Programmabegroting 2022

Omgevingskwaliteit

Programmanummer

 

5

Commissie

 

Leefbaarheid en Bereikbaarheid

Portefeuille(s)

 

Duurzame Verstedelijking, Ruimte & Wonen
Bestuur, Veiligheid en Handhaving
Duurzaamheid, Mobiliteit & Beheer Openbare Ruimte

De missie van het programma Omgevingskwaliteit luidt:
De gemeente Leiden staat voor een stad met een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is, waar mensen graag vertoeven en die uitnodigt tot verantwoordelijk gedrag. Zij doet dit samen met alle gebruikers. De gemeente Leiden wil de stad behouden voor toekomstige generaties. Om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden moet Leiden zich aanpassen om de gevolgen van klimaatverandering aan te kunnen en de biodiversiteit te vergroten.

Inleiding

Leiden is een fijne stad om in te wonen, te werken en te leven. Dat willen we graag zo houden. We moeten de stad aanpassen door te werken aan het toekomstbestendig maken voor klimaatverandering en om de biodiversiteit te vergroten. Het gaat dan om het voorkomen van wateroverlast, hittestress en omgaan met droogte. De maatregelen die we de komende jaren hiervoor gaan nemen staan beschreven in het Uitvoeringsprogramma “Leiden biodivers en klimaatbestendig. Samen maken we Leiden groener!”.

Het aanpassen van de stad vraagt een lange adem. De veranderingen zijn alleen haalbaar en betaalbaar als ze samen met andere projecten worden gerealiseerd. Een goed voorbeeld hiervan is de vervanging van de riolering in een aantal wijken: tegelijkertijd met het vervangen van het riool, richten we de openbare ruimte klimaatadaptief in en nemen we maatregelen om de biodiversiteit te vergroten. We vragen ook andere partijen om mee te doen, de helft van de stad is namelijk particulier eigendom. Aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties vragen we daarom met ons samen te werken aan een duurzame stad die ook voor de toekomstige generaties leefbaar blijft. Iedereen kan daarin kleine of grote stappen zetten; van de aanleg van een geveltuin tot het bouwen van natuurinclusieve en klimaatadaptieve gebouwen door ontwikkelaars. De gemeente ondersteunt inwoners en ondernemers met initiatieven zoals Samen aan de slag, subsidies of het delen van kennis.

De openbare ruimte wordt beheerd en onderhouden op basis van wettelijke regels, de ambities uit het beleidsakkoord, zorgplichten en de bedoelde functionaliteit en kwaliteit zoals die in de beleidskaders en beheerplannen is benoemd. Belangrijke bron voor de inrichting van de openbare ruimte is het handboek kwaliteit openbare ruimte. Bij vernieuwingen (vervangingsonderhoud) houden we rekening met de maatschappelijke, technologische en klimatologische ontwikkelingen, waaronder de klimaatadaptatie en de energietransitie, inclusief het reserveren van de benodigde ruimte in de ondergrond. De projecten pakken we wijkgericht aan. De integrale werkwijze en afstemming tussen beleid, ontwerp en beheer is daarbij de nieuwe standaard. Dit jaar is het eerste jaar van de nieuwe planperiode van de beheerplannen kapitaalgoederen (2022-2026).

Voor alle beleid en projecten in dit begrotingsprogramma die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, zoals klimaat, ligplaatsen, riolering en beheer openbare ruimte, water en groen, geluid en andere milieu-aspecten is werken met en in de geest van de Omgevingswet in 2022 relevant. Besluitvorming moet rekening houden met vastgestelde kaders en - indien van - toepassing landen in integrale producten die onderdeel zijn van de beleidscyclus van de Omgevingswet: het Omgevingsplan, de Omgevingsvisie en Ontwikkelperspectieven.

De meeste projecten worden op een traditionele manier geïnitieerd, ontworpen en gerealiseerd. Het traditionele ontwerpproces ziet er als volgt uit: na de initiatieffase en startopdracht volgen de ontwerpfasen: SchetsOntwerp (SO), Voorontwerp (VO); Definitief Ontwerp (DO); Technisch Ontwerp( (TO) en het Uitvoeringsgereed Ontwerp (UO). We hebben binnen het fysieke domein (SO, Beheer en PB) de ambitie om gezamenlijk het ontwerpproces te optimaliseren door een meer vloeiende overgang in ontwerpfasen met meer aandacht voor risicogestuurd ontwerpen en samenwerking met de markt. Dit biedt meer ruimte om invulling te geven aan de ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en toekomstbestendigheid o.a. door anders om te gaan met de keuze voor contractvormen (traditioneel versus geïntegreerd).
Het is daarom nodig en wenselijk om vroegtijdig af te wegen welke vorm van aanbesteding de voorkeur heeft. Op productniveau gaat het vooral om de samenhang tussen materialen, de levensduur, standaardisatie, verbindingen en deconstructie. Of dat een object modulair uit te breiden is om in zijn functie te kunnen blijven voldoen en/of dat de leverancier eigenaar blijft van het geleverde object. Kortom, het vraagt om een goede afweging in het (ontwerp)proces i.s.w. met assetmanagers (levensduur, afschrijftermijn e.a.) hoe hiermee om wordt gegaan.
Wanneer een aanbestedingsstrategie vroegtijdig opgesteld wordt is de verwachting dat dit financiële voordelen kan opleveren. Zodra eisen, risico’s en gevolgen voor de omgeving vroegtijdig in beeld worden gebracht en afgewogen kan de marktbenaderingsstrategie bepaald worden en kunnen afspraken gemaakt worden met marktpartijen. Het ontwerpproces kan hierdoor op de meest efficiënte manier ingericht worden. Het vroegtijdig opstellen van de strategie kan ook helpen om innovatieve oplossingen op het gebied van duurzaamheid vanuit de markt te stimuleren.

Beleidsterrein 5A Verharde openbare ruimte

De gemeente heeft als primaire taak de zorg voor een goed functionerende openbare ruimte die aansluit bij de beleving van haar inwoners. We hanteren hierbij beeldkwaliteit Niveau B CROW. Voor de kwaliteit van de openbare ruimte zijn niet alleen het beheer en onderhoud belangrijk, maar ook functionele, esthetische, ruimtelijke en sociale aspecten. Hierbij regelt en borgt de gemeente dat ingrepen op het juiste moment, tegen de laagste mogelijk maatschappelijke kosten en zonder kapitaalvernietiging worden uitgevoerd.

Doelen en prestaties bij 5A Verharde openbare ruimte

Doel

Prestatie

5A1 Schoon, heel en veilig

5A1.1 Ontwikkelen beleid openbare ruimte

5A1.2 Beheren openbare ruimte

5A1.3 Inzamelen huishoudelijk afval

5A1.4 Beheren contracten buitenreclame

5A1.5 Handhaven gebruik openbare ruimte

5A1.6 Werken voor derden cluster beheer

5A1.1 Ontwikkelen beleid openbare ruimte

Bodem en ondergrond
De bodem kan veel bieden aan de ontwikkeling van de stad: de bodem is het fundament waar veel functies bij elkaar komen. De bodem kan water bergen, is de plek voor kabels en leidingen, biedt het letterlijke fundament voor stedelijke ontwikkeling, de bodem geeft energie via (on)diepe energiewinning, de bodem geeft een schat aan informatie over ons verleden en de biodiversiteit is afhankelijk van een gezond bodem-water systeem. Daarbij moeten we kijken naar uitdagingen uit het verleden zoals bodemdaling en bodemverontreiniging. Kortom de bodem wordt voor van alles gebruikt en is steeds belangrijker voor het functioneren en leefbaar houden van de stad. Daarom moeten we afwegen welke functies we allemaal nodig hebben van de bodem en hoe we de stad duurzaam ontwikkelen (klimaatadaptief, biodivers, duurzame energie, woningbouw etc.). Hiervoor richten we in 2022 een regiegroep bodem en ondergrond in die projecten in de stad gaat begeleiden in de afwegingen die we moeten maken in boven- en ondergrond. Daarnaast worden alle activiteiten op het gebied van bodem en ondergrond afgestemd in een nieuw Leids Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond (LUBO), dat in 2022 van kracht moet worden.

In 2022 wordt een coördinator aangesteld voor de implementatie van de Wet Basisregistratie Ondergrond (BRO). De Wet BRO heeft als doel om gegevens over de ondergrond en wat daarin aanwezig is te ontsluiten in één landelijke, digitale en openbare informatiebank. Met de BRO wordt de kennis over de ondergrond vergroot en voor iedereen beschikbaar. Dit betekent ook een verplichting (autonome ontwikkeling) voor de verschillende bronhouders om data aan te leveren voor de BRO en deze data te gebruiken en controleren. Als bronhouder is de gemeente verantwoordelijk om de gegevens over geotechniek, grondwatermonitoring, bodemopbouw en warmte-koude opslag aan te leveren. Gezien de drukte in de ondergrond en de maatschappelijke opgaven worden deze onderdelen steeds belangrijker.

Openbare verlichting
Leiden participeert in een meerjarig onderzoek van diverse universiteiten waaronder die van Leiden en het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO) in combinatie met diverse instituten in onder andere de gezondheidszorg en lichtwereld naar de invloed van (straat)verlichting op biodiversiteit. Vanuit de gemeente Leiden (openbare verlichting) haken we hierbij aan om uiteindelijk openbare verlichting te kunnen plaatsen waar wetenschappelijk onderbouwd, (meer) recht wordt gedaan aan mens, flora en fauna (zoveel mogelijk) binnen de normen van landelijke richtlijnen (verkeersveiligheid, sociale veiligheid). Verder wordt in het kader van openbare verlichting geëxperimenteerd en nader uitvoering gegeven aan de besluiten van het college op het advies van de stadsecoloog.

Handboek kwaliteit openbare ruimte
Het Handboek Kwaliteit Openbare Ruimte krijgt in principe jaarlijks een update. Als het vooronderzoek naar het digitaliseren van het handboek positief uitvalt, zal in 2022 worden gewerkt aan de digitalisering van het handboek.

5A1.2 Beheren openbare ruimte

Wijkvervangingen
Bij de 6 wijkvervangingsopgaven wordt integraal (per wijk) het gemengde rioolstelsel vervangen voor een gescheiden rioolstelsel. Hiermee wordt het hemelwater apart afgevoerd; de rioolwaterzuivering wordt minder belast en we kunnen beter anticiperen op hevige buien. Dit is meteen een mooie aanleiding om de wijk klimaatrobuust te herinrichten. We treffen dan maatregelen om hittestress, droogte in de ondergrond en waterlast in de toekomst te beperken. Ook wordt de wijk vergroend en wordt de biodiversiteit vergroot door de aanplant van inheemse bomen, planten en bloemensoorten. Om goed voorbereid te zijn op de energietransitie wordt in de ondergrond ruimte gereserveerd voor de aanleg van een toekomstig warmtenet.
De wijken Gasthuiswijk-Haagweg-Zuid (fase 1en 2), Professorenwijk-Oost (fase 1), Houtkwartier-Oost en Vogelwijk-Raadsherenbuurt zijn in uitvoering. Voor de wijken (Hoge Mors, Professorenwijk-Oost (fase 2) en Gasthuiswijk en Haagweg-Zuid (fase 3 en 4) worden de uitvoeringsbesluiten in 2022 aangeboden. Het kaderbesluit voor de wijk Meerburg wordt begin 2022 ter besluitvorming aangeboden.

