Algemene dekkingsmiddelen

Binnen de begroting bestaat er onderscheid tussen specifieke dekkingsmiddelen en algemene dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen (bijvoorbeeld opbrengsten voor ophalen afval, verstrekken van vergunningen, onderhouden van het riool, reisdocumenten etc.) hangen samen met een concreet beleidsveld en staan opgenomen in de betreffende programma’s. Deze dekkingsmiddelen verlagen het saldo van lasten en baten op de betreffende programma’s in de begroting.

De algemene dekkingsmiddelen onderscheiden zich van specifieke dekkingsmiddelen doordat zij vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is niet aan een bepaald programma (doel) gebonden. De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen van de programma’s 1 tot en met 10, en zijn ingedeeld naar voorgeschreven categorieën en onvoorzien.

In dit hoofdstuk lichten wij de algemene dekkingsmiddelen toe.

Budgettaire ontwikkelingen ­

Het begrote saldo van baten en lasten voor Algemene Dekkingsmiddelen is in 2027 € 21,4 miljoen hoger dan in 2026. Om dit verschil te verklaren lichten we de nieuwe ontwikkelingen die voor het eerst in deze begroting zijn opgenomen kort toe. Vervolgens verklaren we per beleidsterrein de grootste budgetbijstellingen (> € 250.000).

Lokale heffingen

De baten in 2027 zijn € 3 miljoen hoger (voordeel) dan de baten in 2026 door:

• Hoger begrote inkomsten voor lokale heffingen vanwege de doorgevoerde actualisatie en indexatie, voor nadere informatie wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen (€ 3 miljoen voordeel)

Algemene uitkering

De baten in 2027 zijn € 18,7 miljoen hoger (voordeel) dan de baten in 2026 door:

• Indexering 2027 is een voordeel van € 8,5 miljoen
• Volumegroei van het gemeentefonds is een voordeel van € 2,2 miljoen
• Groei van de gemeente € 3,0 miljoen
• Taakmutaties is een voordeel van € 5,0 miljoen

Dividend

Geen afwijkingen toe te lichten

Financieringsfunctie

De lasten in 2027 zijn € 4,4 miljoen hoger (nadeel) dan de lasten in 2026 doordat de investeringsvolumes in het meerjarenbeeld toenemen. Doordat deze investeringen gefinanciert moet worden lopen de rentelasten op.

Overige algemene dekkingsmiddelen

De lasten in 2027 zijn € 4,7 miljoen lager (voordeel) dan de lasten in 2026 door:

• Een voordeel van € 4,9 mln wordt veroorzaakt doordat In de begroting 2026 budget beschikbaar is voor de dekking van plankosten in definitiefase, volgens het planmatig werken aan Leidse opgaven, van diverse bestaande en toekomstige exploitatieprojecten voor een bedrag van € 5,5 mln. In 2027 is een bedrag van € 662.000 begroot voor ditzelfde doel. Wanneer de uitgaven van bestaande en toekomstige exploitatieprojecten niet volledig worden gerealisserd in 2026 blijven deze middelen beschikbaar in 2027.
• Het overige verschil wordt verklaard door diverse bijstellingen < € 250.000 die optellen tot € 200.000 (nadeel).

Reserves

Reserve Flankerend beleid AD

Voor 2027 zijn er geen mutaties begroot. De organisatieontwikkeling zal op een later moment als onttrekking in het meerjarenbeeld worden opgenomen.

Bedrijfsvoeringsreserve concern

De begrote onttrekking van € 938.000 betreft:

• De in de kaderbrief 2024-2028 opgenomen afboeking boekwaarde stadswerf (€ 490.000).
  De bouw van de nieuwe stadswerf is vertraagd en de sloop van de oude werf zal naar waarschijnlijkheid niet eerder plaatsvinden dan in 2032. In de 3e Technische wijziging 2026 wordt voorgesteld de begrote onttrekking terug te draaien. De resterende boekwaarde van de bestaande stadswerf zal op een later moment als onttrekking in het meerjarenbeeld worden opgenomen.
• Eenmalige kosten voor de gebiedsontwikkeling Energiepark en ambtelijke huisvesting (€ 448.000).
  Nader toegelicht bij overhead gebiedsontwikkeling Energiepark en ambtelijke huisvesting.

