Programmabegroting 2027

3.1.10 Werk en inkomen

Programmanummer

10

Commissie

Werk en Middelen

Portefeuille(s)

Energie, Werk, & Inkomen en Cultuur
Kansengelijkheid, Jeugd & Onderwijs


De missie van het programma Werk en inkomen luidt:
Leiden wil een inclusieve stad zijn met een gunstig economisch klimaat, waarin alle Leidenaars kunnen deelnemen, zich kunnen ontwikkelen door middel van werk en maatschappelijke participatie en waar een vangnet is voor wie dat nodig heeft.

Inleiding

Elke inwoner van Leiden verdient bestaanszekerheid en gelijke kansen. De recente ontwikkelingen in de wereld, zoals de stijgende inflatie en aanhoudende onzekerheden op de arbeidsmarkt maken het noodzakelijk dat de gemeente blijft inzetten op inkomensondersteuning, armoedebestrijding en vroegtijdige schuldpreventie. Hoewel de sterke banengroei na de coronaperiode grotendeels is afgevlakt en het UWV voor de komende jaren slechts lichte werkgelegenheidsgroei verwacht, blijven we inwoners actief ondersteunen richting deelname aan samenleving en arbeidsmarkt.

Onze aanpak is gericht op drie kerndoelen: voldoende en stabiel inkomen, deelname aan de samenleving en werk, en het voorkomen en bestrijden van schulden. We versterken de toegang tot regelingen en effectief bewezen interventies, met extra aandacht voor laagdrempelige hulp via wijkloketten en maatwerk voor degenen die dat het meest nodig hebben. Voor mensen die niet (meer) zelfstandig het arbeidsproces kunnen hervatten, blijven sociale activering en passende begeleiding centrale onderdelen van ons beleid.

Vergrijzing en aanhoudende personeelstekorten in cruciale sectoren zoals zorg, onderwijs en de technische beroepen die nodig zijn voor de energietransitie, vragen om gerichte inzet op scholing en re-integratie. De gemeente pakt dit regionaal op: binnen het Werkcentrum Holland Rijnland en samen met maatschappelijke partners helpt zij inwoners duurzaam aan het werk en vroegtijdig financiële problemen te signaleren.

Met deze programmabegroting schetsen wij onze inzet voor de komende jaren. We houden vast aan een mensgerichte, preventieve en samenwerkingsgerichte aanpak, zodat alle Leidenaars zo veel mogelijk mee kunnen doen en uitzicht hebben op een stabiele toekomst.

Beleidsplan armoede en schulden
In 2027 wordt aan de raad het beleidsplan armoede en schulden 2027-2030 voorgelegd. In het beleidsplan wordt aan de hand van de evaluaties van beide beleidsplannen en de ambities uit het nieuwe coalitieakkoord, onder andere aandacht besteed aan preventie, bereiken van inwoners, vroegsignalering, doelgroepgericht werken, één loket per wijk, minimaregelingen, financiële begeleiding en schuldhulpverlening.

Participatiewet in Balans
Vanaf 2027 treden de laatste wijzigingen uit de Participatiewet in Balans in werking. Het gaat om wijzigingen zoals verruiming van bijverdiengrenzen, ambtshalve toekennen Individuele Inkomenstoeslag, bufferbudget en maatschappelijke participatie. Een aantal wijzigingen gaat ook samen met het wetsvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid dat vanaf 2027 in werking treedt.

Beleidsterrein 10A Arbeidsparticipatie

Doelen en prestaties bij 10A Arbeidsparticipatie

Doel

Prestatie

10A1 Leidenaars hebben werk en zijn daardoor minder uitkeringsafhankelijk

10A1.1 Inzetten van re-integratie en participatievoorzieningen

10A1.2 Aanbieden volwasseneneducatie

10A1.3 Inzetten dienstverlening voor jongeren, statushouders en migranten

10A2 Mensen met loonwaarde onder het wettelijk minimumloon werken zo regulier mogelijk

10A2.1 Inzetten sociale werkvoorziening

10A2.2 Inzetten beschut werk

10A2.3 Inzetten loonkostensubsidie

10A.1 Leidenaren hebben werk en zijn daardoor minder uitkeringsafhankelijk

DZB Leiden

DZB voert een belangrijk deel van het beleidsplan Werk en Participatie 2024-2027 uit. Daarnaast groeit DZB verder door naar een toekomstbestendig re-integratie- en werkontwikkelbedrijf. Het impulsbudget sociale infrastructuur wordt ingezet voor activiteiten die daaraan bijdragen. Daarbij ligt de focus in 2027 op: 