Wijkbeheer
Het aanleggen van geveltuinen, het realiseren van andere bewonersinitiatieven en het adopteren van een stukje openbare ruimte (vooral boomspiegels) vanuit Samen aan de slag 2.0 is nog steeds zeer succesvol, er is veel vraag naar. Het is zelfs zo, dat er meer vraag is dan we met het beschikbare budget voor Samen aan de slag kunnen realiseren. Als de groei van de vraag zich doorzet en het budget gelijk blijft, zullen we vanaf 2022 prioriteit geven aan versteende gebieden of gebieden met veel klimaatstress. Dit kan betekenen dat aanvragers mogelijk op een wachtlijst worden geplaatst. We verwerken de aanvragen zo veel mogelijk voor meerdere bewoners in een straat tegelijk. Dit leidt tot zichtbare vergroening in de directe leefomgeving.

Beheer kapitaalgoederen openbare ruimte
Voor het beheer van de kapitaalgoederen werken we met beheerplannen die we elke vijf jaar actualiseren, zie voor een nadere toelichting de paragraaf onderhoud Kapitaalgoederen. Dit jaar is het eerste jaar van de nieuwe planperiode van de beheerplannen kapitaalgoederen (2022-2026).

Beheren openbare verlichting
Als eigenaar en beheerder is de gemeente Leiden verantwoordelijk voor een goede verlichting van de openbare ruimte, inclusief de bijbehorende onderdelen zoals: tunnelverlichting, illuminatieverlichting, eigen kabelnet, etc. Het beheer heeft als doel om te blijven voldoen aan het realiseren van een veilige, duurzame en sfeervolle omgeving voor alle gebruikers van de openbare ruimte. Bij de vervanging passen we LED-techniek toe in combinatie met het dimmen van de verlichting. Inmiddels is ca. 40% van de openbare verlichting voorzien van LED-lampen. Dit jaar wordt gestart met de inventarisatie van Illuminatie verlichting en de inventarisatie van het eigen net. Energielevering van elektriciteit (2022) is contractueel vastgelegd. Elektriciteit kopen we gemeente breed 100% duurzaam in. In 2022 worden de vervangingen conform het Beheerplan OVL uitgevoerd:

  • wijkgericht vervangen van masten armaturen op basis van levensduur (waar mogelijk in combinatie met andere domeinen/projecten);
  • wijkgericht conserveren van lichtmasten;
  • start vervanging en aanbrengen LED-verlichting Leidse lantaarns in het gebied begrensd door Turfmarkt, Oude Vest, Nieuwe Rijn en Hooigracht.

Beheren bruggen en viaducten
We beheren en onderhouden de bruggen, tunnels en viaducten zodat de stad toegankelijk en bereikbaar is voor alle verkeersdeelnemers en voor de doorvaarbaarheid van het scheepvaartverkeer. Ook de bediening van de beweegbare bruggen hoort hier bij. De volgende activiteiten voeren we in 2022 uit:

  • groot onderhoud Schrijversbrug en Karnemelksebrug;
  • cyclisch onderhoud conserveren, slijtlagen, straatwerk, betononderhoud en remmingswerken;
  • groot onderhoud Zwartepadviaduct en Joop Walenkamptunnel;
  • vernieuwen kleine parkbruggen Klein Cronestein;
  • start voorbereiding vernieuwen verkeersbruggen in de Vlietweg en Trekvaartbrug.

Beheer wegen
We onderhouden verharding op het wettelijke aansprakelijkheidsniveau (R–). Dat betekent dat we alleen ingrijpen (onderhoudsmaatregel uitvoeren) wanneer het aansprakelijkheidsniveau dreigt te worden overschreden. In de wijken Merenwijk en Leiden Noord wordt groot onderhoud uitgevoerd. Daarnaast wordt de verharding van de Kanaalweg Oost en Churchilllaan vervangen. Tegelijk met de onderhoudswerkzaamheden wordt ook groeiplaatsverbetering voor bomen die wortelopdruk veroorzaken toegepast. Tijdens de onderhoudswerkzaamheden worden waar mogelijk (kleine) verkeerskundige verbeteringen uitgevoerd. Ook vormt de Groene Kansenkaart een integraal onderdeel van de werkzaamheden.

Uitvoeren straatreiniging en graffitibestrijding
Straatreiniging draagt bij aan een schone en veilige openbare ruimte door het vegen van zwerfafval en blad, het legen en schoonhouden van prullenbakken, onkruidbestrijding en het verwijderen van graffiti en illegaal plakwerk. Het gebruik van de prullenbakken is tijdens de lockdown sterk toegenomen, terwijl de inzet van de Reiniging wegens de coronamaatregelen minder was. Waar mogelijk is de ledigingsfrequentie verhoogd en zijn tijdelijke prullenbakken bijgeplaatst. De verwachting is dat bij normalisatie van de maatschappelijke situatie ook het gebruik van de prullenbakken weer terug valt naar normale proporties. De situatie zal komende tijd extra scherp worden gemonitord. Indien blijkt dat het gebruik van de openbare ruimte intensiever blijft dan voor de coronaperiode zal een voorstel worden gedaan om de reguliere capaciteit bij het team Inzameling en Reiniging structureel te verhogen om zo beeldkwaliteit B te kunnen blijven bieden. De onkruidbestrijding vindt plaats zonder chemische middelen en op basis van beeldkwaliteit. De graffitibestrijding wordt door de DZB uitgevoerd op basis van meldingen.

Beheren Walmuren
De volgende werkzaamheden voeren we in 2022 uit:

  • cyclisch groot onderhoudsprogramma aan beschoeiingen en damwanden;
  • vervangen damwand Cronesteijnkade i.s.m. stakeholders riolering en wegen;
  • start werkvoorbereiding herstel achterschotten L-wanden kademuren;
  • cyclisch vervangingsprogramma beschoeiing en damwanden.

Beheren straatmeubilair
In 2022 gaan we verder met het cyclisch beheren van de verkeersborden om het kwaliteitsniveau op CROW B niveau te houden. Hierbij worden oude borden zoveel mogelijk door de eigen dienst hergebruikt.

Beheren Spelen
De speeltuinen en speelplekken worden conform het beheerplan Spelen onderhouden en beheerd. Via het Uitvoeringsplan Spelen wordt waar mogelijk extra kwaliteit aan de buitenruimte toegevoegd. Van oude speeltoestellen wordt eerst bekeken of renovatie en/of herplaatsing mogelijk is, of ze worden tijdelijk in depot opgeslagen tot een geschikte herbestemming wordt gevonden. Hiermee beperken we het gebruik van grondstoffen en bevorderen we circulariteit. De aanwezige speeltoestellen (totaal ca. 1.680 ) worden jaarlijks op veiligheid getoetst aan het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen.

Verminderen van overlast in eigen wijk
Uit de Stads- en wijkenquête van de afgelopen jaren blijkt dat met name van zwerfvuil, hondenpoep, onkruid en drijfvuil overlast ervaren wordt. Na een periode van toename voor 2015 van de ervaren overlast laten zowel de Stads- en wijkenquête van 2017 als 2019 een daling van de ervaren overlast zien. Bovendien krijgt de gemeente van haar bewoners een hoger rapportcijfer voor het onderhoud van de openbare ruimte (van 6,9 in 2015 naar 7,0 in 2017 en een 7,1 in 2019). Het zwerfafval in het groen wordt een keer per twee weken verwijderd. Daarnaast worden elke dag de meldingen van overlast van zwerfafval en dumping opgepakt. Deze meldingen worden meestal binnen 1 werkdag opgelost. Bewoners worden bij opschoonacties ondersteund met materialen en containeradoptie wordt aangemoedigd.

5A1.3 Inzamelen huishoudelijk afval

Wekelijks wordt bij de ruim 55.000 huishoudens in Leiden afval opgehaald. Met minicontainers aan-huis voor restafval, GFT en papier en verzamelcontainers voor papier, glas en textiel. Het kunststofafval en blik wordt nagescheiden. Vrijwel alle verzamelcontainers zijn inmiddels ondergronds gebracht. Dit geeft een opgeruimder straatbeeld en leidt tot minder bijplaatsing. De hotspot-aanpak bij containers die in beeld zijn vanwege frequente bijplaatsingen wordt in samenwerking tussen Inzameling en Handhaving voortgezet.

In het najaar van 2021 wordt gestart met een proef om groente- fruit- en etensresten (GFE) ook in te zamelen bij de hoogbouw. In het verleden is hiermee gestopt vanwege de hoge vervuilingsgraad. Met afsluitbare containers is de verwachting dat kwaliteit van het ingezamelde GFE beter zal zijn. In het voorjaar van 2022 wordt de proef geëvalueerd en worden de ervaringen omgezet in een voorstel voor verdere uitrol. Verder worden de plannen voor de realisatie van een tweede milieustraat / duurzaamheidsplein op de Kenauweg verder uitgewerkt waarbij ook ruimte wordt gecreëerd voor aanvullende circulaire initiatieven om scheiding en hergebruik verder te stimuleren, grondstofcirkels te sluiten en daarmee de hoeveelheid te verbranden afval verder te reduceren.

5A1.4 Beheren contracten buitenreclame

Om de opbrengsten buitenreclame zoveel mogelijk op peil te houden, passen we actief contractbeheer en contractmanagement toe. In lijn met de visie "Ruimte voor de Stad", is het aantal objecten voor reclame-uitingen in de binnenstad verminderd. De mogelijkheid voor een nieuw contract voor analoge grote 8m² billboards alsmede het digitaliseren van een aantal reclameobjecten in de abri's wordt beleidsmatig onderzocht. In 2020 is de exploitatie van bushokjes, vrijstaande reclamevitrines alsmede van de A0- reclamedisplays (onderzijde van lichtmasten) succesvol aanbesteed en zijn alle objecten in 2021 geplaatst. Vanaf 2022 zijn alle reclamecontracten hierdoor weer volledig operationeel.

5A1.5 Handhaven gebruik openbare ruimte
Het toezicht op en de handhaving in de openbare ruimte betreft de naleving van de (lokale) wet- en regelgeving zoals bijvoorbeeld vastgelegd in de APV. De gemeente wil voorkomen dat een leefbaarheidsvraagstuk een veiligheidsvraagstuk wordt. Handhaving richt zich op een schone stad, een bereikbare stad, een veilige stad en een aantrekkelijke stad. Handhaving gebeurt op basis van de Visie Handhaving openbare ruime 2020 – 2023. De prioriteiten waar de toezichthouders en Buitengewoon Opsporingsambtenaren van de gemeente aan werken, worden jaarlijks in het Uitvoeringsprogramma Handhaving (UPH) bepaald en uitgewerkt.

