openbare Ruimte.

Prestaties 2027

In 2027 ligt de focus op het (vervroegd) vervangen van armaturen met fluorescentielampen door LED-armaturen en het in de binnenstad het vervangen van Leidse lantarens door de LED-versie hiervan.

Openbare verlichting

Eenheid

Waarde

Lichtmasten, inclusief wandarmaturen, grondspots en overspanningen in beheer

st.

20.800

Armaturen

st.

21.750

Lichtbronnen LED (onderdeel armatuur)

st.

12.550

Lampen (conventionele armaturen)

st.

9.200

Kasten

st.

86

Groen 

Beleidskader­

Het kader voor groen is opgenomen in het Beleidskader Openbare Ruimte, kapitaalgoed Groen. Dit beleidskader is vertaald in het uitvoeringsprogramma Beheer Groen 2027-2031. Met het uitvoeringsprogramma wordt zorggedragen dat het groen in Leiden conform de vastgestelde ambities onderhouden wordt.

Doelen en Financiën­

Zie programma 5 “Omgevingskwaliteit” beleidsterrein “Openbaar Groen”, doelen: Beheren openbaar groen en renoveren en herinrichten van parken.

Prestaties 2027

  • Ook in 2027 worden locaties in Leiden vergroend op basis van de vastgestelde GroeneKansenKaart.
  • Het verbeteren van de biodiversiteit wordt in 2027 voortgezet door ecologisch te maaien, door waar mogelijk gazons om te vormen naar bermen, door een andere maaifrequentie of door mozaïekbeheer (vlakken wel maaien en vlakken niet maaien zodat niet alles in 1 keer kaal is) of door plantenvakken om te vormen naar bloemrijke bermen. Hierbij is van belang dat er een balans is tussen het draagvlak van inwoners en ecologische kwaliteit.    
  • We werken verder aan het verbeteren van de kwaliteit van het bomenbestand door extra voedsel in de bodem te brengen en door bij droge periodes (indien nodig) water te geven. De pilot met watersensoren geeft aan waar dat nodig is.
  • We richten beheerbewust in. Dit houdt in dat bij reconstructievakken gestreefd wordt naar een inrichting die zowel extensief in beheer is, als vormgegeven wordt met soorten die de biodiversiteit bevorderen.
  • We verwachten in 2027 een vervolg te geven aan het vervangen van kwarrende (zieke of niet groeiende) bomen. De vervanging van deze bomen komt de gezondheid en kwaliteit van het totale bomenbestand in Leiden ten goede en draagt bij aan een veilige openbare ruimte.
  • Er gaan meer bomen geplant worden. Vanuit Beheer brengen we expertise in om de juiste boom op de juiste plek onder de juiste plantcondities toe te voegen. Bomen zijn belangrijk voor de biodiversiteit en leveren een grote bijdrage aan een goed leefklimaat en woongenot.
  • Bij het (her)planten van bomen kijken we naar de juiste soort op de juiste plaats. Hierbij spelen de ecologische waarde, klimaatbestendigheid, toekomstbestendigheid, standplaats, esthetische waarde en welke soorten er weinig in de stad aanwezig zijn een rol.
  • De Japanse duizendknoop wordt zes maal per jaar behandeld om hem onder controle te houden. Daarnaast monitoren we de ervaringen en behaalde resultaten in Nederland met alternatieve vormen van bestrijding zoals de bladvlo die de natuurlijke vijand is van de Japanse duizendknoop.
  • In 2027 wordt verder ingezet op het digitaliseren van het groenareaal. Hierdoor komt het areaal nog beter in beeld en kan er meer data gestuurd gewerkt worden. Dit zorgt voor een goede en duidelijke opdrachtverstrekking en voorkomt fouten in de buitenruimte.

Groen

Eenheid

Waarde

Areaal Groen totaal Leiden

ha.

739

Groen Beheer (eigendom) Leiden

ha.

470

Gras Beheer (eigendom) Leiden

ha.

356

Natuurlijke beplanting Beheer (eigendom) Leiden

ha.