  • Het in beeld brengen van doelgroepen die nu buiten beeld blijven en hen een passend aanbod bieden met speciale aandacht voor de arbeidstoeleiding van nieuwkomers.
  • Het versterken van de ontwikkelfunctie zodat deelnemers en werknemers vaardigheden ontwikkelen die aansluiten op de arbeidsmarkt en hun zelfredzaamheid vergroten.
  • Het versterken van de samenwerking met andere gemeenten, wijkteams, onderwijsinstellingen, UWV en zorginstanties.
  • Het verbeteren van de fysieke infrastructuur zoals het toekomstbestendig maken van de huisvesting van beschutte werkplekken. Een voorbeeld is de renovatie en verduurzaming van Le Pooleweg 6, de chocoladefabriek van DZB Leiden waar 130 mensen werken op een beschutte werkplek.

Door extra in te zetten op deze activiteiten kunnen meer inwoners zich ontwikkelen en (weer) meedoen met werk of een andere manier (weer) meedoen in de samenleving.

Arbeidsmarktregio

Als centrumgemeente heeft Leiden een regierol in de arbeidsmarktregio Holland Rijnland. Hierin werken we nauw samen met andere gemeenten, UWV, bonden, werkgevers en onderwijs in de regio. In 2025 is het Werkcentrum Holland Rijnland van start gegaan. Iedereen met vragen over werk, loopbaan of (om)scholing kan bij het werkcentrum terecht. Samen met onze partners in de arbeidsmarktregio zorgen we ervoor dat we mensen op vier locaties in de regio kunnen ontvangen (Leiden, Alphen aan den Rijn, Katwijk en Lisse). Sinds juli 2026 is de regionale werkgeversdienstverlening geïntegreerd in het werkcentrum. Via blijvende communicatie zorgen we ervoor dat het Werkcentrum Holland Rijnland een bekend merk wordt. Daarnaast starten we met sectorspreekuren of workshops. In de meerjarenbeleidsagenda 2026-2030 schetsen de partners in de arbeidsmarktregio de kaders voor gezamenlijke initiatieven. We richten ons op cruciale sectoren als de zorg, techniek, IT en Bioscience. Initiatieven via de meerjarenagenda zijn aanvullend op de reguliere inzet van de partners. Geleidelijk zullen de komende jaren concrete projecten meer vorm gaan krijgen. Het kan gaan om scholings- of oriëntatieprojecten in een kansrijke sector, extra inzet op (vak)taal, praktijkleren of andere initiatieven.

Voor het organiseren van het Werkcentrum en het invullen van de regierol is via het gemeentefonds structureel € 650.000 per jaar beschikbaar. Daarnaast ontvangt de arbeidsmarktregio tijdelijk budget voor gezamenlijke initiatieven op het gebied van bijvoorbeeld werk of scholing. Dit is het impulsbudget voor de arbeidsmarktregio's. Het bedrag is tussen 2025 en 2030 gemiddeld € 1 miljoen per jaar. Daarna wordt het budget afgebouwd tot € 0 in 2034. De inzet van deze middelen gebeurt op basis van een begroting die in nauwe samenspraak met de partners in het Regionaal Beraad wordt opgesteld. Deze begroting fungeert als bestedingsplan onder deze programmabegroting voor 2027 en wordt formeel door het college van Leiden vastgesteld. 

10A1.2 Aanbieden volwasseneducatie

In 2027 geven we uitvoering aan de lokale invulling bij beleidsplan Basisvaardigheden in Holland Rijnland 2025-2028: Leiden-Leiderdorp. Het Taalpact Leiden-Leiderdorp is daarin leidend. Binnen dit netwerk werken de gemeenten Leiden en Leiderdorp, het Taalhuis BplusC, Stichting Lezen en schrijven, taalaanbieders, welzijnsorganisaties en vrijwilligersorganisaties nauw samen. Vanuit de verschillende actielijnen van het Taalpact worden activiteiten ontwikkeld, met in de komende periode extra focus op specifieke doelgroepen: 65-plussers met beperkte digitale vaardigheden, absolute beginners (taalniveau A0) en laaggeletterden (mensen die in hun moedertaal niet kunnen lezen en schrijven). Tegelijkertijd wordt in 2027 een nieuwe aanbesteding uitgevoerd voor taalaanbieders die vallen binnen de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB).