5A1.6 Werken voor derden Cluster Beheer

De gemeente Leiden zamelt voor de omliggende gemeenten Leiderdorp, Oegstgeest en Zoeterwoude verschillende huishoudelijke afvalfracties in. Hiervoor wordt een vergoeding ontvangen. Met deze prestatie in de begroting wordt dit apart inzichtelijk gemaakt.

Effectindicatoren bij 5A Verharde openbare ruimte

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 5A1 Schoon, heel en veilig

5A1.a Rapportcijfer onderhoud openbare ruimte

7,0 (2017)

7,1 (2019)

7,0 (2021)

7,1

7,1

7,1

7,1

Stads- en wijkenquête

5A1.b Percentage inwoners dat 'behoorlijk wat' tot 'zeer ernstig' zwerfvuil ervaart

43% (2017)

38% (2019)

44% (2021)

39%

39%

39%

39%-

Stads- en wijkenquête

5A1.c Gemeten kwaliteitsniveau 'zwerfvuil' *

B (2018)

B (2019)

B (2020)

B

B

B

B

Beleidsmeting openbare ruimte

5A1.d Percentage inwoners dat 'behoorlijk wat' tot 'zeer ernstig' hondenpoep ervaart

33% (2017)

21% (2019)

23% (2021)

30%

30%

30%

30%

Stads- en wijkenquête

5A1.e Gemeten kwaliteitsniveau 'hondenpoep' *

B (2018)

B (2019)

B (2020)

B

B

B

B

Beleidsmeting openbare ruimte

5A1.f Percentage inwoners dat 'behoorlijk wat' tot 'zeer ernstig' onkruid ervaart

26% (2017)

22% (2019)

17% (2021)

30%

30%

30%

30%

Stads- en wijkenquête

5A1.g Gemeten kwaliteitsniveau 'onkruid' *

B (2018)

B (2019)

B (2020)

B

B

B

B

Beleidsmeting openbare ruimte

5A1.h Percentage inwoners dat 'behoorlijk wat' tot 'zeer ernstig' drijfvuil ervaart

26% (2017)

22% (2019)

22% (2021)

30%

30%

30%

30%

Stads- en wijkenquête

5A1.i Gemeten kwaliteitsniveau 'drijfvuil' *

B (2018)

B (2019)

B (2020)

B

B

B

B

Beleidsmeting openbare ruimte

5A1.j Percentage inwoners dat het onderhoud van straten en wegen als 'uitstekend' of 'goed' beoordeelt **

67% (2017)

68% (2019)

68% (2021)

68%

68%

68%

68%

Stads- en wijkenquête

5A1.k Gemeten kwaliteitsniveau verharding *

B (2018)

B (2019)

B (2020)

B

B

B

B

Beleidsmeting openbare ruimte

5A1.l Percentage inwoners dat het onderhoud van straatmeubilair als 'uitstekend' of 'goed' beoordeelt **

66% (2017)

65% (2019)

61% (2021)

70%

70%

70%

70%

Stads- en wijkenquête

5A1.m Gemeten kwaliteitsniveau 'straatmeubilair' *

B (2018)

B (2019)

B (2020)

B

B

B

B

Beleidsmeting openbare ruimte

* Deze indicatoren zijn met ingang van de Programmabegroting 2017 toegevoegd. De subjectieve beoordeling uit de Stads- en wijkenquête kan zo worden vergeleken met de objectieve beleidsmeting.

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 5B Openbaar water

Water is een belangrijke kwaliteit in Leiden en heeft verschillende functies. Dit wordt onderschreven in de Omgevingsvisie Leiden 2040: “Openbaar water heeft niet alleen een recreatief, maar ook een functioneel nut. Het heeft een transportfunctie, kan warmte / koude opslaan, de stad koelen en overtollig water na hevige regenval opvangen.” Door de aanleg van natuurvriendelijke oevers en het verbeteren van de waterkwaliteit draagt het ook bij aan het versterken van de biodiversiteit.

Doelen en prestaties bij 5B Openbaar water

Doel

Prestatie

5B1 Waterkwantiteit op orde en verbeteren waterkwaliteit

5B1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid waterkwantiteit en waterkwaliteit

5B1.2 Beheren openbaar water en riolering

5B2 Stimuleren van een doelmatig gebruik van het openbaar water

5B2.1 Ontwikkelen beleid gebruik openbaar water

5B2.2 Exploiteren havens en waterwegen

5B2.3 Behandelen ligplaatsvergunningen

5B2.4 Handhaven gebruik openbaar water

5B1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid waterkwantiteit en waterkwaliteit

We ontwikkelen beleid ten aanzien van waterkwaliteit. Een goede waterkwaliteit is belangrijk voor de biodiversiteit en volksgezondheid. Samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland kijken we naar maatregelen om overstorten te beperken en goed functionerende zuiveringsinstallaties (IWKP) en natuurvriendelijke oevers aan te leggen. Rijnland investeert in het verwijderen van medicijnresten uit water de AWZI Leiden Noord. Deze en andere acties zijn vastgelegd in de Samenwerkingsagenda Gemeente Leiden en Hoogheemraadschap van Rijnland, met als belangrijkste punten voor 2021: Waterbeheerprogramma 2022-2027 Rijnland (WBP6) en klimaatadaptatie en biodiversiteit in de stad. Deze producten worden in 2022 afgerond. Ook beginnen het Hoogheemraadschap en Leiden in 2022 met de voorbereiding van de nieuwe Samenwerkingsagenda 2023-2026. Belangrijke thema’s hierin zullen klimaatadaptatie in relatie tot verstedelijking zijn, en het belang van water in de stad. Rijnland en Leiden trekken in diverse projecten samen op. In 2022 zal de Limes Bubble Barrier bij Katwijk gerealiseerd worden, inclusief een informatie- en educatiecentrum. Het Hoogheemraadschap gaat in 2022/2023 een nieuwe ‘boezemstudie’ uitvoeren, als er nieuwe KNMI Klimaatscenario’s bekend zijn. Een boezemstudie geeft inzicht in de effecten van klimaatverandering op het hoofdwatersysteem van Rijnland. Leiden wil graag nauw betrokken zijn bij deze studie, zodat ook de effecten van verstedelijking goed in de ze studie worden meegenomen.

5B1.2 Beheren openbaar water en riolering

Beheren Openbaar Water
Het groot en regulier onderhoud aan de watergangen waar de gemeente voor verantwoordelijk is doen we om de waterkwantiteit te borgen en de waterkwaliteit te verbeteren conform de "Legger" van het Waterschap. De werkzaamheden worden verricht conform de Wet Natuurbescherming. Vrijkomende biomassa en slib worden via de markt verwerkt via erkende verwerkingsinstallaties. De volgende activiteiten voeren we in 2022 uit:

  • het regulier onderhoud fonteinen;
  • het ‘vissen van bladafval';
  • de jaarlijkse "Schouw Rijnland", hierbij wordt circa 110 km watergang geschoond van vegetatie en volgens ecologisch werkprotocol van waterschappen verwerkt;
  • baggeren van diverse watergangen;
  • reinigen van duikers.

Beheren Openbare Riolering

Het doel is het duurzaam beschermen van de volksgezondheid d.m.v. het afvoeren van afvalwater. Tevens wordt hemelwater afgevoerd en de grondwaterstand gereguleerd. Overeenkomstig het Integraal Waterketenplan wordt onderstaand regulier en groot onderhoud verricht:

  • reiniging en inspectie van circa 50km lengte aan riolering in het Roodenburgerdistrict.
  • het renoveren van 14 gemalen;
  • reinigen kolkafvoerleidingen;
  • onderhoud zinker- en gemaalschuiven;
  • reinigen circa 40.000 straat en trottoir kolken.

De rioolvervangingsprojecten worden integraal aangepakt; in de ondergrond krijgt de energietransitie een plaats door ruimtereservering en tegelijkertijd wordt een klimaatrobuust gescheiden systeem aangelegd. Tevens wordt in de integrale wijkvervangingsprojecten de grondwaterstand gereguleerd. Bovengronds wordt de openbare ruimte klimaatadaptief, biodivers en groener ingericht. Bij aanbestedingen is hergebruik van materiaal een criterium, net als duurzaamheid en CO2 reductie. Onderstaande projecten gaan in 2022 in uitvoering en/of er wordt aangevangen met voorbereiding:

  • Bos- en Gasthuiswijk- Haagweg Zuid (in uitvoering);
  • Noorderkwartier Oost (in uitvoering);
  • Meerburg (voorbereiding);
  • Hoge Mors (voorbereiding + uitvoering);
  • Professorenwijk Oost (in uitvoering);
  • Houtkwartier (in uitvoering en oplevering);
  • Vogelwijk Raadsherenbuurt (voorbereiding).

Waar mogelijk wordt werk met werk gemaakt in projecten zoals Centrumroute Hooigracht, Langegracht, Schuttersveld, Stationsgebied, Bio Science Park.

5B2.1 Ontwikkelen beleid gebruik openbaar water

Het college heeft de ambitie om samen met bewoners, ondernemers en partners in de regio de natuurlijke, cultuurhistorische en recreatieve waarde van de watergangen te beschermen, te verbeteren en uit te dragen. Hiervoor wordt op verschillende sporen inzet gepleegd. Zo willen we de historische kwaliteit van water versterken. Een voorbeeld hiervan is dat samen met de Duin- en Bollenstreek aan de Trekvaart Haarlem – Leiden een bredere bekendheid gegeven gaat worden.
In 2021 is gestart met het proces rond het reguleren van de Historische Havens in Leiden. Dit betekent onder meer het opstellen van een nieuw convenant en het opnemen van de op te stellen regels in de Verordening fysieke leefomgeving.
Het proces van verbetering van de kwaliteit en de beleving van de passantenhaven, dat is gestart in 2020, en in 2021 een vervolg heeft gekregen zal worden voortgezet door in 2022 de genomen maatregelen te monitoren en zo nodig bij te sturen.
In 2020 zijn de gevolgen van gewijzigde landelijke wet- en regeling omtrent woonschepen in beeld gebracht. Hiervoor zijn alle Leidse woonboten en de bij de woonboten in gebruik zijnde oevers in kaart gebracht. Het proces rond de Verordening fysieke leefomgeving heeft uitgewezen dat regels voor dit onderwerp in het omgevingsplan thuishoren. In de loop 2022 zal een opdracht worden voorbereid om hiermee in 2022 en de jaren daarna mee aan de slag te gaan.

5B2.2 Exploiteren havens en waterwegen

In 2022 wordt in de Passantenhaven en de Charterhaven (langs de Zijlsingel) het jaarlijkse klein onderhoud uitgevoerd. Voor het overnachten in de haven int de gemeente havengelden. Daarnaast zorgt de gemeente in de havens voor een goed functionerende douche en toiletvoorziening. Dit wordt gedaan conform de huidige milieukundige regelgeving, en impliceert o.a. de jaarlijkse controle op legionella.