66

Cultuur beplanting Beheer (eigendom) Leiden

ha.

45

Bomen totaal in Leiden

st.

85.612

Bomen eigendom Leiden

st.

74.714

Kunstwerken 

Beleidskader­

Het kader voor kunstwerken is gesteld in het Beleidskader Openbare Ruimte, kapitaalgoed Kunstwerken.

Doelen en Financiën­

Zie programma 5 “Omgevingskwaliteit” beleidsterrein “Verharde openbare ruimte”, doel: Beheren Openbare Ruimte.

Prestaties 2027

  • Realisatie en afronding vernieuwing elektro-mechanica, conform de machinerichtlijn bij de Rijnzichtbrug en Singelbrug;
  • Realisatie en afronding vernieuwing zeven verkeersbruggen langs De Vliet;
  • Cyclisch onderhoud conserveren, slijtlagen, straatwerk, betononderhoud en remmingswerken;
  • Vervanging 31 houten bruggen, acht vlonders en zes steigers;
  • Vervanging twee betonnen bruggen (kw10893 en kw150);
  • Groot onderhoud van vier bruggen (kw125, kw66, kw158, kw62).

Kunstwerken

Eenheid

Waarde

Vaste bruggen binnen Leiden

st.

257

Beweegbare bruggen binnen Leiden (eigendom Leiden)

st.

30

Fiets- / voetbrug binnen Leiden

st.

206

Tunnels binnen Leiden (eigendom Leiden)

st.

24

Viaducten binnen Leiden

st.

19

Steigers

st.

75

Walmuren, beschoeiingen en natuurvriendelijke oevers 

Beleidskader­

Het kader voor walmuren en beschoeiingen is verwoord in het Beleidskader Openbare Ruimte, kapitaalgoed walmuren, beschoeiingen en natuurvriendelijke Oevers.

Doelen en Financiën­

Zie programma 5 “Omgevingskwaliteit” beleidsterrein “Verharde openbare ruimte”, doel: Beheren Openbare Ruimte.

De structurele kosten voor het onderhouden van de walmuren en beschoeiingen worden ten laste van de exploitatie gebracht. Om het groot onderhoud uit te kunnen voeren (in deze het vervangen van beschoeiingen) wordt gebruik gemaakt van een voorziening.

Prestaties 2027

  • Cyclisch groot onderhoudsprogramma aan beschoeiingen en damwanden;
  • Uitvoeringvervangingsprogramma beschoeiing naar natuurlijke- en natuurvriendelijke-oevers continueren en evalueren;
  • Continuering 10-jarige LVO programma (levensduur verlengend onderhoud van de grachtenkades) en herstel achterschotten L-wanden kademuren. In samenwerking met stakeholders ronden we de Ontwerpvisie Kades Binnenstad 2050 af als onderdeel van het LVO-programma.

Walmuren, beschoeiingen en natuurlijke oevers

Eenheid

Waarde

Beschoeiingen eigendom Leiden

m1

72.617

Kademuren eigendom Leiden

m1

21.163

Damwanden eigendom Leiden

m1

32.739

Natuurlijke oevers eigendom Leiden

m1

142.964

Straatmeubilair

Beleidskader­

Het kader voor straatmeubilair is gesteld in het beleidskader openbare Ruimte, kapitaalgoed Straatmeubilair.

Doelen en Financiën­

Zie programma 5 “Omgevingskwaliteit”, beleidsterrein “Verharde openbare ruimte", doel: Beheren straatmeubilair.

Prestaties 2027

De prestaties hebben betrekking op het beheren en onderhouden van het straatmeubilair in relatie tot het handboek Kwaliteit Openbare Ruimte met als doel een schone, hele en veilige inrichting van de stad (zichtbaar, herkenbaar en aanwezig). Het straatmeubilair wordt in stand gehouden op het landelijke CROW-beeldkwaliteitsniveau B. De onderhoudswerkzaamheden voeren we uit volgens een uitvoeringsprogramma straatmeubilair. Vanuit de jaarlijkse schouwen monitoren we wat nodig is om de beeldkwaliteit van het straatmeubilair op niveau B te houden.