10A1.3 Inzetten dienstverlening voor jongeren, statushouders en migranten

Ondersteuning jongeren

Het team Jongeren van W&I werkt nauw samen met DZB om jongeren naar werk en/of onderwijs te begeleiden. Jongeren die zich via het onderwijs melden bij de gemeente in het kader van de wet Van School naar Duurzaam Werk worden via een gezamenlijke intake opgepakt. Per individu wordt bekeken wat de meest passende weg is om de toekomst van de jongere zo goed mogelijk vorm te geven. Jonge statushouders krijgen via Leidse Inburgering en de gespecialiseerde inzet van zowel onderwijsconsulenten als trainers een maatwerktraject richting regulier onderwijs (MBO, HBO of WO) of arbeidsmarkt.

Statushouders en overige inburgeringsplichtigen

De gemeente Leiden ondersteunt statushouders en gezinsmigranten in hun tocht om actief mee te doen in de Nederlandse samenleving. Primair is het doel om te voldoen aan de inburgeringsplicht en het taalniveau te verhogen. Daarnaast doet de gemeente er alles aan om inburgeringsplichtigen te begeleiden richting onderwijs en arbeidsmarkt. Dit laatste in nauwe samenwerking met DZB.

Medio 2026 is het Europees Asiel- en Migratiepact ingegaan tezamen met nieuwe nationale wetgeving op het gebied van asiel en migratie. Hoewel dit de Wet Inburgering 2021 niet raakt, heeft deze nieuwe wetgeving wel degelijk impact op inburgeringsplichtigen en de afwegingen die ze maken bij een keuze voor onderwijs, arbeidsmarkt of voltooiing van de inburgering. De gemeente Leiden ondersteunt inburgeringsplichtigen zo goed mogelijk bij het maken van deze afwegingen in samenwerking met partners als Vluchtelingenwerk.

Effectindicatoren bij 10A Arbeidsparticipatie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2027

2028

2029

2030

Doel 10A1 Leidenaars hebben werk en zijn daardoor minder uitkeringsafhankelijk

10A1.a Netto arbeidsparticipatie, % werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

74% (2023)
75% (2024)
74% (2025)

75%

75%

75%

75%

CBS
(wsjg - BBV)

10A1.b Aantal banen per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar

853 (2022)
850 (2023)

860

860

860

860

LISA
(wsjg - BBV)

10A1.c Werkloze jongeren, percentage 16- tot en met 22-jarigen

1% (2020)
1% (2021)
1% (2024)

1%

1%

1%

1%

CBS (wsjg-BBV)

10A1.d Aantal lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

117 (2022)
124 (2023)
132 (2024)

120

125

130

130

CBS
(wsjg - BBV)

10A1.e Aantal gestarte trajecten basisvaardigheden

370 (2023)
274 (2024)
184 (2025)

280

300

300

300

Taalschool

10A1.f Percentage succesvolle uitstroom

78% (2023)
74% (2024)
83% (2025)

80%

80%

80%

80%

Taalschool

10A1.g Gemiddelde trajectwaardering

8,6 (2023)
8,3 (2024)
8,5 (2025)

8,5

8,5

8,5

8,5

Taalschool

Doel 10A2 Mensen met loonwaarde onder het minimumloon werken zo regulier mogelijk

10A2.a Aantal volledige banen in de WSW uitgedrukt in standaardeenheden (SE)*

582 (2023)
542 (2024)
520 (2025)

448

415

385

348

DZB

10A2.b Aantal banen met loonkostensubsidie via DZB (banenafspraak en beschut werk)

236 (2023)
275 (2024)
285 (2025)

376

411

446

481

DZB

10A2.c Aantal nieuw beschut werk

56 (2023)
67 (2024)
80 (2025)

116

131

146

80

DZB

10A2.d Aantal opstapsubsidies eerste jaar

8 (2022)
6 (2024)
12 (2025)

20

20

20

20

DZB


*10A2.a Aantal volledige banen in Wsw: streefwaardes 2027-2029 zijn gecorrigeerd op basis van nieuwe prognose voor verwachte uitstroom
** In de volgende programmabegroting zal de indicator '10A1.h Duurzame uitstroom naar werk' worden opgenomen. Omdat er op dit moment nog geen nulmeting is gedaan, is de indicator ook nog niet in de tabel opgenomen.