5B2.3 Behandelen ligplaatsvergunningen

Begin 2022 zullen de aanvragen voor ligplaatsvergunningen in een nieuw vergunningensysteem worden behandeld. Daarbij worden efficiëntieverbeteringen verwacht in het behandelproces van de aanvragen en wijzigingen van de ligplaatsvergunningen en wordt een vergemakkelijking van de handhaving op het water voorzien.

5B2.4 Handhaven gebruik openbaar water
Om overlast op het water te beperken, wordt door gemeentelijke handhavers nauw samengewerkt met de politie en andere partners op het water. Daarbij wordt tevens ingezet op de handhaving op de ligplaatsenvergunningen van bedrijfs- en pleziervaartuigen. In 2022 wordt de pilot met meer bevoegdheden voor de Boa’s met taakaccent water voortgezet. Deze Boa’s hebben tijdelijk meer bevoegdheden gekregen om te handhaven op het Binnenvaartpolitiereglement (de vaarregels). Na het vaarseizoen wordt de pilot samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid geëvalueerd. De prioriteiten worden jaarlijks in het Uitvoeringsprogramma Handhaving (UPH) bepaald en verder uitgewerkt.

Effectindicatoren bij 5B Openbaar water

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 5B2 Verbeteren waterkwaliteit

5B2.a Percentage inwoners dat het onderhoud van watergangen als 'uitstekend' of 'goed' beoordeelt

66% (2017)

67% (2019)

70% (2021)

66%

66%

66%

66%

Stads- en wijkenquête

Doel 5B3 Recreatieve waarde water vergroten

5B3.a Rapportcijfer door Leidenaren voor de recreatieve kwaliteit van groen en water in Leiden

7,1 (2017)

7,2 (2019)

7,2 (2021)

7,3

7,3

7,3

7,3

Stads- en wijkenquête

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 5C Openbaar groen en biodiversiteit

Ontwikkelen en beheren van het openbaar groen
De aantrekkelijkheid van Leiden als vestigingsplaats voor bewoners en ondernemers is gebaat bij een groene leefomgeving. Groen is immers een belangrijke voorwaarde voor een gezonde leefomgeving, zowel fysiek als mentaal. Een groene omgeving maakt het mogelijk om te sporten, spelen en bewegen, maar ook om te ontmoeten en te ontspannen. Daarom is, naast het aanbieden van en solide groen recreatief netwerk, de zichtbaarheid en nabijheid van groen belangrijk. Een groene inrichting draagt daarnaast ook bij aan de belangrijke opgaven als het behouden en vergroten van de biodiversiteit en klimaatbestendigheid.

Doelen en prestaties bij 5C Openbaar groen

Doel

Prestatie

5C1 Ontwikkelen en beheren van het openbaar groen

5C1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid stedelijk en regionaal groen

5C1.2 Renoveren en herinrichten parken

5C1.3 Beheren openbaar groen

5C1.4 Behandelen kapvergunningen

5C1.5 Aanleggen Singelpark

5C1.6 Beheren Oostvlietpolder

5C2 Bevorderen biodiversiteit en dierenwelzijn

5C2.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid biodiversiteit en dierenwelzijn

5C1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid stedelijk en regionaal groen

Leiden continueert de samenwerking in de regio door deelname aan de landschapstafels Leidse Ommelanden, Duin Horst & Weide en met het Nationaal Park Hollandse Duinen. Basis voor de samenwerking en de selectie van projecten in de Leidse Ommelanden vormt onder meer de Visie Natuurlijke leefomgeving: "Basis in balans" die is opgesteld door tien Hart van Holland gemeenten. De leidende principes vanuit deze visie zijn verankerd in de Omgevingsvisie 2040. Projecten van Nationaal Park Hollandse Duinen zoals het realiseren van recreatieve poorten en verbindingen (parkways) worden gerealiseerd binnen het Meerjarenprogramma van de Leidse Ommelanden. De samenwerking Duin Horst & Weide is voor Leiden interessant vanwege de deelname van andere grote steden als Den Haag en Zoetermeer en de link met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.
In Leiden worden in 2022 verschillende groenprojecten uitgevoerd. Vanuit de projecten binnen de Groene Hoofdstructuur gaan we het project Lorentzkade oppakken, vanuit de Groene Kansenkaart gaan we aan de slag met vergroenen van versteende locaties rond het Valkenpad. Ook stimuleren we bewoners om zelf een bijdrage te leveren aan de vergroening van de stad door de aanleg van geveltuintjes en het in beheer nemen van boomspiegels via Samen aan de slag.

5C1.2 Renoveren en herinrichten parken

Leiden heeft veel parken. Om de kwaliteit van deze parken te behouden, te versterken en aan te passen aan nieuwe behoeften, heeft Leiden een Investeringsprogramma Parken (IP Parken), waarin middelen zijn gereserveerd om ieder jaar één of meerdere parken te renoveren. Aan de hand van de evaluaties van de beheerplannen wordt jaarlijks bepaald welke parken in aanmerking komen voor een grootschalige onderhoudsbeurt. Het doel is om de parken in goede conditie te houden door deze ongeveer eens in de 25 jaar te renoveren. In 2022 wordt naar verwachting gestart met de uitvoering van het Beethovenpark en Polderpark Cronesteyn.

5C1.3 Beheren openbaar groen

Bij bomen die we herplanten wordt gekeken naar de juiste soort op de juiste plaats. Hierbij spelen de ecologische waarde, klimaatbestendigheid, toekomstbestendigheid, standplaats, esthetische waarde en welke soorten er weinig in de stad aanwezig zijn een rol. Door het vaststellen van de nieuwe bomenverordening in 2021 is het mogelijk om weer te dunnen in bosplantsoenen en kwarrende bomen (zieke of niet goed groeiende bomen) te vervangen. Door het dunnen kan de ecologische kwaliteit in het bosplantsoen weer verbeterd worden, in 2022 wordt hier mee begonnen. Doordat kwarrende bomen vervangen kunnen worden, zullen er naar verwachting in 2022 meer bomen vervangen worden dan de afgelopen jaren, het voordeel is dat de gemiddelde kwaliteit van het bomenbestand in Leiden hierdoor verbetert. De locaties van deze bomen zijn verspreid over de hele stad. Op enkele locaties zoals bijvoorbeeld bij de Rijn- en Schiekade en de Maliebaan staan veel bomen bij elkaar waarvan nu al bekend is dat die aan het kwarren zijn waardoor daar naar waarschijnlijkheid, in overleg met betrokkenen uit de omgeving, een groot deel van de bomen in de straat vervangen zal worden. Verder blijven we werken aan het verbeteren van de biodiversiteit door ecologischer te maaien en gazons waar mogelijk, en passend bij het huidige gebruik, om te vormen naar bermen. Of door sommige bermen te maaien met een andere maaifrequentie. Hierdoor krijgen kruiden meer kans en ontstaan voedselcorridors voor insecten. Ook sinusbeheer (maaien in sinusvormige patronen) of mozaïek maaien (tussenvorm van bermbeheer en sinusbeheer) passen we toe gezien de positieve resultaten uit vorige jaren. Ook zijn er kansen voor de verbetering van de biodiversiteit (meer insecten) wanneer plantvakken omgevormd worden naar bloemrijke bermen. Bijkomend voordeel is dat dit ook minder beheerkosten vraagt. Participatie en draagvlak van inwoners is hierbij wel een aandachtspunt.
Het water geven van de beplanting zal steeds vaker aan de orde zijn met de steeds drogere en warmere zomers. Om hier op in te spelen gaan we een pilot uitvoeren met watersensoren. Hierdoor verzamelen we steeds meer informatie en kunnen we zo efficiënt mogelijk gaan watergeven.
Ook de wortelproblematiek gaan we actief te lijf. Bomen die geplant worden, krijgen zo veel als mogelijk goede grond mee. Toch is het niet te voorkomen dat dit onvoldoende voedselbron is voor het hele leven van de boom. Om dit tekort op te vangen wordt voordat de wortelproblemen ontstaan extra voedsel in de bodem gebracht.
De Japanse duizendknoop wordt voortaan planmatig bestreden in plaats van dat uitbreiding wordt beheerst.

5C1.4 Behandelen kapvergunningen

Het stedelijk groen is waardevol en het bomenbestand wordt gezien als ruimtelijke kwaliteit. Bij ruimtelijke ingrepen wordt vanaf de initiatieffase al zorgvuldig gekeken hoe bomen behouden kunnen blijven. Daarnaast vindt in een vroeg stadium vooroverleg plaats tussen de verschillende betrokken afdelingen over een op handen zijnde kapvergunningaanvraag. Pas in het uiterste geval wordt tot kap over gegaan. Bij ruimtelijke ingrepen door de gemeente zelf wordt toezicht gehouden op het behoud en eventuele kap van bomen, illegaal kappen en verleende kapvergunningen.

5C1.5 Aanleggen Singelpark

Het park van en voor de bewoners, een groene omlijsting van de historische binnenstad, een park waar Leiden zich nog meer mee op de kaart zet krijgt steeds meer vorm. Alle projecten van de eerste fase zijn gereed. Vele inwoners en bezoekers van Leiden kunnen genieten van het rondje Singelpark. In 2022 ligt de focus van het project Singelpark op het de voorbereiding van de projecten van de tweede fase Singelpark waarover het college begin 2020 de gemeenteraad heeft geïnformeerd, zoals de herinrichting van de Jan van Houtkade en het Veerplein. Er wordt een nieuw convenant afgesloten tussen de gemeente en de Vrienden van het Singelpark.

5C1.6 Beheren Oostvlietpolder

Het beheerplan Oostvlietpolder 2019-2024 wordt door het Zuid-Hollands Landschap uitgevoerd. Het creëren van een ecologische verbinding tussen de Oostvlietpolder en Polderpark Cronesteyn in de Oostvlietpolder is opgenomen in de reconstructie van de Europaweg. Daarnaast wordt met diverse partijen onderzocht of een ecopassage onder de A4 mogelijk gemaakt kan worden bij de verdere verbreding van de A4, danwel huidige onderdoorgangen ecologisch ingericht kunnen worden.

5C2.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid biodiversiteit en dierenwelzijn

In 2020 heeft de stadsecoloog een breed advies gegeven voor de verbetering van de biodiversiteit in Leiden. In 2022 blijft de stadsecoloog betrokken bij groene vraagstukken en ruimtelijke ontwikkelingen en gaan we verder met het implementeren van de overgenomen adviezen. Wij nemen hiervoor zelf maatregelen, zowel via inrichting als beheer, maar zoeken ook de samenwerking met inwoners, woningcorporatiesorganisaties, projectontwikkelaars, instellingen en bedrijven.