Straatmeubilair

Eenheid

Waarde

Banken/picknicktafels

st.

2.551

Fietsvoorzieningen

st.

12.422

Hekwerken

m1

11.451

Palen

st.

10.477

Verkeersvoorzieningen Borden c.a.

st.

59.241

Laadpalen verkeer

st.

1.015

Parkeerobject

st.

230

Spelen 

Beleidskader­

Het kader voor spelen is gesteld in het Beleidskader Openbare Ruimte, kapitaalgoed Spelen. Dit beleidskader is vertaald in het uitvoeringsprogramma Spelen 2027-2031.

Doelen en Financiën­

Zie programma 5 “Omgevingskwaliteit” beleidsterrein "Openbare Ruimte”, doelen: Beheren Spelen en Programma 7 “Jeugd en onderwijs” beleidsterrein “Jeugd”, doel Waarborgen kwaliteit (openbare) speelruimte.

Prestaties 2027

  • Voor het vernieuwen van speelplekken wordt gewerkt vanuit een meerjarige vervangingsplanning. Op basis hiervan worden gemiddeld 20 plekken per jaar vernieuwd. Er is hierbij extra aandacht voor participatie zodat de vervanging van speeltoestellen aansluit bij de wens van bewoners.
  • Waar de locaties het toelaten, haken we aan bij de vergroening zoals opgenomen op de groene kansenkaart.
  • De speeltuinen en speelplekken worden conform het uitvoeringsprogramma Spelen onderhouden en beheerd.
  • De op de speelplekken aanwezige speeltoestellen worden qua veiligheid getoetst aan de Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS) en onderhouden op de vastgestelde beeldkwaliteit CROW-niveau B.

Spelen

Eenheid

Waarde

Speeltuinen

st.

14

Speelplekken

st.

329

Speeltoestellen

st.

1484

Sporttoestellen

st.

308

Speelondergronden

m2

57.778

Wegen

Beleidskader­

Het kader voor wegen is gesteld in het vastgestelde Beleidskader Openbare Ruimte, kapitaalgoed Wegen. In 2027 beheren we de wegen op het vastgestelde wettelijke aansprakelijkheidsniveau (R-), wat overeenkomt met beeldkwaliteitsniveau B (vastgesteld kwaliteitsniveau). We voeren onderhoud uit wanneer dit niveau dreigt te overschrijden. Dit gebeurt via het uitvoeringsprogramma Wegen 2027-2031, dat nu in concept voor ligt.

Doelen en Financiën­

Hierbij verwijzen wij u naar Programma 5 “Omgevingskwaliteit”, beleidsterrein “Verharde openbare ruimte”. Doel: beheer wegen.

Prestaties 2027

De planning van de onderhouds- en vervangingswerkzaamheden wordt afgestemd met de werkzaamheden die vanuit de programma’s Bereikbaarheid en Binnenstad worden uitgevoerd.

  • Het is de ambitie van het college meer groen in de stad te krijgen. Dat betekent dat we ook bij onderhoud en vervangingen kijken waar meer groen aangelegd kan worden. De Groene Kansenkaart is een integraal onderdeel van de werkzaamheden.
  • Verspreid door de stad wordt op basis van de inspectieresultaten groot onderhoud uitgevoerd.
  • Op een aantal wegen ligt een vervangingsopgave: Willem van de Madeweg, delen van de IJsselmeerlaan en Gooimeerlaan, Wassenaarseweg en Breestraat
  • Tegelijk met de onderhoudswerkzaamheden aan de wegen wordt ook groeiplaatsverbetering voor bomen die wortelopdruk veroorzaken toegepast.
  • Ook worden waar mogelijk (kleine) verkeerskundige verbeteringen uitgevoerd.

Riolering 

Beleidskader

Het Integraal Waterketenprogramma 2024-2028 vormt het beleidskader voor het rioolbeheer. Het vertrekpunt voor dit programma is de waterketen en het is opgesteld vanuit de samenwerking in de waterketen in de Leidse Regio (Dunea, Hoogeheemraadschap van Rijnland en de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Zoeterwoude, Oegstgeest, Wassenaar en Voorschoten.