Beleidsterrein 10B Maatschappelijke participatie en ondersteuning minima

Doelen en prestaties bij 10B Maatschappelijke participatie en ondersteuning minima

Doel

Prestatie

10B1 Minima doen mee in de samenleving en raken niet in een sociaal isolement

10B1.1 Ondersteunen van mensen die gebruik maken een bijstandsuitkering om actief te zijn in de samenleving en niet ín een sociaal isolement te raken

10B2 Armoedebestrijding

10B2.1 Behandelen aanvragen individuele bijzondere bijstand en individuele inkomenstoeslag

10B2.2 Verstrekken (bijdrage in) premie Collectieve Ziektekostenverzekering Minima

10B2.3 Verstrekken tegemoetkoming kinderopvang op Sociaal Medische Indicatie

10B2.4 Kwijtschelding gemeentelijke heffingen

10B2.5 Subsidies minimabeleid

10B2.2 Verstrekken tegemoetkoming kinderopvang op Sociaal Medische Indicatie

In 2027 verkennen we op welke manier we de tegemoetkoming kinderopvang op Sociaal Medische Indicatie beter in kunnen zetten als onderdeel van integrale ondersteuning van kwetsbare gezinnen. We doen dit door samenwerkingen tussen werk en inkomen, het sociaal wijkteam en de jeugd en gezinsteams te verbeteren.

In 2024 en 2025 waren de cijfers voor instroom en uitstroom in de bijstand als volgt:

Participatieladder

Positie op de participatieladder

Aantal personen op 31-12-2025, minimaal 2 jaar in uitkering

1 Geïsoleerd

212

2 Sociale contacten buiten de deur

869

3 Deelname georganiseerde activiteiten

473

4 Onbetaald werk

337

5 Betaald werk met ondersteuning

159

6 Betaald werk

32

onbekend

90

Totaal

2172

Effectindicatoren bij 10B Maatschappelijke participatie en ondersteuning minima

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2027

2028

2029

2030

Doel 10B2 Armoedebestrijding*

10B2.a Gebruik Collectieve Ziektekostenverzekering Minima

5.740 (2023)
5.875 (2024)
5.951 (2025)

-

-

-

-

Zorg en Zekerheid

10B2.b Inzet maatwerkbudget

331 (2023)
270 (2024)
245 (2025)

-

-

-

-

Privo

10B2.c Aantal goedgekeurde aanvragen Stichting Leergeld

1.818 (2023)
1.875 (2024)
1.905 (2025)

-

-

-

-

Stichting Leergeld

10B2.d Aantal goedgekeurde aanvragen Jeugdfonds Sport en Cultuur

1.087 (2023)
1.139 (2024)
1.047 (2025)

-

-

-

-

Jeugdfonds Sport en Cultuur

10B2.e Aantal goedgekeurde aanvragen Volwassenenfonds Sport en Cultuur

689 (2023)
998 (2024)
1.047 (2025)

-

-

-

-

Volwassenfonds Sport en Cultuur

10B2.f Aantal gekochte Zomerzwemabonnementen

442 (2023)
443 (2024)
381 (2025)

-

-

-

-

W&I

*Het beleidsplan loopt tot en met 2026 en er zijn streefwaarden voor de looptijd van het beleidsplan opgenomen. Omdat het niet bekend is of we deze regelingen ook nog na afloop van dit beleidsplan hebben, zijn er geen streefwaarden opgenomen.

Beleidsterrein 10C Inkomensvoorzieningen

Doelen en prestaties bij 10C Inkomensvoorzieningen

Doel

Prestatie

10C1 Leidenaars (18 tot AOW-leeftijd) voor wie een financieel vangnet nodig is, ontvangen inkomensondersteuning

10C1.1 Behandelen aanvragen en beheer uitkeringen Participatiewet, Ioaw, Ioaz, Bbz- inkomensvoorzieningen

10C1.2 Uitvoeren fraudepreventie en opsporen uitkeringsfraude

10C1.3 Uitvoeren terugvordering en verhaal

10C1.2 Uitvoeren fraudepreventie en opsporen uitkeringsfraude 

In het eerste kwartaal van 2027 verwachten we dat de wetswijziging ‘handhaving sociale zekerheidswetten’ van kracht gaat. Deze wetgeving geeft meer ruimte voor passende handhaving en bijvoorbeeld ruimte om te kiezen voor waarschuwen waar dat gepast is. Dit is een goed moment om onze aanpak van de handhaving in de sociale zekerheid te vernieuwen in lijn met de Participatiewet in Balans. Het college verwacht hier in het eerste kwartaal van 2027 meer over te kunnen delen.