In het kader van het Europese onderzoeksproject BiodiverCities onderzoeken we samen met Naturalis en de universiteit Leiden hoe we ecologische invulling kunnen geven aan de gazons rondom de portiekflats en organiseren we in het kader van Leiden (European City of Science) 2022 diverse BioBlitz projecten (een periode van vaak 24 uur, waarin continu natuuronderzoek wordt gedaan).

In 2022 zal bij de reguliere vervanging van beschoeiing en bij projecten Groene hoofdstructuur die vanuit beheer worden opgepakt, gebruik worden gemaakt van de uitkomsten van het onderzoek naar kansrijke locaties voor de omvorming van walkanten naar natuurvriendelijke of groene oevers. Kansen worden binnen de mogelijkheden op een locatie zoveel mogelijk benut.

We gaan in 2022 starten met het realiseren van de uitgewerkte adviezen voor "voorzieningen grondgebonden fauna" en starten met de uitwerking van de genoemde locaties uit het ecologisch advies voor het verbeteren van de leefgebieden voor vleermuizen.

Effectindicatoren bij 5C Openbaar groen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 5C1 Behoud en verbetering van de kwaliteit van het openbaar groen

5C1.a Percentage inwoners dat het onderhoud van groen als 'uitstekend' of 'goed' beoordeelt

73% (2017)

74% (2019)

71% (2021)

73%

73%

73%

73%

Stads- en wijkenquête

5C1.b Aantal waargenomen soorten flora en fauna*

1.549 (2018)

1.914 (2019)

2.843 (2020)

≥1.275

≥1.275

≥1.275

≥1.275

Waarneming.nl

5C1.c Aantal hectare groen**

592 (2018)

592 (2019)

584 (2020)

≥592

≥592

≥592

≥592

CBS (2012)

CBS (2012)

GBI (2018)

Doel 5C2 Recreatieve waarde groen vergroten

5C2.a Rapportcijfer door Leidenaren voor de recreatieve kwaliteit van groen en water in de omgeving van Leiden

7,7 (2017)

7,8 (2019)

7,9 (2021)

7,7

7,7

7,7

7,7

Stads- en wijkenquête

* Het betreft niet alleen het aantal waargenomen soorten flora en fauna. Er zitten ook schimmels, wieren, algen en korstmossen tussen, alleniet behorende tot de flora / fauna.
** Zoals toegelicht bij de groenrapportage 2020 wordt voor deze indicator het beheersysteem-GBI van de gemeente gebruikt. Alleen de gegevens in eigendom van de gemeente worden actief beheerd. De gegevens van derden worden alleen opgenomen wanneer wij hier informatie van ontvangen.

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op Leiden in Cijfers .

Beleidsterrein 5D Milieu en duurzaamheid

Dit beleidsterrein omvat alle activiteiten binnen dit programma die gericht zijn op de functionaliteit van de openbare ruimte voor duurzaamheids- en milieu-aspecten, voor zover ze geen plek hebben gekregen bij de beleidsonderdelen circulaire economie (programma 3), duurzame mobiliteit (programma 4), klimaatdadaptatie en biodivers vergroenen (programma 5), energietransitie (programma 6) en duurzame verstedelijking (programma 6). De gemeente Leiden heeft ten aanzien van milieu de gemeentelijke taken en bevoegdheden op grond van milieuwetgeving overgedragen aan de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland. Het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst stelt de kaders vast waarbinnen de milieudoelstellingen voor Leiden worden gerealiseerd. Het doen van investeringen in het verbeteren van de lokale milieukwaliteit is evenwel een lokale aangelegenheid.

Doelen en prestaties bij 5D Duurzaamheid

Doel

Prestatie

5D1 De stad behouden voor toekomstige generaties door het tegengaan en voorkomen van aantasting van het leefmilieu.

5D1.1 Milieubeheer algemeen

5D1.2 Uitvoeren geluidsanering

5D1.3 Uitvoeren bodemsanering

5D1.4 Uitvoeren duurzaamheidbeleid

5D1.1 Milieubeheer algemeen

De Omgevingsdienst West-Holland voert de algemene milieutaken voor de gemeente Leiden uit. Een groot deel betreft het reguliere werk rondom de wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Verder adviseert de Omgevingsdienst voor de ruimtelijke planvorming op diverse milieueffecten. Ook adviseert de Omgevingsdienst de gemeente Leiden op het gebied van duurzaamheid, waaronder het Regionaal Energieakkoord en het faciliteren van duurzaamheidsfondsen. De dienst adviseert over beleid- en wetgeving rondom Schiphol met name op het gebied van geluid, veiligheid en stikstof.
De gemeente Leiden wordt voor haar milieu- en duurzaamheidsbeleid geadviseerd door de Leidse Milieuraad (LMR). De LMR is een onafhankelijk adviesorgaan van het college en adviseert gevraagd en ongevraagd over de duurzaamheidaspecten van het gemeentelijk beleid. Duurzaamheid wordt ruim opgevat en omvat milieu gerelateerde, sociale en economische aspecten.

5D1.2 Uitvoeren geluidsanering
Ter vergroting van de leefbaarheid op de verkeersknelpunten moet de geluidsoverlast worden teruggedrongen. Op basis van een Europese verplichting is een geluidsbelastingkaart en een Actieplan Omgevingslawaai 2018-2023 vastgesteld. In het actieplan wordt geadviseerd een bepaald type geluidreducerend asfalt op hoofdwegen aan te brengen als belangrijkste maatregel om het aantal geluidgehinderden te reduceren. Geluidsoverlast vraagt voorts om fysieke maatregelen aan woningen die door het verkeerslawaai een te hoge geluidsbelasting hebben. Het middel hiervoor is gevelsanering. Voor nagenoeg alle woningen die op de zgn. A-lijst staan zijn maatregelen getroffen, meestal door gevelsanering maar soms ook door maatregelen aan de weg. Naast de A-lijst woningen zijn er nog ca. 4000 andere saneringswoningen waarvan de komende jaren bekeken wordt of het daarvoor nodig is fysieke maatregelen te nemen. De overblijvende A-lijst woningen bevinden zich tussen andere saneringswoningen en worden projectgewijs meegenomen. De projectbegeleiding van het onderzoek en de sanering vindt plaats door de Omgevingsdienst.

5D1.3 Uitvoeren bodemsanering
Het uitvoeringsprogramma voor bodemsanering wordt in overleg met de gemeente Leiden opgesteld en vormt een onderdeel van het "Leids Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond". In 2022 zal een nieuw uitvoeringsprogramma van kracht worden. In Leiden vindt de aanpak van bodemverontreiniging plaats via twee sporen. Enerzijds wordt zoveel mogelijk gesaneerd in samenloop met bouw- of herinrichtingsplannen. Daarmee wordt de omgevingskwaliteit integraal verbeterd. Anderzijds worden locaties aangepakt op grond van milieuhygiënische urgentie (spoedlocaties). De Omgevingsdienst voert de taak bodemsanering voor de gemeente uit.

5D1.4 Uitvoeren duurzaamheidbeleid

Duurzaamste Kilometer
De gemeente werkt aan het verder opzetten en concretiseren van de community rondom de Duurzaamste Kilometer. Het doel is om een zelfstandige organisatie te hebben waar de gemeente één van de partners is en niet de trekker van dit co-creatie traject. Op dit moment bestaat de DZKM community uit circa 30 partners. Een deel van deze partijen is bewoner, een ander deel zijn vastgoedpartijen en een deel is gebruiker of eigenaar van het gebied. We willen de Duurzaamste Kilometer community duidelijker inrichten als een samenwerking tussen de stakeholders; een community 2.0. Na de coronapandemie vereist dit extra inzet en betrokkenheid. De insteek is om aan de hand van de gebiedsvisies Stationsgebied en Schipholweg op zoek te gaan naar de meerwaarde en concretere invulling die er geboden kan worden vanuit de community.

Exploitatie en beheer kinderboerderij
Wat beheer en exploitatie kinderboerderij betreft is het streven dat de kinderboerderij haar activiteiten in 2022 weer oppakt zoals we gewend waren voor de coronaperiode.

Verbonden Partijen
De onderstaande Verbonden Partij levert een bijdrage aan dit beleidsterrein. Zie voor meer informatie de paragraaf verbonden partijen.

Omgevingsdienst West-Holland

Motieven en doelen deelname GR

Uitvoering van de wettelijke taken zoals de vergunningverlening en handhaving van de Wet milieubeheer en de Wet bodembescherming (m.n. bouwstoffenbesluit), en advisering van de deelnemende gemeenten en de provincie Zuid-Holland bij de uitvoering van hun taken, zoals ruimtelijke planvorming en verkeersbeleid.

Kansen

  • Het verder bekwamen als centrum voor kennis- en advies, vergunningverlening en handhaving & toezicht.
  • De Omgevingswet biedt de ODWH een kans om de dienst zich als adviesdienst te profileren voor de regio.
  • De ODWH zou voor de Provincie een specifieke taak kunnen uitvoeren voor heel Zuid-Holland, zoals reguleren van life science en GGO bedrijven.

Risico's (top 3)

  1. Onvoldoende ingespeeld op situatie van krimp c.q. noodzaak om te bezuinigen.
  2. Een mogelijk hogere bijdrage aan de Omgevingsdienst West Holland dan de vastgestelde begroting.
  3. Imagoschade voor de omgevingsdienst; negatieve beeldvorming kan ontstaan.

Belangrijkste doelstellingen / prestaties en opgaven 2022

1. De doorontwikkeling van dienst als dienstverlener. Bij dit onderwerp gaat het om het wezen van de dienst: het takenpakket, de kwaliteit, de relatie met de deelnemers, de financiering: eigenlijk de thema’s die de Commissie Van Aartsen in haar recent gepubliceerde rapport over omgevingsdiensten als aandachtspunten heeft aangegeven.

2. De Omgevingswet in de praktijk. 2022 is het jaar waarin de Omgevingswet (op dit moment nog steeds: naar alle waarschijnlijkheid) van kracht wordt. Dat is het einde van een periode van voorbereiding, maar het begin van een periode van overgang, wennen, verder uitvinden, etc. die waarschijnlijk dit hele decennium zal beslaan. Hoe de dienst zich daarmee moet en kan verhouden is een belangrijk onderwerp.

3. Duurzaamheid en de regionale energie strategie. Duurzaamheid is het thema voor en van de toekomst, en ook in de huidige Strategienota is het als kernpunt benoemd. Inmiddels heeft de dienst meer ervaring opgedaan met het thema, en is beter uitgekristalliseerd waar de dienst wel en niet van kan en wil zijn.

Belangrijkste bestuurlijke mijlpalen 2022

  • Zienswijze Begroting 2023 en MJR 2024-2026
  • Het uitvoeren van een evaluatie van de huidige Strategie, leidend tot een bijstelling van de Strategie voor de komende twee jaar (Bijstelling Strategie 2022-2023).