De rioleringszorg is noodzakelijk vanuit het oogpunt “duurzaam beschermen van volksgezondheid en milieu” en het voorkomen van wateroverlast. Het algemene doel is vertaald naar het inzamelen van afvalwater, hemelwater en grondwater. De werkzaamheden binnen deze prestatie zijn gericht op het beheer en onderhoud van alle openbare rioleringen, putten, kolken en schuiven en het bedienen en onderhouden van riool-, polder-, tunnel- en overstortgemalen en de rioolgemalen en het drukrioolsysteem.

Doel en Financiën

Via de riool- en waterzorgheffing brengt de gemeente kosten in rekening voor het beheer en onderhoud van het rioleringsstelsel bij diegenen die direct of indirect belang hebben bij de uitvoering van de waterzorgtaken van de gemeente. De kosten die in de riool- en waterzorgheffing zijn ondergebracht betreffen onder andere investeringskosten en exploitatiekosten.

Prestaties 2027

De werkzaamheden en projecten die in 2027 worden uitgevoerd of gestart worden qua uitvoering, zijn:

  • reiniging en inspectie van circa 55km vrij-verval riolering;
  • reinigen van rioolgemalen;
  • reinigen kolkafvoerleidingen;
  • onderhoud zinker- en gemaalschuiven;
  • reinigen circa 43.000 straat- en trottoirkolken;
  • het renoveren van 14 gemalen;
  • De onderdoorgangen Oegstgeesterweg, Plesmanlaan, Dr. Lelylaan en Lammenschansweg worden water-robuuster gemaakt;
  • “werk met werk” wordt gemaakt met mobiliteitprojecten Lammenschansweg, STEO, Morsweg, Groene Loper.

In de duurzame wijkvernieuwingen wordt ondergronds een klimaatrobuust gescheiden systeem aangelegd. Hiermee wordt (gemengd) afvalwater getransporteerd naar zuivering, regenwater vertraagd op oppervlaktewater afgevoerd en grondwaterstand gereguleerd. De energietransitie wordt middels ruimtereservering meegenomen in het project. Bovengronds wordt de openbare ruimte klimaat-adaptief, biodivers en groener ingericht. Bij aanbestedingen worden duurzaamheid, hergebruik van materiaal en circulariteit opgenomen.

Riolering

Eenheid

Waarde

Vrijverval riool Vuilwater

km1

333,2

Vrijverval riool Hemelwater

km1

60,5

Drukriolering

km1

34,6

Nooduitlaten

st

176

HWA uitlaten

st

81

Gemaal objecten

st

329

Kolken

st

43716

Vastgoed

In de portefeuillestrategie staat ook omschreven aan welke organisatiedoelen het gemeentelijk vastgoed een bijdrage kan leveren en hoe dit in de toekomst gemeten en gemonitord kan worden. Hiermee is op strategisch / tactisch niveau richting gegeven aan meerjarige ontwikkeling van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Onderhoud van de vastgoedobjecten levert op tactisch en uitvoerend niveau een belangrijke bijdrage aan de dynamiek van de portefeuille.

Het onderhoud en de mate van verduurzaming is een direct gevolg van de toekomstvisie op een gebouw. Een gebouw dat tot in lengte van jaren wordt geëxploiteerd wordt anders onderhouden dan een gebouw dat over bv. 2 – 4 jaar wordt gerenoveerd, verkocht of gesloopt. Ook de weging over de hoogte van de duurzaamheidsambities ligt anders.

De onderhoudsstrategie geeft op tactisch en uitvoerend niveau kaders voor de gewenste prestaties en kwaliteitsniveaus van de gemeentelijke vastgoedobjecten. Kostenefficiëntie en het hierbij zo doelmatig mogelijk inzetten van de (financiële) middelen is een belangrijk uitgangspunt.