10C1.3 Uitvoeren terugvordering en verhaal

In 2027 gaat naar verwachting de Wet handhaving sociale zekerheid van kracht. Deze wet legt onder andere het concept van dringende redenen om van terugvordering af te zien duidelijk uit. Daarom past het college haar beleidsregels terug- en invordering aan. Bij de uitwerking van dit beleid wordt de motie M.25.0073.25 GEWIJZIGD D66 Kwijtschelding oude bijstandsvorderingen meegenomen.

Effectindicatoren bij 10C Inkomensvoorzieningen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2027

2028

2029

2030

Doel 10C1 Leidenaars (18 t/m 64 jaar) voor wie een financieel vangnet nodig is, ontvangen inkomensondersteuning

10C1.a Personen met een bijstanduitkering, aantal per 1.000 inwoners*

39,3 (2022)
36,4 (2023)
35,7 (2024)

35

34

33,5

33

CBS
(wsjg - BBV)

10C1.b % ontvangen bedrag van het totaalsaldo vorderingen (Incassoquote)

15% (2022)
17% (2024)
18% (2025)

15%

15%

15%

15%

W&I

10C1.c Percentage huishoudens dat ten minste één jaar een inkomen heeft tot 120% van het sociaal minimum*

14% (2021)
13% (2022)
13% (2024)

13%

12%

12%

12,5%

CBS

10C1.d Aantal Leidse huishoudens dat langdurig in armoede leeft*

4.400 (2022)
4.300 (2023)
4.200 (2024)

4.300

4.250

4.200

4.150

CBS

*De opgenomen streefwaarden geven een inschatting voor de komende jaren, waarbij gewerkt en gestreeft wordt om het aantal (binnen ons bereik en mogelijkheden) zo laag mogelijk te krijgen. Echter, economische omstandigheden, de arbeidsmarkt en (beleids)keuzes vanuit het Rijk spelen een grote rol in deze cijfers.

Beleidsterrein 10D Schuldhulpverlening

Doelen en prestaties bij 10D Schuldhulpverlening

Doel

Prestatie

10D1 Het ontstaan dan wel escalatie van problematische schuldensituaties is voorkomen

10D1.1 Uitvoeren van vroegsignalering, preventieve maatregelen, stabilisatietrajecten en budgetbeheer

10D2 Problematische schuldensituaties zijn beheersbaar gemaakt en (zo mogelijk) opgelost

10D2.1 Uitvoeren schuldhulpverlening

10D1 Het ontstaan dan wel escalatie van problematische schuldensituaties is voorkomen

In 2027 gaan we verder met het bereiken van inwoners via de vroegsignalering en zetten we in op preventie met bijvoorbeeld de week van het geld, de budgetcursus en financiële educatie in het onderwijs. Echter zal de inzet minder worden doordat er vanaf 2027 minder ambtelijke capaciteit beschikbaar is.

Vanaf juni 2025 loopt het experiment met de Belastingdienst en Dienst Toeslagen om via het team Eerste Hulp Bij Geldzorgen meer mensen in beeld te krijgen. Het gaat om inwoners met een betalingsachterstand die nog niet bekend zijn bij de gemeente. In het derde kwartaal 2027 vindt de eindevaluatie plaats van het experiment. Aan de hand van de eindevaluatie zal het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid besluiten of de Belastingdienst en Dienst Toeslagen als signaalpartner toegevoegd worden aan de vroegsignalering.

10D2 Problematische schuldensituaties zijn beheersbaar gemaakt en (zo mogelijk) opgelost

In 2027 voeren we schuldhulpverlening uit en gaan we net als in 2026 verder met het invoeren en uitvoeren van de elementen uit de basisdienstverlening zoals Data Delen Armoede en Schulden voor schuldhulpverlening en vroegsignalering en financiële begeleiding. Door daling van de ambtelijke capaciteit in 2027 zal de wachttijd oplopen. Ook financiële begeleiding zal minder intensief plaatsvinden vanwege minder beschikbare middelen.

Effectindicatoren bij 10D Schuldhulpverlening

Effectindicator

Realisatie*

Streefwaarden

Bron

2027

2028

2029

2030

Doel 10D1 Het ontstaan dan wel escalatie van problematische schuldensituaties is voorkomen.