Bijdrage 2022

3.136.000

Voor eigenaarsrol, zie paragraaf verbonden partijen

Effectindicatoren bij 5D Milieu en Duurzaamheid

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2021

2022

2023

2024

Doel 5D1 Werken aan een duurzame stad

5D1.c Aantal

hoofdwegen met

stikstofgehalte >

35 μg/m³

7 (2016)

1 (2018)

0 (2019)**

0

0

0

0

Ministerie I & W

* De 23 gemeentelijke hoofdwegen zijn: Churchilllaan, Dr Lelylaan, Haagweg, Haagse Schouwweg, Herenstraat, Hoge Rijndijk, Hooigracht, Kanaalweg, Kooilaan, Lammenschansweg, Langebrug, Langegracht, Levendaal, Noordeinde, Oranjeboomstraat, Plesmanlaan, Schipholweg, Stevenshofdreef, Tunnelmond Schipholweg / Stationsweg, Vrijheidslaan, Willem de Zwijgerlaan, Willem v d Madeweg, Zijlsingel
** De meest recente gegevens zijn uit 2019. De concentraties voor het jaar 2020 worden later in 2021 vastgesteld. Uit de voorlopige rekenresultaten blijkt dat de realisatie in 2020 ook 0 bedraagt.

Beleidsterrein 5E Klimaatadaptatie

In 2020 is het Uitvoeringsprogramma "Leiden biodivers en klimaatbestendig" vastgesteld. De ambitie is om in 2050 een klimaatbestendige stad te zijn, waarbij Leiden zichtbaar groener is geworden en de biodiversiteit is vergroot. We kiezen voor een aanpak waarbij we parallel aan het verdere onderzoek naar de gevolgen van het veranderende klimaat voor Leiden ook al concrete zichtbare resultaten in de stad realiseren.

Doelen en prestaties bij 5E Klimaatadaptatie

Doel

Prestatie

5E1 Beperken van effecten van extreme neerslag, langdurige droogte en hittestress; betrekken bewoners en ondernemers bij klimaatverandering

5E1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid klimaatadaptatie

5E1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid klimaatadaptatie

Na de klimaatstresstest in 2020 zijn in 2021 met diverse partners klimaatgesprekken gevoerd over het risico op:
• funderingsschade bij (oude) gebouwen door extreme droogte;
• een afname en sterfte van flora en fauna door extreme droogte;
• uitval van de Leidse ziekenhuizen door extreme neerslag en extreme hitte;
• waterkeringen rond de Merenwijk;
• het risico op inperking van de bewegingsvrijheid van ouderen in tijden van extreme hitte;
• een toename van plaagsoorten door een warmer klimaat;
• kabels en leidingen door het veranderen van het klimaat.

In 2022 gaan we nog een aantal klimaatgesprekken voeren, om bewustwording bij partners in de stad te vergroten en samen te kijken naar mogelijke maatregelen om de stad nog klimaatbestendiger te maken voor het deel van het grondgebied wat niet van de gemeente Leiden is.
In 2020 en 2021 zijn de eerste resultaten van de klimaatadaptieve maatregelen zichtbaar geworden met de start van de werkzaamheden in het Noorderkwartier Oost, Professorenwijk Oost, Houtkwartier Oost en Gasthuiswijk. In 2022 worden nog meer resultaten zichtbaar met de start van uitvoering van de wijkvervangingen in de het Noorderkwartier Oost fase 2, Gasthuiswijk fase 2, Professorenwijk Oost fase 2, Vogelwijk-Raadsherenbuurt en de Hoge Mors. Deze projecten gaan we evalueren, zodat we lessen kunnen trekken voor volgende projecten die zijn gericht op implementatie van klimaatadaptieve maatregelen en een vervolg van de aanpak van de wijken waar het riool vervangen moet worden.
Na de uitvoering van de klimaatbestendige inrichting van bedrijventerrein Roomburg, met als showcase DZB, zal in 2022 gekeken worden hoe duurzame klimaatadaptieve inrichting in het Uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen kan worden opgenomen. Belangrijke vraag is hoe we bedrijventerreinen en de gebruikers daarvan meer kunnen betrekken bij klimaatadaptatie. Hierbij nemen we de uitkomsten van de Challenge vanuit economie071 mee, waarbij het bedrijventerrein De Waard als voorbeeld locatie is genomen.

Kaderstellende beleidsstukken

  • RV 21.0073 Wijziging Verordening fysieke leefomgeving onderdeel bomen op punt ecologische waarden
  • RV 21.0050 Kaderbesluit Energiepark
  • RV 21.0047 Zienswijze Begroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025 Omgevingsdienst West-Holland
  • RV 21.0036 Uitvoeringsbesluit Professorenwijk-Oost fase 1
  • RV 21.0035 Uitvoeringsbesluit Gasthuiswijk-Haagweg-Zuid fase 1
  • RV 21.0029 Aanbevelingen Rekenkamercommissie Leiden-Leiderdorp over Onderzoek naar de werking van het Bomenfonds in Leiden
  • RV 21.0025 Omgevingsvergunning kunstwerk Schoorsteen Ankerpark
  • RV 21.0023 Verordening tot wijziging van de Verordening fysieke leefomgeving Leiden 2020 onderdeel bomen
  • RV 21.0021 Vaststellen tweede tranche van de Verordening fysieke leefomgeving
  • RV 21.0017 Rechtmatigheid Referendum raadsvoorstel Inrichtingsvoorstel Wijksportpark Roomburgerpark
  • RV 21.0008 Aanbevelingen Rekenkamercommissie Leiden-Leiderdorp over Evaluatie duurzaamheidsbeleid gemeente Leiden
  • RV 21.0006 Visie Stadstuinieren
  • RV 21.0004 Referendum raadsvoorstel Inrichtingsvoorstel wijksportpark Roomburgerpark
  • RV 20.0149 Uitvoeringsbesluit Wijkvervangingsprogramma Houtkwartier-Oost
  • RV 20.0146 Wensen en bedenkingen Uitvoeringsprogramma 2021 Handhaving openbare ruimte
  • RV 20.0133 Verordening op de heffing en invordering van binnenhavengeld Leiden 2021
  • RV 20.0118 Herstelbesluit inwerkingtredingsbepalingen wijzigingsverordeningen behorende bij de Verordening fysieke leefomgeving
  • RV 20.0116 Verordening op de heffing en invordering van rioolheffing Leiden 2021
  • RV 20.0114 Verordening op de heffing en invordering van precariobelasting Leiden 2021
  • RV 20.0113 Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing Leiden 2021
  • RV 20.0082 Overname water Dobbewatering van het Hoogheemraadschap van Rijnland
  • RV 20.0079 Vaststellen Verordening fysieke leefomgeving en intrekking en wijzigingen verordeningen
  • RV 20.0074 Vaststellen Verordening hemelwater en grondwater Gemeente Leiden 2020
  • RV 20.0043 Afvalstoffenverordening 2020
  • RV 20.0028 Kaderbesluit Vogelwijk en Raadsherenbuurt
  • RV 20.0027 Leiden Biodivers en klimaatbestendig, Samen maken we Leiden groener! Uitvoeringsprogramma 2020-2023
  • RV 20.0026 Kaderbesluit Houtkwartier-Oost
  • RV 20.0025 Kaderbesluit Professorenwijk-Oost
  • RV 20.0021 Verordening Duurzaamheidsvoucher Leiden 2020
  • RV 20.0018 Verlenging VTH Beleidsplan 2016-2018 tot invoering Omgevingswet
  • RV 20.0013 Uitvoeringsbesluit Klimaatbestendige openbare ruimte Noorderkwartier Oost fase 1
  • RV 20.0013 Uitvoeringsbesluit Klimaatbestendige Openbare Ruimte Noorderkwartier Oost Fase 1
  • RV 20.0006 Verordening tot wijziging van de 'Verordening Duurzaamheidslening'
  • RV 20.0005 Kaderstellende strategie ‘Op weg naar een circulair Leiden’
  • RV 19.0163 Visie Handhaving openbare ruimte 2020 – 2023
  • RV 19.0162 Jaarverslag en uitvoeringsprogramma handhaving openbare ruimte
  • RV 19.0161 2e begrotingswijziging 2019 Omgevingsdienst West Holland en 1e begrotingswijziging 2020 Omgevingsdienst West Holland
  • RV 19.0157 11e wijziging gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West Holland
  • RV 19.0156 Uitvoeringsbesluit herinrichting Lakenpark (Katoenpark, Lakenplein en Kaarsenmakersplein) , deelproject Singelpark
  • RV 19.0148 Programmaplan Binnenstad 2020-2024
  • RV 19.0146 Vaststelling Algemene plaatselijke verordening 2020 (APV)
  • RV 19.0139 Uitvoeringsbesluit herinrichting Ankerpark, deelproject Singelpark
  • RV 19.0123 Reactie van de gemeente Leiden op het concept Klimaatakkoord
  • RV 19.0122 Kaderbesluit project Gasthuiswijk en Haagweg-Zuid (fase 1 en 2)
  • RV 19.0121 Partiële herziening ligplaatsenplan woonschepen
  • RV 19.0117 Aanwijzing collegelid als lid Algemeen Bestuur Omgevingsdienst West Holland
  • RV 19.0085 Uitvoeringskrediet Biodivers Leiden Bio Science Park
  • RV 19.0056 Kaderbesluit Klimaatbestendige openbare ruimte Noorderkwartier Oost
  • RV 19.0042 Groene Kansenkaart (incl. Samen aan de Slag 2.0.)
  • RV 19.0056 Kaderbesluit Klimaatbestendige openbare ruimte Noorderkwartier Oost
  • RV 19.0027 Aanpassing Duurzaamheidsfonds ondernemers en maatschappelijke organisaties
  • RV 19.0024 Nota van Uitgangspunten Kantoorschip Groenewegen
  • RV 19.0015 Voorbereidingsbesluit Haarlemmertrekvaart
  • RV 18.0130 Uitvoeringsprogramma Handhaving openbare ruimte 2019
  • RV 18.0129 Openbare ruimte projecten Binnenstad: Uitvoeringsbesluit Haven
  • RV 18.0128 Openbare ruimte projecten Binnenstad: Uitvoeringsbesluit Herenstraat
  • RV 18.0123 Integraal Waterketenplan (IWKp) 2019 -2023 Leidse Regio
  • RV 18.0105 Uitvoeringsbesluit Haarlemmerweg
  • RV 18.0090 Actieplan Omgevingslawaai 2019 – 2023
  • RV 18.0034 Deelverordening subsidiering wijk- en buurtinitiatieven
  • RV 18.0051 Technische wijzigingen Wegsleepverordening Leiden 2014
  • RV 18.0063 Aanwijzing leden Algemeen bestuur Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West
  • Holland
  • RV 18.0017 Bedrijfs- en Pleziervaartuigenverordening Leiden 2017
  • RV 18.0022 Instellen Duurzaamheidsfonds Leiden voor ondernemers en maatschappelijke organisaties
  • RV 18.0016 Uitvoeringsbesluit Herinrichting Blekerspark, deelproject Singelpark
  • RV 17.0118 Afval beleidskader 2018-2022
  • RV 17. 0109 Kaderbesluit Openbare Ruimte projecten Binnenstad - (gedeelte) Oude Herengracht, Havenplein, kruising Herenstraat-Zoeterwoudsesingel (Koepoorstbrug), Ir. Driessenstraat-Oosterkerkstraat en Herenstraat
  • RV 17.0106 Uitvoeringsbesluit Herinrichting Centrumroute fase 2, tracé deel Hooigracht
  • RV 17.0072 Vaststellen van de Leidse Warmtevisie (na inspraak)
  • RV 17.0081 Beleidskader spelen en bewegen in de openbare ruimte
  • RV 17.0042 Kaderbesluit Morsstraat/Hoge Woerd/Kaardesteeg
  • RV 17.0023 Krediet verbeterplan Bomen
  • RV 17.0022 10e wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West-Holland
  • RV 16.0117 Uitvoeringsbesluit bruggen Singelpark
  • RV 16.0102 Uitvoeringsbesluit Morspark
  • RV 16.0086 Leids Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond 2016-2020
  • RV 16.0078 Openbare ruimte projecten Binnenstad Leiden
  • RV 16.0040 Uitvoeringsbesluit Herinrichting Centrumroute, tracédeel Jan van Hout
  • RV 16.0022 Uitvoeringsbesluit Herinrichting openbare ruimte Lammermarkt en Nieuwe Beestenmarkt en vernieuwen Valkbrug
  • RV 16.0019 Kaderbesluit herinrichting Haarlemmerstraat
  • RV 16.0004 Illuminatienota Verleiden met Licht 2016
  • RV 15.0134 Uitvoeringsbesluit Singelpark/deelproject Energiepark
  • RV 15.0133 Uitvoeringsbesluit Singelpark/deelproject Singelparkroute
  • RV 15.0109 Modellenboek Gevelreclame en Uitstallingen Binnenstad Leiden
  • RV 15.0108 Ruimte voor de stad: Richtinggevende kaders Visie Openbare Ruimte
  • RV 15.0105 Vaststelling ambitiedocument Leiden Duurzaam 2030 en Duurzaamheidsagenda 2016-2020
  • RV 15.0075 Uitvoeringsbesluit Singelpark/ deelproject herinrichting Morspoortplein en Park de Put
  • RV 15.0050 Uitvoeringsbesluit Stad- landverbindingen, onderdeel van Programma Leidse Ommelanden
  • RV 15.0044 Kringloopbedrijf het Warenhuis
  • RV 15.0033 Kaders wijkaanpak en Deelverordening Subsidiëring Wijkinitiatieven
  • RV 15.0022 Vaststelling (na inspraak) Bodembeheernota
  • RV 15.0016 Kaderbesluit Herinrichting openbare ruimte Lammermarkt en Nieuwe Beestenmarkt en vernieuwen Valkbrug
  • RV 15.0014 Uitvoeringsbesluit Leeuwenhoekpark
  • RV 14.0100 Uitvoeringsbesluit herinrichting Betaplein fase 1
  • RV 14.0036 Uitvoeringsbesluit 2e fase aanleg groen en recreatieve voorzieningen Oostvlietpolder
  • RV 14.0017 Kaderbesluit herinrichting Bètaplein
  • RV 13.0146 Beleidsplan openbare verlichting 2013
  • RV 13.0145 Uitvoeringsbesluit Kwaliteitsverbetering Breestraat
  • RV 13.0098 Kaderbesluit Singelpark
  • RV 13.0006 Kaderbesluit 'Kwaliteitsverbetering Breestraat'
  • RV 12.0142 Beleidskader kapitaalgoederen openbare ruimte
  • RV 12.0141 Beheerplannen kapitaalgoederen
  • RV 12.0094 Nota Dierenwelzijn
  • RV 11.0129 Visie Leidse singels: het langste park van Nederland
  • RV 11.0117 Kadernota kwaliteit openbare ruimte 2025 (inspraak verwerkt)
  • RV 11.0073 Kaderstellend beleid buitenreclame
  • RV 11.0064 Uitbreiding en herinrichting begraafplaats Rhijnhof
  • RV 09.0050 Programma Binnenstad, inspraak verwerkt