Uiteindelijk is de praktisch vertaald naar vier onderhoudskwaliteitsniveaus, te weten:

  • Leegstand
  • Afstoot, sloop, renovatie
  • Basis
  • Plus

De verschillen tussen de onderhoudsniveaus worden op vier thema’s beschreven: veiligheid en gezondheid, continuïteit bedrijfsvoering, esthetiek en financieel. 

Leegstand

Afstoot, sloop, renovatieplan

Basis

Plus

Veiligheid en gezondheid

Wet- en regelgeving

√

√

√

√

Continuïteit bedrijfsvoering

Gebruik van het gebouw

Nvt

kan gedurende enige tijd verstoord zijn

kan gedurende korte tijd verstoord zijn

is slechts in uitzonderlijke gevallen verstoord

Vervangingen

reactief: Ter voorkoming van kapitaalvernietiging

reactief: Wanneer  gebouwonderdeel defect is

proactief: Op basis van  theoretische levensduur of naar aanleiding van  toenemende storingsgraad

proactief: Iets eerder dan verwachte levensduur of naar aanleiding van  toenemende storingsgraad

Esthetiek

Vervuiling

aanwezig

aanwezig

aanwezig

beperkt aanwezig

Veroudering

grote mate

grote mate

enige mate

beperkte mate

Financieel

Kans op klachten en storingen

Nvt

groot

gemiddeld

klein

Mate van gepland onderhoud

geen

klein

gemiddeld

groot

Uitgangspunt in alle onderhoudsniveaus is dat efficiënt en doelmatig wordt omgegaan met middelen. Waar mogelijk worden uitgaven niet eerder gedaan dan deze noodzakelijk zijn. 

Uitvoeringsprogramma en vastgoed (B&W 13.0350).

Het niveau waarop het vastgoed in stand gehouden wordt is vastgesteld aan de hand van een objectief meetinstrument voor het inspecteren en onderhouden van vastgoed. Een instrument dat is gebaseerd op de Conditiemetingsmethodiek volgens NEN 2767. Het niveau waarop het onderhoud gemiddeld gehouden wordt is vastgesteld op conditieniveau 4 – 3, afhankelijk van het toekomstscenario van het object. Leegstand, afstoot, sloop en renovatiepanden mogen degraderen tot conditiescore 4. Bij de doorexploiteerscenario’s is dit conditiescore 3. Voor de in stand houding van Rijksmonumenten wordt naast de NEN2767 specifieke methodes toegepast voor het behouden van cultureel erfgoed.

De meerjaren onderhoudsplannen voor de gemeentelijke vastgoedportefeuille zijn in 2020 opnieuw vastgesteld. Vanuit inkoopstrategie is er gekozen voor het clusteren van gelijksoortige onderhoudswerkzaamheden in de tijd, waarbij gestreefd wordt naar een gelijkmatige spreiding van uitgaven door de jaren. Het onderhouden van monumenten is vergunningsplichtig, waardoor een langere voorbereidingstijd nodig is. De bedragen zijn onderbouwd en de planning van onderhoudswerkzaamheden door de jaren kan verschuiven, omdat het conditieniveau waarop onderhoud wordt gepleegd, afhankelijk is van de mate van degradatie, dat niet volgens vaste patronen en tijdslijnen verloopt.

Financiën

In de begroting is een jaarlijkse storting opgenomen voor planmatig onderhoud van ambtelijke huisvesting en maatschappelijk vastgoed. Op basis de geactualiseerde meerjaren onderhoudsplannen in 2021 en de stand van de voorziening is de verwachting dat bij gelijke omvang van de portefeuille de financiële middelen tot 2030 toereikend zijn om de doorgerekende kosten van groot (planmatig) onderhoud te dekken. Bij elke jaarrekening zal worden gerapporteerd over de meerjaren saldi van de onderhoudsvoorzieningen vastgoed in relatie tot ontwikkelingen in de omvang van de vastgoedportefeuille.

Sportaccommodaties

Beleidskader ­

Het gemeentelijke sportbeleid is verankerd is het beleidskader Sport en Gezondheid 2019 – 2023 Samen maken we de stad gezond en actief en het Sportaccommodatieplan 2025-2036, die dient als basis voor investeringen in nieuwe sportvoorzieningen.