10D1.a.Het gemiddelde schuldbedrag van particulieren die zich bij de schuldhulpverlening hebben gemeld

33.344 (2024)
32.403 (2025)

€35.000

€35.000

€35.000

€35.000

Stadsbank

10D1.b Het gemiddelde aantal schuldeisers van particulieren die zich bij de schuldhulpverlening hebben gemeld

16 (2024)
16 (2025)

11

11

11

11

Stadsbank

10D1.c Het percentage particuliere aanvragers voor schuldhulpverlening, dat eerder (binnen een periode van 36 maanden voorafgaand aan de aanvraag) een minnelijk of wettelijk traject hebben doorlopen

2% (2024)
2% (2025)

3%

3%

3%

3%

Stadsbank

10D1.d Aantal ex-ondernemers dat zich meldt bij de Stadsbank

-**

-

-

-

-

Stadsbank

10D1.e Aantal ondernemers dat zich meldt bij de Stadsbank***

62 (2023)
88 (2024)
107 (2025)

60

60

60

70

Stadsbank

10D1.f Aantal meldingen signaalpartners Eerste Hulp Bij Geldzorgen

7.212 (2023)
6.718 (2024)
7.215 (2025)

6.000

6.000

6.000

6.000

EHBG

10D1.g Het percentage inwoners waarbij via Eerste Hulp Bij Geldzorgen daadwerkelijk contact tot stand is gekomen met de inwoner

18% (2023)
42% (2024)
61% (2025)

22%

23%

23%

25%

EHBG

10D1.h Het percentage waarbij de inwoner hulp via Eerste Hulp Bij Geldzorgen accepteert

6% (2023)
12% (2024)
18% (2025)

10%

10%

11%

12%

EHBG

Doel 10D2 Problematische schuldensituaties zijn beheersbaar gemaakt en (zo mogelijk) opgelost

10D2.a Aantal gestarte schuldregelingen

92 (2024)
83 (2025)

120

120

120

100

Stadsbank

10D2.b Aantal geslaagde schuldbemiddelingstrajecten

36 (2024)
34 (2025)

30

30

30

30

Stadsbank

10D2.c Aantal geslaagde saneringskredieten****

128 (2024)
36 (2025)

110

110

110

50

Stadsbank

*Door de wijzigingen bij de effectindicatoren is het niet voor alle indicatoren mogelijk om de realisatiewaarden van de afgelopen jaren te vermelden. De huidige effectindicatoren worden gemeten vanaf 2023 en worden vanaf 2024 gerapporteerd.
** Het aantal ex-zzp'ers wordt op dit moment niet geregistreerd. Dit wordt in het registratiesysteem aangepast.
*** Het armoede- en schuldenbeleid heeft als doel om schulden zo vroeg mogelijk aan te pakken en te voorkomen dat er een volledige schuldsanering nodig is. Daarom streven we naar daling van het aantal aanvragen, door bijvoorbeeld preventie en hulp via team EHBG te versterken.
**** Als er geen geld is om schulden af te betalen, kiezen we bij de Stadsbank sinds 2024 niet meer saneringskrediet met minimaal bedrag, maar sturen we een betalingsvoorstel van 0% en vragen we de schulden volledig kwijt te schelden. Dit zorgt voor een lager aantal saneringen met een krediet.

Kaderstellende beleidsstukken

Inleiding

10A

  • Re-integratieverordening Participatiewet 2023 (RV 23.0094)
  • Beleidsplan ‘Werk en Participatie’ 2024-2028 ( RV 24.0088)
  • Beleidsplan ‘Basisvaardigheden in Holland Rijnland’ 2025-2028 (RV 25.0004)
  • Verordening verrekening bestuurlijke boete Wet inburgering gemeente Leiden 2023 (RV.220090)

10B

  • Beleidsplan Armoede 2024-2026 ‘Samen Sterker’ (RV 23.0093)
  • Evaluatie beleidsplan Armoede 2024-2026 ‘Samen Sterker’ (WAJ-1623-2026)
  • Verordening individuele inkomenstoeslag Leiden 2015 (RV 14.0111

10C

  • Notitie en verordening Tegenprestatie Participatiewet 2015 (RV 14.0105)
  • Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2016 (RV 16.0048)

10D

  • Beleidsplan schuldhulpverlening Leiden 2021-2024; Schuldhulpverlening Eerder, beter, sneller! (herziene versie 2023)(RV 24.0093)
  • Evaluatie beleidsplan schuldhulpverlening Leiden 2021-2024; Schuldhulpverlening Eerder, beter, sneller! (herziene versie 2023) (WAJ-1623-2026)
  • Verordening beschikkingstermijn schuldhulpverlening Leiden 2021 (RV.20.145)

