Programmabegroting 2021

Programmanummer

 

3

Commissie

 

Werk en Middelen

Portefeuille(s)

 

Kennis, Onderwijs, Sport en Financiën
Werk, Inkomen, Economie & Cultuur

De missie van het programma Economie luidt:
De gemeente Leiden staat voor een vitale en duurzame economische structuur in samenwerking met haar stadspartners en de regio.

Inleiding

Leiden doet het economisch naar verhouding goed en tegelijkertijd zijn er ook zorgen onder bedrijven. De effecten van de Corona pandemie zijn merkbaar in de stad, hoewel de stad met name door de sterke kenniseconomie van Leiden beter uit de Corona crisis lijkt te komen dan andere regio’s dat doen. Bepalende en sterkste sectoren in Leiden zijn zorg, life science en onderwijs. Het jaar 2021 zal het jaar worden waarin duidelijk wordt hoe de economie van Leiden en de regio zich herstelt.

We streven naar een excellent vestigingsklimaat voor bestaande en nieuwe ondernemers. Ruimte om te werken en te wonen, mobiliteit en bereikbaarheid zijn daarbij cruciale factoren, naast de aanwezigheid van talent. Duurzame verstedelijking draagt hier in belangrijke mate aan bij. Onderdeel daarvan is het voorzieningenniveau zoals het in 2020 opgestelde nieuwe evenementenbeleid, het horecabeleid en het hotelbeleid. We streven naar een bruisende binnenstad met mooie evenementen en voorzieningen die in balans zijn met binnenstedelijk wooncomfort, waarbij bezoekers weer terugkomen naar onze stad.

Als stad van Internationale Kennis en Historische Cultuur mogen we trots zijn op de internationale bekendheid van Leiden. Om de grote maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren hebben we iedereen nodig. De verdergaande internationalisering raakt het economisch vestigingsklimaat van de Leidse regio. Dankzij de aanwezigheid van internationaal opererende kennisinstellingen en de life science & healthbedrijven op het Leiden Bio Science Park, beschikt de Leidse regio over een internationaal georiënteerde economie naast de meer lokaal georiënteerde economie in de binnenstad en de verzorgende economie op bedrijventerreinen.

Het Leiden BioScience Park behoort tot de top van de Life Science&Health parken in Europa en is cruciaal voor het economisch functioneren van Leiden. Het is belangrijk om de samenwerking met ondernemers, onderwijs en onderzoek verder te intensiveren. Ook is het van belang om te blijven bouwen aan het verbeteren van het park door de doorontwikkeling naar een Innovatie District. Dit kan onder andere door het toevoegen van woningen, ontmoetingsplekken en het gebied groener, biodiverser, beter bereikbaar en klimaatadaptiever te maken.

Met de aanvaarding van de regionale kantorenvisie door de provincie Zuid-Holland is regionaal afgesproken dat nieuwe grote kantoren in de regio Holland Rijnland zich moeten vestigen bij dè kantoorconcentratielocatie van Holland Rijnland: Leiden CS. Met de regionale bedrijventerreinenstrategie doen we richtinggevende uitspraken over het toekomstbestendig maken van de Leidse bedrijventerreinen. De uitvoeringsprogramma’s voor de bedrijventerreinen geven invulling aan de mogelijkheden van het beter benutten van de terreinen, duurzaamheid en klimaatadaptatie bij de bedrijven en op de terreinen.