Doel en Financiën

Doel van het beleidskader is dat meer Leidenaren gaan sporten en bewegen. Dit is van belang omdat sporten en bewegen het gezond zijn, ontmoeten, plezier hebben en participeren stimuleert. Leiden maakt het voor iedereen mogelijk te bewegen en te sporten, in georganiseerd en ongeorganiseerd verband. Daarvoor beheert, onderhoudt en exploiteert de gemeente diverse sportaccommodaties, zoals sportvelden, drie zwembaden en een aantal sporthallen/gebouwen.

Prestaties 2027

Het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd volgens het Uitvoeringsprogramma Sport 2027-2031. In 2027 worden onderstaande werkzaamheden verricht. Deze investeringen stonden in 2026 beschikbaar maar zijn na keuringen aan de gebruiksnorm uitgesteld tot 2027 of 2028:

  • Kikkerpolder II, vervanging kunstgrasveld 2 geschikt voor voetbal en honk- en softbal (2027);
  • Morskwartier I en II, vervanging twee toplagen kunstgras pupillenvelden mogelijk met energiewinning in het veld (2028);
  • Morskwartier I, renovatie kunstgrasveld 3 (2028).

Deze investeringswerkzaamheden staan in 2027 in de begroting gepland.:

  • Noord, renovatie kunstgrasveld 1 korfbal;
  • Kikkerpolder I, vervanging toplaag kunstgrasveld 1;
  • Roomburg, hockey, vervanging toplaag waterveld 1;
  • Leidse Hout, vervanging toplagen kunstgras rond en naast de atletiekbaan;
  • De Vliet, Vervanging materieelloods/personeels verblijf;
  • Vervanging materieel C&C sport.

Er staan ook investeringen gepland voor nieuwe ontwikkelingen. Deze worden buiten het Uitvoeringsprogramma Beheer Sport opgepakt zoals:

  • Sportpark Cronesteinkade (nieuw multifunctioneel gebouw en groot hockeyveld);
  •  Herontwikkeling sportcomplex Morskwartier Vervanging kunstgrasveld 2 geschikt voor voetbal en honk- en softbal bij kikkerpolder II.

Sportbedrijf accommodaties en velden

Eenheid

Waarde

Zwembaden

st

 3

IJsbaan

st

1

Sportparken met:

Voetbalvelden

st

 20,5

Korfbalvelden

st

 9,5

Hockeyvelden

st

 3,5

Atletiekbaan

st

 1

Tennisbanen

st

 21

Diverse sportaccommodaties (Sporthallen, Sportzalen, Turnhallen en Tafeltennishal)

st

10

Overige velden voor andere takken van sport

st

8

Buitengebied Jeugddorp

m2

14.771

Financieel overzicht Kapitaalgoederen

Beheerplan

Begroting

2027

2028

2029

2030

Water (baggeren)