Programmakosten

Werk en inkomen

Rekening

Begroting

Begroting

MJB

MJB

MJB

Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Arbeidsparticipatie

Lasten

44.333

46.161

46.468

45.249

43.219

42.212

Baten

-16.647

-17.763

-18.268

-18.268

-18.268

-18.268

Saldo

27.685

28.399

28.200

26.981

24.951

23.944

Maatsch. participatie en onderst. minima

Lasten

14.303

14.183

13.420

13.418

12.109

12.108

Baten

-2.003

-913

-1.327

-1.685

-585

-585

Saldo

12.300

13.270

12.093

11.734

11.525

11.523

Inkomensvoorzieningen

Lasten

71.603

79.323

78.779

78.772

78.770

78.769

Baten

-68.640

-69.731

-69.798

-69.798

-69.798

-69.798

Saldo

2.963

9.591

8.981

8.974

8.972

8.971

Schuldhulpverlening

Lasten

5.249

6.490

6.071

5.836

5.835

5.834

Baten

-1.823

-660

-694

-695

-695

-695

Saldo

3.426

5.830

5.377

5.141

5.140

5.139

Programma

Lasten

51.784

56.910

66.238

66.135

66.224

66.328

Baten

-74.125

-32.825

-1.233

-1.233

-1.233

-1.233

Saldo van baten en lasten

-22.341

24.085

65.005

64.902

64.991

65.095

Reserves

Toevoeging

-

1.000

-

-

-

-

Onttrekking

-2.831

-802

-410

-244

-

-

Mutaties reserves

-2.831

198

-410

-244

-

-

Resultaat

-25.172

24.283

64.595

64.658

64.991

65.095

Budgettaire ontwikkelingen ­

De daling van de lasten en/of de stijging van de baten worden onder andere veroorzaakt door de indexering van budgetten, doorrekening van de kostenverdeelstaat en de kapitaallasten die zijn berekend vanuit het meerjareninvesteringsplan 2027-2030. Beleidswijzigingen met financiële consequenties worden hierna per beleidsterrein toegelicht.

Beleidsterrein Arbeidsparticipatie/Werk en Inkomen

De lasten in 2027 zijn per saldo € 1.250.000 lager (voordeel) dan in 2026 door:

  • stijging van de kosten door een extra rijksbudget in 2027 van € 224.000 voor dienstverlening reïntegratie jongeren
  • een incidenteel budget van € 1.438.000 in 2026 voor het regionaal arbeidsmarktbeleid en -projecten (budgetoverheveling slotwijziging 2025)
  • een incidenteel budget van € 140.000 in 2026 voor externe inhuur inburgering

De baten in 2027 zijn € 84.000 hoger (voordeel) dan in 2026 door:

  • indexering

Beleidsterrein Arbeidsparticipatie/DZB

De lasten in 2027 zijn € 1.557.000 hoger (nadeel) dan in 2026 door:

  • stijging van de lasten van € 999.000 als gevolg van mutaties van rijksbijdrage die via de algemene uitkering ontvangen worden voor de WSW, het budget uit de meicirculaire 2026 is wel in jaarschijf 2027 verwerkt maar nog niet in jaarschijf 2026
  • stijging van de lasten van € 289.000 als gevolg van mutaties van rijksbijdrage die via de algemene uitkering ontvangen worden voor de Trajectbegeleiding, het budget uit de meicirculaire 2026 is wel in jaarschijf 2027 verwerkt maar nog niet in jaarschijf 2026
  • stijging van de lasten door indexering van € 507.000
  • daling van de lasten door een taakstelling vanuit het Sociaal Domein (2025) van € 238.000

De baten in 2027 zijn € 421.000 hoger (voordeel) dan in 2026 door:

  • Indexering

Beleidsterrein Maatschappelijke participatie en ondersteuning minima

De lasten in 2027 zijn per saldo € 850.000 lager (voordeel) dan in 2026 door:

  • een incidenteel rijksbudget van € 100.000 in 2026 voor de alleenverdienerstoeslag (budgetoverheveling in slotwijziging 2025)
  • een incidenteel budget van € 450.000 voor intensivering van het armoedebeleid gedekt uit de reserve sociaal domein dat tot en met 2026 beschikbaar is gesteld
  • een incidenteel budget van € 200.000 in 2026 voor het bouwdepot
  • een lagere doorrekening vanuit de kostenverdeelstaat in 2027 van € 100.000
  • de lasten zijn € 80.000 hoger door deelname van Leiderdorp aan de Sleutelpas (daalt naar
    € 15.000 in 2028) (Fin.Verk.2026)