Programmakosten

Omgevingskwaliteit
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2020

Begroting
2021

Begroting
2022

Meerjarenraming

2023

2024

2025

Verharde openbare ruimte

Lasten

37.115

39.115

40.878

41.400

42.734

43.687

 

Baten

-18.916

-20.898

-22.924

-23.027

-23.027

-23.027

Saldo

 

18.199

18.217

17.954

18.373

19.707

20.660

Openbaar water

Lasten

8.342

9.950

9.102

9.135

9.557

9.750

 

Baten

-8.486

-9.436

-11.797

-11.840

-11.840

-11.840

Saldo

 

-144

515

-2.695

-2.705

-2.283

-2.090

Openbaar groen

Lasten

8.510

10.236

9.018

9.211

9.318

9.653

 

Baten

-363

-756

-21

-23

-22

-20

Saldo

 

8.147

9.480

8.997

9.188

9.297

9.633

Milieu en duurzaamheid

Lasten

4.978

5.067

3.284

3.280

3.184

3.185

 

Baten

-160

-68

-69

-70

-70

-70

Saldo

 

4.818

4.999

3.215

3.210

3.114

3.115

Klimaatadaptatie

Lasten

0

811

254

227

159

159

 

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

 

0

811

254

227

159

159

Programma

Lasten

58.946

65.180

62.537

63.253

64.953

66.434

 

Baten

-27.926

-31.158

-34.812

-34.960

-34.958

-34.957

Saldo van baten en lasten

 

31.020

34.022

27.725

28.293

29.995

31.477

Reserves

Toevoeging

864

226

108

108

108

108

 

Onttrekking

-2.208

-4.727

-505

-380

-215

-215

Mutaties reserves

 

-1.345

-4.501

-397

-272

-107

-107

Resultaat

 

29.675

29.521

27.327

28.021

29.888

31.370

Budgettaire ontwikkelingen ­
De daling van de lasten en/of de stijging van de baten worden onder andere veroorzaakt door de indexering van budgetten, doorrekening van de kostenverdeelstaat en de kapitaallasten die zijn berekend vanuit het meerjareninvesteringsplan 2022-2025. Beleidswijzigingen met financiële consequenties worden hierna per beleidsterrein toegelicht.

Beleidsterrein Verharde openbare ruimte
In 2022 stijgen de lasten met 2,0 mln.

De stijging komt o.a. door:

  • Stijging kapitaallasten (1,5 mln) wordt veroorzaakt door werken/investeringen die worden afgerond in 2021 en kapitaallasten genereren vanaf 2022. De stijging komt vooral door kunstwerken, verkeersmaatregelen en wegen.
  • Meer doorbelasting vanuit de kostenverdeelstaat (600.000).
  • Meer lasten door de nieuwe beheerplannen over 2022-2026 voor het beleidsterrein verharde openbare ruimte, zoals besloten in de kaderbrief van 2021-2025 (294.000 exclusief kapitaallasten).
  • Meer lasten door indexatie (181.000).

De stijging word enigszins gecorrigeerd door de daling van verwerkingskosten van afval (478.000). Dit komt door corona. We verwachten in 2021 hogere verwerkingskosten voor huishoudelijk afval dan een normaal jaar.

In 2022 stijgen de baten met 2,0 mln.

De stijging van de baten is het gevolg van hogere inkomsten uit de afvalstoffenheffing (1,8 mln) en een indexering op de baten. De hogere inkomsten afvalstoffenheffing zijn het gevolg van een toename van het aantal woningen en niet-woningen en de stapsgewijze verhoging tot 100% kostendekkendheid in 2022.

Beleidsterrein Openbaar water
In 2022 dalen de lasten met 1,7 mln.

De daling komt o.a. door:

  • Een daling van 1,26 mln is te verklaren door dat er in 2021 incidenteel budget is opgenomen voor het verwijderen van vervuilde bagger en beschoeiing in de Oostvlietpolder.
  • Een daling van 810.000 heeft betrekking op de opgave klimaatadaptatie uit het Financieel Perspectief Duurzame Stad (FPDS). In 2022 is hiervoor een nieuw beleidsterrein gecreëerd: klimaatadaptatie. De daling van de lasten naar 2022 (beleidsveld klimaatadaptatie) heeft te maken met incidenteel budget in 2021 en een aflopend programmabudget conform FPDS.
  • Een stijging van de kapitaallasten met 403.000 wordt veroorzaakt door werken/investeringen die worden afgerond in 2021 en kapitaallasten genereren vanaf 2022.

In 2022 stijgen de baten met 2,3 mln.

De stijging wordt veroorzaakt door hogere opbrengsten rioolheffing vanwege de toename van het aantal woningen en niet-woningen op basis van de bouwmonitor, evenals door de stapsgewijze verhoging tot 100% kostdekkendheid in 2022.

Beleidsterrein Openbaar Groen en biodiversiteit
In 2022 dalen de lasten met 385.000.

De daling komt o.a. door:

  • Een stijging van de kapitaallasten met 681.000 wordt veroorzaakt door werken/investeringen die worden afgerond in 2021 en kapitaallasten genereren vanaf 2022.
  • Een daling i.v.m. eenmalige bijdrage aan het project Rhijnhof in 2021 (487.000).
  • Een daling i.v.m. het afronden van het Programma Leidse Ommelanden 2014-2020 (198.000).
  • Een daling door een onttrekking uit reserve bomenfonds voor herplanten bomen vanuit de groene kansenkaart (150.000).
  • Een daling door eenmalige reservering in 2021 voor de aanschaf van grond en het herstel van de kerende muur bij de begraafplaats Zijlpoort (165.000).

Beleidsterrein Milieu en Duurzaamheid
In 2022 dalen de lasten met 1,8 mln.

De daling komt o.a. door:

  • Een daling van 1,0 mln betreft een incidenteel bedrag voor gevelsanering. Jaarlijks wordt het restant bedrag overgeheveld naar het volgend jaar als incidentele bijdrage. De bijdrage wordt gedekt uit de reserve GSB middelen (P5).
  • Een daling van 401.000 heeft te maken met lagere lasten voor decentralisatie-uitkering Bodem.
  • Een daling van 203.000 betreft een incidenteel budget in 2021 voor projecten van het convenant bodem en ondergrond op het gebied van klimaatadaptatie en energietransitie, Leidse ondergrondkaart en pilots intelligent gebruik van de boven- en ondergrond.

In 2022 dalen de baten met 394.000.

De daling heeft te maken met een lagere rijksbijdrage vanuit decentralisatie-uitkering Bodem in 2022.

Beleidsterrein Klimaatadaptatie
In 2022 stijgen de lasten met 254.000.

De volledige begrote lasten in 2022 hebben betrekking op de opgave klimaatadaptatie (FPDS).