Onderhoudsbudget

673

673

682

682

Voorziening

222

222

222

222

Kapitaallasten

23

23

23

24

Openbare verlichting

Onderhoudsbudget

680

680

680

680

Voorziening

0

0

0

0

Kapitaallasten

735

819

895

942

Groen

Onderhoudsbudget

5.273

5.297

5.322

5.322

Voorziening

0

0

0

0

Kapitaallasten

1.860

2.052

2.197

2.292

Kunstwerken

Onderhoudsbudget

1.220

1.220

1.220

1.220

Voorziening

2.236

2.236

2.236

2.236

Kapitaallasten

1.792

2.469

2.511

2.504

Walmuren

Onderhoudsbudget

254

254

254

254

Voorziening

190

190

199

199

Kapitaallasten

799

1.073

1.365

1.537

Straatmeubilair

Onderhoudsbudget

987

987

990

990

Voorziening

0

0

0

0

Kapitaallasten

845

1.032

953

916

Spelen

Onderhoudsbudget

444

444

444

444

Voorziening

0

0

0

0

Kapitaallasten

662

673

764

825

Wegen

Onderhoudsbudget

1.156

1.156

1.156

1.156

Voorziening

2.450

2.438

2.455

2.455

Kapitaallasten

5.775

8.013

10.096

12.134

Riolering

Onderhoudsbudget

2.141

2.141

2.141

2.141

Voorziening

885

885

885

885

Kapitaallasten

2.230

2.937

3.895

4.775

Vastgoed

Onderhoudsbudget

3.728

2.673

2.673

2.673

Voorziening

3.484

3.484

3.484

3.484

Kapitaallasten

15.191

17.367

18.702

20.679

Sportaccommodaties

Onderhoudsbudget

1.633

1.633

1.633

1.632

Voorziening

1.480

1.480

1.480

1.480

Kapitaallasten

5.127

5.440

5.176

5.091

Overzicht Kerngegevens

Eenheid

Waarde

Water

Oppervlakte Water in Leiden

m2

1.602.999

Fonteinen eigendom Leiden

st.

19

Waterspeelplaatsen in beheer Leiden

st.

3

Duikers

m1

813

Openbare verlichting

Lichtmasten, inclusief wandarmaturen, grondspots en overspanningen in beheer

st.

20.800

Armaturen

st.

21.750

Lichtbronnen LED (onderdeel armatuur)

st.

12.550

Lampen (conventionele armaturen)

st.

9.200

Kasten

st.

86

Groen

Areaal Groen (totaal)

ha

739

Groen Beheer Leiden

ha

470

Gras Beheer Leiden

ha

356

Natuurlijke beplanting Beheer Leiden

ha

66,0

Cultuur beplanting Beheer Leiden

ha

45,0

Bomen totaal in Leiden

st.

85.612

Bomen eigendom Leiden

st.

74.714

Kunstwerken

Vaste bruggen binnen Leiden

st.

257

Beweegbare bruggen binnen Leiden

st.

30

Fiets- / voetbruggen binnen Leiden

st.

206

Tunnels binnen Leiden

st.

24

Viaducten binnen Leiden

st.

19

Steigers

st.

75

Walmuren, beschoeiingen en natuurlijke oevers

Beschoeiingen eigendom Leiden

m1

72.617

Kademuren eigendom Leiden

m1

21.163

Damwanden eigendom Leiden

m1

32.739

Natuurlijke oevers eigendom Leiden

m1

142.964

Straatmeubilair

Banken/picknicktafels

st.

2.551

Fietsvoorzieningen

st.

12.422

Hekwerken

m1

11.451

Palen

st.

10.477

Verkeersvoorzieningen Borden c.a.

st.

59.241

Parkeerobject

st.

230

Spelen

Speeltuinen

st.

14

Speelplekken

st.

329

Speeltoestellen

st.

1.484

Speeltoestellen/Sportvoorzieningen

st.

308

Wegen

Asfalt (Dicht asfaltbeton)

m2

1.273.951

Elementen

m2

3.312.093

Cement

m2

17.744

Overige

m2

742.824

Riolering

Vrijverval riool Vuilwater

km1

333,2

Vrijverval riool Hemelwater

km1

60,5

Drukriolering

km1

34,6

Nooduitlaten

st.

176

HWA uitlaten

st.

81

Gemaal objecten

st.

329

Kolken

st.

43.716

Sportaccommodaties en velden

Zwembaden

st.

3

IJsbaan

st.

1

Sportparken met:

Voetbalvelden

st.

20,5

Korfbalvelden

st.

10

Hockeyvelden

st.

3,5

Atletiekbaan

st.

1

Tennisbanen

st.

21

Diverse sportaccommodaties (Sporthallen, Sportzalen, Turnhallen en Tafeltennishal)

st.

10

Overige velden voor andere takken van sport

st.

8

Buitengebied Jeugddorp

m2

14.771

Portefeuille gebouwen en objecten GVB per 01-08-2025

Ambtelijke huisvesting vastgoed

st.

25

Cultuur vastgoed

st.

70

Maatschappelijk vastgoed

st.

40

Onderwijs & Kinderopvang

st.

36

Tijdelijk vastgoed

st.

25

196