Met de Leidse Binnenstad ging het tot de corona-epidemie relatief goed. Ondernemers willen zich vestigen, ontwikkelaars investeren in de stad en Leiden wordt in benchmarks als economisch vitaal en kansrijk omschreven. Dat zijn goede ontwikkelingen. Door de corona pandemie ontstaat een nieuwe situatie. Op macro niveau zijn forse krimpcijfers te zien. De eerste cijfers voor de Leidse regio voorspellen een economische krimp van 10%. Wat corona precies voor effecten heeft in 2021 en verder is nog niet te zeggen, maar zeker is dat het effect heeft. Niet iedere ondernemer of iedere branche wordt op dezelfde wijze getroffen. Retailers hebben het moeilijk en vallen soms om, terwijl de verkopers van dagelijkse producten hun omzetten zien stijgen. De online aankopen zijn weer verder toegenomen. Of en hoe de horecabranche, culturele organisaties en evenementenorganisatoren zich kunnen herstellen is onzeker. Veel effort zullen we moeten steken in het aantrekken van bewoners en bezoekers door Leiden te onderscheiden en door middel van campagnes en een aantrekkelijk programmatisch cultureel en evenementenaanbod. Belangrijk onderdeel voor de binnenstad economie is ook het aantrekken van zakelijk bezoek door middel van congressen, waar we steeds succesvoller in zijn. De promotie en organisatie van activiteiten in de binnenstad worden met name door de samenwerkende organisaties, Leiden Marketing, het Cultuurfonds Leiden en het Centrummanagement Leiden, verzorgd.

Om te zorgen dat Leiden ook in de toekomst een goed vestigingsklimaat biedt en het economisch goed doet, werken we aan een circulaire economie. Het Rijk heeft immers de visie gepresenteerd dat Nederland in 2050 volledig circulair is, en dan alleen nog algemeen beschikbare, duurzame grondstoffen gebruikt. Dat vraagt om samenwerking. Gemeente Leiden stimuleert en faciliteert deze samenwerkingen en zet haar eigen rol als gemeente actief in om zo ondernemers te stimuleren en ondersteunen bij de transitie naar een circulaire economie.

Om een veerkrachtige arbeidsmarkt te zijn en het arbeidspotentieel goed te benutten blijven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. We sluiten aan bij verschillende initiatieven op dit thema zoals: Human Capital Akkoord van de Economic Board Zuid-Holland, het Human Capital Actieplan van Economie 071 en het Marktbewerkingsplan van Holland Rijnland. In 2021 zal verder worden gewerkt aan de organisatie van het EuroScience Open Forum 2022 (ESOF 2022); een toonaangevende conferentie met circa 5000 deelnemers. Leiden krijgt dat jaar ook het predicaat European City of Science.

Om de verschillende opgaven het hoofd te kunnen bieden wordt (regionale) samenwerking steeds belangrijker. We blijven hierop inzetten door een goede afstemming met onze ondernemersverenigingen, onze kennispartners, Economie 071, Holland Rijnland, de Metropoolregio Den Haag (MRDH), de Provincie Zuid-Holland, de Verstedelijkingsalliantie, de triple-helix samenwerking Economic Board Zuid-Holland en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK).

Beleidsterrein 3A Ruimte om te ondernemen

Doelen en prestaties bij 3A Ruimte om te ondernemen

Doel

Prestatie

3A1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen

3A1.1 Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering

3A1.2 Doorontwikkeling Leiden Bio Science Park (LBSP)

3A1.1 Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering

1. Regionale kantorenvisie Holland Rijnland
De spoorzone van Leiden (het gebied Vondelkwartier, STEO en Schipholweg) blijft een aantrekkelijke locatie voor kantoren. Ook in de tijd na corona blijkt dit het geval te zijn. Huurprijzen blijven op peil, terwijl deze in andere steden dalen. Ook vastgoedondernemers concluderen dat stationslocaties in de toekomst steeds belangrijker worden voor kantoorontwikkeling. Een goed voorbeeld hiervan is 10xGenomics, die zijn Europese hoofdkantoor in Leiden vestigde in 2018 en in 2020 een kantoor betrok in het Stationsgebied om een doorgroei naar 50 medewerkers te kunnen realiseren. Daarnaast ontwikkelt en bouwt ABC een flexkantoor op de hoek van het Schuttersveld en het Stationsplein.