De baten in 2027 zijn € 400.000 hoger (voordeel) dan in 2026 door:

  • een hogere geraamde opbrengst van € 400.000 voor de Leidse Sleutelpas, het betreft met name een hogere omzet (€ 315.000) en een incidentele bijdrage van Leiderdorp (€ 80.000 (daalt naar € 15.000 in 2028)) (Fin.Verk.2026)

In 2028 zijn de baten hoger omdat de geraamde opbrengst aan verkooppassen met € 358.000 toeneemt om toe te groeien naar het kostenneutrale punt in 2029. In 2029 zijn de lasten en baten van de Sleutelpas nog niet opgenomen, waardoor de lasten € 1,3 miljoen en de baten €1,1 miljoen lager zijn ten opzichte van 2028.

Beleidsterrein Inkomensvoorzieningen

De lasten in 2027 zijn € 1,0 miljoen lager (voordeel) dan in 2026 door:

  • een lagere doorrekening vanuit de kostenverdeelstaat (= technische verdeling directe organisatiekosten over de programma's)

Beleidsterrein Schuldhulpverlening

De lasten in 2027 zijn € 600.000 lager (voordeel) dan in 2026 door:

  • een incidenteel budget van € 350.000 voor Eerste hulp bij geldzorgen (EHBG) dat tot en met 2026 beschikbaar is gesteld, gedekt uit de reserve sociale domein.
  • een structurele taakstelling van € 260.000 die tot en met 2026 is geschrapt, gedekt uit de reserve sociaal domein, door de extra inzet op EHGB werd verwacht dat het aantal aanvragen schuldhulpverlening zou dalen, maar dat is niet gebeurd waardoor de personele inzet niet kon worden verlaagd.

In 2027 is er incidenteel € 240.000 beschikbaar bestaande uit een budget van € 100.000 voor begeleiding (budgetoverheveling slotwijziging 2025) en een rijksbudget van € 140.000 voor vroegsignalering (budgetoverheveling resultaatbestemmingsvoorstel 2025). Daardoor is er vanaf 2028 € 240.000 minder beschikbaar.

Reserves

Reserves programma 10

Rekening

Begroting

Begroting

MJB

MJB

MJB

Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

2029

2030

DZB Bedrijfsreserve dzb-Leiden wsw

Toevoeging

2.330

577

-

-

-

-

Onttrekking

-565

-623

-

-

-

-

Saldo

1.765

-46

-

-

-

-

DZB Reserve zachte landing rijksbez. Wsw

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-33

-191

-136

-136

-141

-151

Saldo

-33

-191

-136

-136

-141

-151

DZB Reserve frictiekosten ID/WIW DZB

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-6

-

-

-

-

-

Saldo

-6

-

-

-

-

-

Reserve Sociaal Domeins P10

Toevoeging

1.265

1.822

-

-

-

-

Onttrekking

-2.851

-2.283

-410

-244

-

-

Saldo

-1.586

-460

-410

-244

-

-

Totaal

Toevoeging

3.595

2.400

-

-

-

-

Onttrekking

-3.454

-3.097

-546

-380

-141

-151

Reserves programma 10

140

-697

-546

-380

-141

-151

Reserve DZB zachte landing rijksbezuinigingen WSW

Er is een onttrekking geraamd van € 136.000 ter dekking van tijdelijke projecten die gericht zijn op het opvangen van de effecten van de landelijke bezuinigingen uit 2015 op de Wet Sociale Werkvoorziening.

Reserve sociaal domein

Er is een onttrekking geraamd van € 120.000 (derde technische wijziging 2025) voor Laaggeletterdheid.

Investeringen

Prestatie

Omschrijving prestatie

Omschrijving investering

Categorie

nieuw / vervanging

Bijdrage derden/ reserves

2027

2028

2029

2030

10A201

Inzetten sociale werkvoorziening

Vervanging bedrijfsmiddelen 2026-2029

Bedrijfsm.

V

-

589

589

589

589

-

589

589

589

589

In bovenstaand overzicht staan de investeringen zoals deze zijn opgenomen in het investeringsplan 2027-2030. In paragraaf 4.2.2 Investeringen wordt de ontwikkeling van de kapitaallasten toegelicht en staat een overzicht met te voteren kredieten.

Subsidies

subsidiestaat 2026

subsidiestaat 2027

Subsidie saldo

1.812.554

1.506.960

­­Het volledige subsidie-overzicht is opgenomen in paragraaf 3.2.8 subsidies.