Reserves

Reserves programma 5
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2020

Begroting
2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Reserve asbestsanering (P5)

Toevoeging

106

106

106

106

106

106

 

Onttrekking

-226

-400

0

0

0

0

Saldo

 

-120

-294

106

106

106

106

Reserve groene singels

Toevoeging

80

80

0

0

0

0

 

Onttrekking

-169

-389

0

0

0

0

Saldo

 

-89

-309

0

0

0

0

Reserve ontsluiting van groengebieden

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-253

-397

0

0

0

0

Saldo

 

-253

-397

0

0

0

0

Reserve duurzaamheidsfondsen

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-142

-44

0

0

0

0

Saldo

 

-142

-44

0

0

0

0

Reserve klimaatmaatregelen

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-142

0

0

0

0

0

Saldo

 

-142

0

0

0

0

0

Res. Leefbaarh.projecten in de wijken P5

Toevoeging

2

2

2

2

2

2

 

Onttrekking

-11

-472

0

0

0

0

Saldo

 

-9

-471

2

2

2

2

Reserve gsb-middelen ISV/EZ P5

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-91

-1.180

0

0

0

0

Saldo

 

-91

-1.180

0

0

0

0

Reserve programma binnenstad P5

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-3

-7

0

0

0

0

Saldo

 

-3

-7

0

0

0

0

Reserve stedelijke ontwikkeling P5

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-24

-49

0

0

0

0

Saldo

 

-24

-49

0

0

0

0

Reserve Duurzame Stad P5

Toevoeging

59

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-1.054

-1.276

-505

-380

-215

-215

Saldo

 

-995

-1.276

-505

-380

-215

-215

Reserve grondexploitaties P5

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-30

0

0

0

0

0

Saldo

 

-30

0

0

0

0

0

Reserve Leids uitvoeringspr LUBO 2016 P5

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

0

-70

0

0

0

0

Saldo

 

0

-70

0

0

0

0

Reserve Bomenfonds P5

Toevoeging

617

38

0

0

0

0

 

Onttrekking

-62

-444

0

0

0

0

Saldo

 

555

-405

0

0

0

0

Reserves programma 5

 

-1.345

-4.501

-397

-272

-107

-107

Reserve asbestsanering
Oorspronkelijk is begroot een jaarlijkse structurele storting van 282.026 en voor het strategisch huisvestingsplan is een structurele onttrekking opgenomen van 176.000 (RV12.0120). Per saldo 106.000.

Reserve Duurzame Stad
Voor het programma klimaatadaptatie en vergroening wordt in 2022 410.000 onttrokken en voor de duurzaamste kilometer 95.000.

Investeringen

Prestatie

Omschrijving prestatie

Omschrijving investering

Categorie

nieuw / vervanging

Bijdrage derden/ reserves

2022

2023

2024

2025

          

05A102

Beheren openbare ruimte

Verkeersmaatregelen Houtkwartier IP

Maatsch.

V

-

219

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Bostelbrug, verbetering doorvaarbaarheid

Maatsch.

V

-

2.060

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Vervangen verkeerslichten 2022

Maatsch.

V

-

79

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Vervangen verkeerslichten 2023

Maatsch.

V

-

-

583

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Investering wegen 2022-2025

Maatsch.

N

-

2.634

2.765

1.300

357

05A102

Beheren openbare ruimte

Turfmarktbrug, Ophogen en verbreden

Maatsch.

V

-

2.091

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Technische install. beweegbare brug 2022-2023

Maatsch.

V

-

936

1.251

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Technische installaties Julius Cesarbrug

Maatsch.

V

302

1.033

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Verkeersbruggen - Julius Ceasarbrug

Maatsch.

V

-

-

2.302

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS RWN Bachstraat-Domela Nieuwenhuisln

Maatsch.

V

-

40

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS RWN Gasthuiswijk fase 1-2

Maatsch.

V

-

107

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS RWN Gasthuiswijk fase 3-4

Maatsch.

V

-

195

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS RWN Hoge mors

Maatsch.

V

-

-

274

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS RWN Meerburg

Maatsch.

V

-

-

138

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS RWN Professorenwijk - oost

Maatsch.

V

-

55

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS RWN Vogelwijk raadsherenbuurt

Maatsch.

V

-

86

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS VMOR Meerburg

Maatsch.

V

-

-

2.188

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS VMOR Vogelwijk raadsherenbuurt

Maatsch.

V

-

2.111

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS Verharding Hoge mors

Maatsch.

V

-

-

3.633

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

FPDS Verharding Professorenwijk

Maatsch.

V

-

1.169

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Reconstructie Diamantplein

Maatsch.

N

-

-

386

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Herinrichting diamantplein

Maatsch.

N

-

-

467

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Cronesteynkade

Maatsch.

V

-

4.425

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Schelpenkade

Maatsch.

V

-

2.832

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Zijlsingel

Maatsch.

V

-

-

419

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Kademuren 2022-25

Maatsch.

V

-

118

944

3.422

3.894

05A102

Beheren openbare ruimte

Beschoeiing 2022-2025

Maatsch.

V

-

502

502

502

502

05A102

Beheren openbare ruimte

Damwanden 2022-2025

Maatsch.

V

-

321

321

321

321

05A102

Beheren openbare ruimte

Parkbruggen - Klein Cronestein

Maatsch.

V

-

405

77

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Verkeersbruggen - Bostelbrug

Maatsch.

V

-

-

-

2.950

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Verkeersbruggen de Vlietweg (7 stuks)

Maatsch.

V

-

1.086

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Verkeersbruggen - Trekvaartbrug

Maatsch.

V

-

1.233

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Remmingswerken en meerpalen 2022-2025

Maatsch.

V

-

354

354

118

59

05A102

Beheren openbare ruimte

Stationsplein tunnel brandw beplating

Maatsch.

V

-

-

5.667

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Stationsplein tunnel - Led-verlichting

Maatsch.

V

-

-

637

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Stationsplein tunnel -asfalt

Maatsch.

V

-

-

-

-

872

05A102

Beheren openbare ruimte

Stationsplein tunnel mechanica veiligheid

Maatsch.

V

-

-

-

-

470

05A102

Beheren openbare ruimte

Zwartepadviaduct - Ledverlichting

Maatsch.

V

-

94

-

-

-

05A102

Beheren openbare ruimte

Lichtmasten 2022-2025

Maatsch.

V

-

593

377

501

349

05A102

Beheren openbare ruimte

Armaturen 2022-2025

Maatsch.

V

-

1.641

1.030

928

889

05A102

Beheren openbare ruimte

Automatisering gladheidsbestrijding 2022

Econ.

V

-

40

-

-

-

05A103

Inzamelen huishoudelijk afval

Inzamelmiddelen 2022-2025

Econ.

V

-

450

446

439

433

05A103

Inzamelen huishoudelijk afval

FPDS 2de milieustraat gebouw

Econ.

N

-

-

-

2.344

-

05A103

Inzamelen huishoudelijk afval

FPDS 2de milieustraat machines

Econ.

N

-

-

-

747

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

Vervanging rioleringen 2022

Econ.

V

-

23.181

-

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

Vervanging rioleringen 2023

Econ.

V

-

-

2.679

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

Vervanging rioleringen 2024

Econ.

V

-

-

-

1.642

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

Vervanging rioleringen 2025

Econ.

V

-

-

-

-

7.609

05B102

Beheren openbaar water en riolering

Vervanging gemalen 2022-2024

Econ.

V

-

313

314

309

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

FPDS KLIMA Domela nieuwenhuislaan

Econ.

N

-

45

-

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

FPDS KLIMA Gasthuiswijk fase 1-2

Econ.

N

-

1.095

-

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

FPDS KLIMA Gasthuiswijk fase 3-4

Econ.

N

-

904

-

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

FPDS KLIMA Hoge mors

Econ.

N

-

-

2.038

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

FPDS KLIMA Meerburg

Econ.

N

-

-

1.027

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

FPDS KLIMA Professorenwijk - oost

Econ.

N

-

473

-

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

FPDS KLIMA Vogelwijk raadsherenbuurt

Econ.

N

-

637

-

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

FPDS KLIMA Bachstraat

Econ.

N

-

250

-

-

-

05B102

Beheren openbaar water en riolering

Duikers 2022-2025

Maatsch.

V

-

30

30

45

30

05B102

Beheren openbaar water en riolering

Fonteinen

Maatsch.

V

-

100

-

-

-

05C101

Ontw en uitv beleid sted. en regio groen

Herinrichting grafvakken Rhijnhof

Maatsch.

V

-

151

-

-

-

05C101

Ontw en uitv beleid sted. en regio groen

Burgerinitiatieven parken 2022-2023

Maatsch.

N

-

157

155

-

-

05C101

Ontw en uitv beleid sted. en regio groen

Groene Hoofdstructuur herprofilering 2022-2025

Maatsch.

N

-

105

103

102

100

05C101

Ontw en uitv beleid sted. en regio groen

Groene Hoofdstructuur reconstructie 2022-2025

Maatsch.

N

-

52

52

51

50

05C101

Ontw en uitv beleid sted. en regio groen

Hoogkamerpark

Maatsch.

N

-

-

374

-

-

05C101

Ontw en uitv beleid sted. en regio groen

Park de Burcht 2022

Maatsch.

V

-

366

155

-

-

05C101

Ontw en uitv beleid sted. en regio groen

IP Parken 2024-2025

Maatsch.

V

-

-

-

508

500

05C103

Beheren openbaar groen

FPDS Groene Kansenkaart 2022-2024

Econ.

N

-

321

638

967

-

05C103

Beheren openbaar groen

Speeltoestellen in openbare ruimte 2022-2025

Econ.

V

-

592

389

592

501

05C103

Beheren openbaar groen

Vervangen bomen 2022-2025

Maatsch.

V

-

245

245

245

245

05C105

Aanleggen Singelpark

Singelpark-Subsidies

Maatsch.

N

785

785

-

-

-

05C105

Aanleggen Singelpark

Singelpark

Maatsch.

N

-

154

-

-

-

05C105

Aanleggen Singelpark

Tweede fase Singelpark js 2019

Maatsch.

N

-

2.253

-

-

-

05C105

Aanleggen Singelpark

Singelpark binnen het Energiepark

Maatsch.

N

-

2.668

-

-

-

05C105

Aanleggen Singelpark

Nog uit te voeren projecten Singelpark

Maatsch.

N

-

600

-

-

-

 

Totaal programma 5

   

1.087

62.388

32.958

18.033

17.182

In bovenstaand overzicht staan de investeringen zoals deze zijn opgenomen in het investeringsplan 2022-2025. In paragraaf 4.2.2 Investeringen wordt de ontwikkeling van de kapitaallasten toegelicht en staat een overzicht met te voteren kredieten.

Subsidies

 

subsidiestaat 2021

subsidiestaat 2022

Subsidie saldo

100.755

102.468

­Het volledige subsidie-overzicht is opgenomen in paragraaf 3.2.8 subsidies.