De huidige regionale kantorenvisie Holland Rijnland kent een looptijd van 2019-2024. De regionale visie gaat in op de kwaliteit en kwantiteit van de bestaande kantorenvoorraad, inclusief een verdere aanpak van de leegstand. De visie geeft ook aandacht aan duurzaamheid. Alleen op de meest kansrijke locaties kunnen nog vierkante meters worden toegevoegd. Het gebied Leiden Centraal is de enige locatie waar nog groei van het kantorenvolume in de regio Holland Rijnland mogelijk is. De totale vraag naar kantoorruimte op Leiden Centraal (excl. Leiden Bio Science Park) bedraagt maximaal circa 90.000 m2 voor de periode 2019 t/m 2030. De Provincie Zuid-Holland heeft de kantorenstrategie van Holland Rijnland aanvaard, waardoor Leiden de kantoorontwikkeling kan realiseren en daarmee een opgave voor de regio kan invullen.

In de spoorzone wordt de Schipholweg omgevormd van een monofunctioneel kantorengebied naar een woon-werklocatie en bijbehorende voorzieningen, aansluitend bij de metromix zoals beschreven door Daan Zandbelt, Rijksbouwmeester, in zijn visie op Metropolitane landschappen. Wonen wordt in het gebied toegevoegd zonder werken te verdringen, zodat een levendig gebied ontstaat.

2. Economie 071
Het convenant van Economie071 voor samenwerking op de Economische Agenda tussen ondernemers, onderwijs en gemeenten in de Leidse regio zal per 1 januari 2021 weer worden verlengd met twee jaar tot en met 2022. Hierbij wordt gekozen voor het vasthouden van de focus die in 2019 is ingezet. De scope van de agenda is samenwerking op de thema's: Economische structuurversterking, Starters en Ondernemerschap, Human Capital, Vestigingsklimaat en Regiomarketing. Door de scherpe keuzes die zijn gemaakt in de begroting zal in 2021 en 2022 de bijdrage voor projecten vanuit de Gemeente Leiden 1,- per inwoner i.p.v. de €2,- per inwoner zijn. Het aantal projecten dat tegelijkertijd kan worden uitgevoerd is daarom beperkter.

De belangrijkste projecten waar de regionale samenwerking zich in dit kader op richt zijn:

  • De Human Capital Agenda; pilot Talent op Maat draagt bij aan een op vaardigheden gerichte arbeidsmarkt. Door te focussen op vaardigheden van mensen komt er een verrassende groep in beeld die mogelijk geschikt is voor moeilijk vervulbare vacatures.
  • Circulaire bouw;
  • Digitalisering; We werken samen met de HBO ICT Praktijkacademie om studenten die graag en goed in de praktijk leren de kans te geven een HBO ICT opleiding te halen.
  • Beleid op werklocaties: monitoring van de uitvoering regionale bedrijventerreinenstrategie door de Stuurgroep Bedrijventerreinen; monitoring van de Regionale Retailvisie.

In de plannen van de lopende projecten worden de nodige aanpassingen gedaan om in te spelen op de gevolgen van de Coronacrisis.

Daarnaast zijn er de jaarlijks terugkerende activiteiten zoals de Ondernemersdag071 en de Startersdag. De Index071 die jaarlijks wordt uitgebracht zal vanaf 2021 ook cijfers uit de Retailmonitor bevatten.

3. Bedrijventerreinenstrategie
Met de strategie ‘Ruimte voor bedrijven in de Economie 071-gemeenten, ruimtelijke strategie bedrijventerreinen 2020-2030’ is tot 2030 de koers van de regio 071 voor haar bedrijventerreinen vastgesteld. De strategie is het vertrekpunt voor gemeenten en bedrijfsleven om het vestigingsklimaat in de regio te versterken en gezamenlijk te werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan duurzame verstedelijking. Met deze strategie wordt enerzijds gestreefd naar behoud van ruimte voor bedrijven in de regio en anderzijds geeft het duidelijkheid over locaties waar functiemenging met onder andere wonen mogelijk wordt gemaakt, met aandacht voor thema’s als verduurzaming en klimaatadaptatie. De deelnemende gemeenten leggen in de strategie vast dat tot 2030 geen hectares bedrijventerrein in de regio verloren gaan als gevolg van de transformaties. Dat geldt voor alle milieucategorieën. In de strategie zijn uitgangspunten en een handelingskader vastgelegd voor het compenseren van hectares bedrijventerrein. Hiermee wordt ondernemers duidelijkheid gegeven op welke manier compensatie zal plaatsvinden van verloren gegane hectares aan bedrijventerrein.