Concernreserve

Voor 2027 is er een onttrekking van € 8,8 miljoen begroot. De concernreserve is de sluitpost van de begroting waarmee het saldo van baten en lasten in ieder boekjaar wordt verrekend. Deze onttrekking is het gevolg van besluitvorming bij eerdere begrotingen en kaderbrieven. Zie voor meer informatie over de stand van de concernreserve ten opzichte van het weerstandsvermogen 2. Hoofdlijnen financiële positie en 3.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Reserve bedrijfsvoering plankosten

Voor 2027 zijn er geen mutaties begroot.

Reserve Sociaal Domein AD

Voor 2027 zijn er geen mutaties begroot.

Reserve afschrijvingen investeringen

De reserve afschrijving investeringen dient als dekking van vervangingsinvesteringen waarover de raad heeft besloten. In 2027 wordt voor diverse investeringen per saldo € 16,3 miljoen toegevoegd en wordt als dekking voor kapitaallasten per saldo € 3,7 miljoen onttrokken.

Reserve budgetoverheveling

Voor 2027 is er een onttrekking van € 1,5 miljoen begroot

In de reserve budgetoverheveling worden de budgetten verzameld die eerder bij de voortgangsrapportages voor overheveling zijn aangemeld. Per saldo gaat het in 2027 om een onttrekking van € 1,5 miljoen.

Reserve Leids uitvoeringsprogramma LUBO 2016 AD

Voor 2027 zijn er geen mutaties begroot.

Reserve egalisatie kapitaallasten centrumregeling (CR)

Voor 2027 is er een onttrekking van € 300.000 begroot
Jaarlijks wordt binnen de Centrumregeling gerekend met een vast bedrag aan kapitaallasten. Het verschil tussen dit vaste bedrag en de werkelijke kapitaallasten wordt jaarlijks geëgaliseerd met deze reserve. De werkelijke kapitaallasten zijn in 2027 € 300.000 hoger dan dit vaste bedrag en wordt daarom onttrokken.

Reserve risicobijdrage centrumregeling (CR)

Voor 2027 zijn er geen mutaties begroot.

Reserve bedrijfsvoering Centrumregeling (CR)

Voor 2027 is een onttrekking van € 600.000 begroot
In 2027 wordt er een bedrag van € 600.000 onttrokken voor kwaliteitsverbeteringen in de dienstverlening van de Centrumregeling bedrijfsvoering Leidse Regio.

Investeringen

Niet van toepassing.

Subsidies

Niet van toepassing.

Verbonden Partijen

De onderstaande Verbonden Partijen leveren een bijdrage aan het programma Algemene dekkingsmiddelen. Zie voor meer informatie de paragraaf verbonden partijen.

Alliander

Via energienetwerken zorgt Alliander voor de distributie van gas en elektriciteit in een groot deel van Nederland. Alliander brengt een open en duurzame energiemarkt dichterbij.

Dunea

Dunea produceert en levert aan circa 1,3 miljoen klanten betrouwbaar drinkwater in het westelijk deel van ZuidHolland.

NV Bank Nederlandse Gemeenten

BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor inwoners en organisaties.

Overhead, Vpb en Onvoorzien

Overhead wordt gedefinieerd als 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces', en bevat naast personele kosten ook een aantal andere kostenposten.

Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de baten en lasten van overhead in dit programma moeten worden opgenomen. Overhead mag alleen nog aan grote projecten of investeringen worden toegerekend als dit anders tot grote nadelen in de begroting zou leiden. De toerekening van overheadkosten bij het bepalen van tarieven voor heffingen en leges gebeurt buiten de begroting om. Door het apart opnemen van overhead winnen begroting en verantwoording aan transparantie en kan beter worden gestuurd op de bedrijfsvoering. Bovendien is het doel dat door het hanteren van een landelijk voorgeschreven systematiek een goede vergelijking kan worden gemaakt met andere gemeenten.

De personele kosten van overhead bevatten de kosten van:

• de leidinggevenden in het primaire proces;
• de medewerkers van Inkoop en Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie;
• de medewerkers van P&O / HRM;
• interne en externe communicatiemedewerkers, met uitzondering van klantcommunicatie;
• de medewerkers van Juridische zaken;
• de medewerkers van Bestuurszaken en bestuursondersteuning;
• de medewerkers van Informatievoorziening en automatisering, met uitzondering van functioneel beheer;
• de medewerkers van Facilitaire zaken en huisvesting;
• de medewerkers bezig met postbehandeling en archivering;
• de medewerkers voor bedrijfsvoering;
• de managementondersteuning in het primaire proces

De andere overheadkosten betreffen:

• de kosten voor de huisvesting voor de uitvoering van de algemene taken van de eigen gemeentelijke organisatie;
• de personele kosten van medewerkers die niet eerder genoemd zijn, maar die werkzaamheden verrichten die niet zijn toe te rekenen aan een of meerdere taakvelden;
• de verzekeringskosten en opleidingskosten voor personeel;
• de bijdrage aan een verbonden partij, voor zover deze verbonden partij werkzaam is voor het taakveld 0.4 Overhead.