In 2021 vindt een doorvertaling plaats van de strategie in een Uitvoeringsprogramma, waarin thema’s als duurzaamheid, klimaatadaptatie, mobiliteit en meervoudig ruimtegebruik nadrukkelijk een plek krijgen. Per bedrijventerrein wordt concreet aangegeven welke kansen kunnen worden benut en welke knelpunten kunnen worden aangepakt.

Daarnaast vindt in 2021 verdere verknoping plaats van de uitgangspunten van de strategie in ruimtelijke plannen zoals de Omgevingsvisie Leiden 2040 en (gebieds)ontwikkelperspectieven.

4. Retailvisie 071
In 2016 is de regionale Retailvisie vastgesteld, het toekomstplan voor de winkelgebieden in onze regio. In 2021 gaan we lokaal en regionaal (in economie071 verband) verder met de uitvoering van dit plan. De tussenevaluatie van de retailvisie uit eind 2019/begin 2020 laat zien dat met name op actielijn A (sterker maken wat sterk is) veel dynamiek zit, terwijl actielijn C (verminderen vierkante meters op perifere locaties) minder makkelijk te beïnvloeden is. Jaarlijks wordt vanaf 2020 een Retailmonitor gemaakt om de ontwikkelingen rondom de retail te volgen. De eerste monitor is pre corona gemaakt, zodat in 2021 de effecten van het Corona virus op de retail in beeld gebracht kunnen worden. De uitvoering van de regionale retailvisie is met name een lokale aangelegenheid.

5. Aanpak Leiden Winkelstad
Het winkelgebied van Leiden fungeert als Centrum voor de hele regio. Met het Aanjaagteam en het Centrummanagement Leiden wordt gewerkt aan de diverse actiepunten uit de Winkelnota. De communicatie tussen de binnenstadspartijen wordt verder geoptimaliseerd, leegstand wordt tegengegaan en goede retailers worden verleid om te ondernemen in de Leidse Binnenstad. De winkelfunctie wordt verbonden aan andere activiteiten in de binnenstad zoals Horeca, Evenementen en de markt. De doelstellingen in de nieuwe aanpak worden afgestemd op de doelen die worden gesteld in Programma Binnenstad.

6. Markten
De Leidse Markt maakt op de woensdag en zaterdag onderdeel uit van het gezellige verblijfsgebied van de binnenstad van Leiden. De afgelopen jaren is gewerkt aan diverse actiepunten die in 2017 door het bureau Seinpost als aanbeveling in een rapport zijn gezet met als doelstelling om in 2022 ‘de beste markt van Nederland’ te worden. De raad heeft gevraagd of het goed zou zijn om de markt te verzelfstandigen. In 2021 wordt verder gewerkt aan de doelstellingen uit het rapport; er wordt gekeken of de doelstellingen nog actueel zijn en of de reeds uitgevoerde veranderingen het gewenste effect hebben. De marktfunctie wordt verbonden aan andere activiteiten in de binnenstad zoals Horeca, Evenementen en Retail.

7. Airbnb
Volgens verwachting zal het parlement in 2021 instemmen met de wet op de toeristische verhuur van woningen via platforms als Airbnb. De wet biedt de gemeenten instrumenten voor ontwikkeling van beleid voor toeristische verhuur van woningen, via onder meer verplichte adresregistratie en meldplicht van verhuurde woningen. Na vaststelling van de wet wordt beleid ontwikkeld voor de toeristische verhuur van woningen, waarbij de mogelijkheden van invoering van een meldplicht of vergunningensysteem worden onderzocht

8. Ligplaatsenbeleid
In deze begroting is de naam van dit onderdeel verandert in "Ligplaatsenbeleid". Omdat dit onderwerp breder is dan alleen de oude naam Bedrijfs- en Pleziervaartuigenverordening. Ook omdat deze laatste in 2020 is opgegaan in de Verordening fysieke leefomgeving dekt deze titel de lading beter.

In de tweede helft van 2020 is onderzocht hoe het gebruik van het openbaar water en de walkanten door (woonboot)bewoners, recreanten van binnen en buiten leiden en (bedrijfsvaart)ondernemers is. Aan de hand hiervan zal het college in 2021 voorstellen doen voor de aanpassing van beleid om het gebruik van het water door deze doelgroepen beter te regelen ook en vooral in relatie tot de historische kwaliteit van het Leidse water.

9. Internationalisering
De internationalisering van Leiden zet zich naar verwachting door. Aandachtsgebieden om de kansen van internationalisering zoveel mogelijk te verzilveren en het vestigingsklimaat van de Leidse regio te versterken, liggen op zowel het sociale vlak, waarin iedereen meetelt, als op het economische vlak, waarbij het creëren van een gunstig vestigingsklimaat een toenemende welvaart voor iedereen bewerkstelligt. Internationalisering biedt mogelijkheden voor Leiden en alle Leidenaren door een toename van het aantal internationale bedrijven en congressen, de effecten daarvan voor welvaart en welzijn, alsook het opvullen van tekortsectoren. Deze toename levert op elk niveau extra banen, zowel voor praktisch geschoolden (MBO) als theoretisch opgeleiden (HBO en WO).

De veranderde samenstelling van de Leidse bevolking leidt (met inmiddels 30% van het aantal Leidenaren met een internationale achtergrond) tot nieuwe vragen richting de gemeente. We kiezen daarom voor een brede, integrale benadering van internationalisering op alle beleidsterreinen, met de volgende speerpunten: integratie&ontmoeting, onderwijs, kennis&economie, stedelijke ontwikkeling&wonen en dienstverlening. Met deze speerpunten spelen we in op de diversiteit onder de groep internationale Leidenaren, van vluchtelingen en statushouders tot kenniswerkers en expats. Het uitvoeringsprogramma voor internationalisering start in 2021 en loopt tot 2024. Uitgangspunt is dat internationalisering integraal vanuit de inhoudelijke beleidsterreinen wordt meegenomen. Door het formuleren van een integraal uitvoeringsprogramma zetten wij, samen met onze partners uit de stad en regio, in op een kansgerichte benadering op internationalisering. Belangrijke ontwikkelingen in 2021 zijn o.a. de doorontwikkeling van het Expat naar een Internatioanl Centre en de start van een internationale basisschool (IGBO).

3A1.2 Doorontwikkeling Leiden Bio Science Park

Ontwikkelingen Leiden Bio Science Park
Zoals eerder is aangegeven hoort het Leiden Bio Science Park (LBSP) tot de top van de Life Science & Health parken in Europa en is cruciaal in het functioneren van Leiden als internationale kennisstad. Het vormt samen met het Stationsgebied en de Binnenstad de stuwende economische kern van Leiden. De gemeente Leiden werkt nauw samen met de Universiteit Leiden, het LUMC, Janssen Biologics, de gemeente Oegstgeest en de ondernemersvereniging aan de ruimtelijke en economische ontwikkeling van het LBSP.

Na een roerig jaar met betrekking tot Corona is gebleken dat er voor het Leiden Bio Science Park ook kansen zijn. Een flink aantal bedrijven en kennisinstellingen zijn intensief betrokken om een medicijn, vaccin te ontwikkelen om Corona te beteugelen en of te voorkomen. In 2021 gaat de parkorganisatie Leiden Bio Science Park samen met de partners verder met de transitie van het park naar een dynamisch innovatiedistrict. Dit gebeurt via de volgende vier programmalijnen:

  1. Profilering en branding van het LBSP
  2. Programmering van het LBSP
  3. Positionering van het LBSP
  4. Visie gebiedsontwikkeling LBSP