Overhead

Budgettaire ontwikkelingen

Het begrote saldo van baten en lasten voor Overhead is in 2027 € 1,8 miljoen lager dan in 2026. Om dit verschil te verklaren lichten we de nieuwe ontwikkelingen die voor het eerst in deze begroting zijn opgenomen kort toe. Vervolgens verklaren we per beleidsterrein de grootste budgetbijstellingen (> € 250.000).

De lasten in 2027 zijn € 3,1 miljoen lager (voordeel) dan de lasten in 2026 door:

• Gebiedsontwikkeling Energiepark en ambtelijke huisvesting
  Eerder heeft de gemeenteraad besloten tot de herontwikkeling van het Energiepark. Het gebied biedt mogelijkheden voor een combinatie van industrieel erfgoed, publieke ruimte, woningbouw, cultuur, ondernemerschap en maatschappelijke voorzieningen. Het Tweelinghuis maakt onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling Energiepark en wordt momenteel gebruikt voor ambtelijke huisvesting. In de plannen van Energiepark staat onder andere dat het oude gedeelte van het Tweelinghuis wordt gesloopt en vervangen door sociale woningbouw. Dit maakt dat de gemeente voor een aantal keuzes staat over de toekomstige ambtelijke huisvesting.Vanuit de gebiedsontwikkeling Energiepark speelt daarnaast een urgent (her)huisvestingsvraagstuk voor PLNT. PLNT moet uiterlijk 30 september 2027 de huidige locatie verlaten om voor de gebiedsontwikkeling zo’n 150 woningen en een nieuwe maatschappelijke opvang op deze plek te realiseren. De gemeente en PLNT onderzoeken alternatieve locaties. Het beschikbaar komen van de nieuwbouw van het Tweelinghuis biedt een mogelijke oplossing, maar ook andere locaties worden verkend. Voor de locatie Tweelinghuis zijn binnen de ontwikkeling van het Energiepark verschillende scenario’s denkbaar, zoals woningbouw, ruimte voor maatschappelijke functies, ondernemerschap en mogelijk andere initiatieven.In deze begroting is het scenario volledig verlaten van het Tweelinghuis financieel verwerkt. De raad wordt op een later moment benaderd over het beschikbaar stellen van de bijbehorende kredieten. (€ 1,6 miljoen nadeel)
• De indexering van budgetten, doorrekening van de kostenverdeelstaat en de kapitaallasten die zijn berekend vanuit het meerjareninvesteringsplan 2027-2030 (€ 4,7 miljoen voordeel).

De baten in 2027 zijn € 1,3 miljoen lager (nadeel) dan de baten in 2026 door:

• De indexering van budgetten, doorrekening van de kostenverdeelstaat en de kapitaallasten die zijn berekend vanuit het meerjareninvesteringsplan 2027-2030 (€ 1,2 miljoen nadeel).
• Het overige verschil wordt verklaard door diverse bijstellingen < € 250.000 die optellen tot € 100.000 (nadeel).

Investeringen

In bovenstaand overzicht staan de investeringen zoals deze zijn opgenomen in het investeringsplan 2027-2030. In paragraaf 4.2.2 Investeringen wordt de ontwikkeling van de kapitaallasten toegelicht en staat een overzicht met te voteren kredieten.

Beleidsindicatoren

Volgens de voorschriften in het BBV moeten 39 beleidsindicatoren verplicht bij de programma's worden opgenomen. Met deze beleidsindicatoren is het via 'waarstaatjegemeente.nl' beter mogelijk de resultaten van de gemeenten onderling te vergelijken. Van deze indicatoren vallen er 5 onder het hoofdtaakveld 0 Bestuur en Organisatie. Omdat het voornamelijk overhead gerelateerde indicatoren betreft, worden ze in deze paragraaf opgenomen.

* Betreft het streefcijfer zoals opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.

Vennootschapsbelasting (Vpb)

Er zijn geen wijzigingen in het structurele budget voor vennootschapsbelasting, behoudens de toepassing van de index.

Onvoorzien

Er zijn geen wijzigingen in het structurele budget voor onvoorziene posten, behoudens de toepassing van de index.