Talent, onderzoekers en ondernemers werken op het park samen aan een langer, gezond leven voor iedereen. Dit jaar start bijvoorbeeld het incubatorprogramma Life Sciences & Health voor startende ondernemers Dit is een samenwerking met diverse organisaties zoals LUMC, Universiteit Leiden, Paul Janssen Futurelab, Biopartner en PLNT. De Life Sciences & Health kant van het park positioneert zich op de viervolgende thema's :

  • Diagnostiek en technologische innovaties voor medicijnontwikkeling
  • Regeneratieve Geneeskunde & Geavanceerde gen-therapieën
  • Preventie en leefstijl
  • Vaccines en infectieziekten

Artificial Intelligence (AI) en Life Sciences &Health
Zowel in Nederland als in het buitenland staat AI hoog op de agenda. AI wordt in Nederland gezien als een sleuteltechnologie en het is dan ook één van de vijf hoofdthema’s in de Kennis Innovatie Agenda (KIA) ICT 2018/2021. De universiteiten en academische medische centra in de regio werken inter- en multidisciplinair samen aan regionale, nationale en globale uitdagingen op het gebied van AI, Data en Digitalisatie. Dat geldt zeker ook voor Life Sciences & Health. Met inzet van AI kan onderzoek en ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen veel gerichter geschieden. Data en digitale technologie helpen trials beter en sneller te analyseren, en stellen ons in staat om trials in bijvoorbeeld thuissituatie te doen zodat de voorspellende waarde enorm toeneemt.

Ruimtelijke ontwikkelingen
Ruimtelijke en economische ontwikkelingen gaan hand in hand in dit gebied met de transformatie naar innovatiedistrict. De Hartlijn zorgt voor een goede verbinding binnen het park. Er is een start gemaakt met de maatregelen om de Last Mile van het park goed met het station te verbinden. Onderstaande projecten zijn erg belangrijk voor functievermenging van wonen, werken, onderwijs, verblijven, ontmoeten en recreëren en zorgen voor een levendig innovatiedistrict vlakbij het station. De beoogde ruimtelijke resultaten 2021 zijn:

  • Uitbreiding datacentre UL gereed
  • Nieuwbouw SRON gereed
  • Fase 1 campusplein gereed
  • Nieuwbouw Beta-faculteit gestart
  • Hoogbouw TNO gereed
  • Nieuwbouw Hogeschool Leiden gestart
  • Horeca Koffie VRIJ gerealiseerd
  • Schilperoortpark gereed en overgedragen in eigendom en onderhoud aan gemeente
  • Nieuwbouw DuWo gestart
  • Stedenbouwkundig plan Pesthuiscomplex vastgesteld
  • Bestemmingplan Pesthuiscomplex vastgesteld
  • DRORI fase 1 gereed
  • Planvorming, inclusief vergunningen Archimedesweg 15 gereed
  • Entreegebied, MORE fase 1 gestart
  • Nieuwbouw Sport- en Tentamencentrum UL gestart
  • Nieuwbouw Kadans gereed
  • Nieuwbouw Parkeergarage Ehrenfestweg gereed
  • Infrastructuur en openbare ruimte Kop van Leeuwenhoek gereed
Effectindicatoren bij 3A Ruimte om te ondernemen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2021

2022

2023

2024

Doel 3A1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen

3A1.a Aantal arbeidsplaatsen

70.294 (2017)

69.866 (2018

71.636.(2019)

71.500

72.000

72.500

73.000

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3A1.b Aantal bedrijfsvestigingen

9.627 (2017)

10.229 (2018)

11.576 .(2019)

11.200

11.300

11.400

11.500

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3A1.c Percentage leegstand in kantoren

8,7% (2017)

9,3% (2018)

8,4% (2019)

8.0%

7.5%

7.0%

6.5%

Kantorenmonitor Holland Rijnland

3A1.d Aantal arbeidsplaatsen op het Leiden Bio Science Park

18.739 (2017)

19.026 (2018)

20.181 (2019)

21800

22600

23400

24200

Bedrijvenregister Zuid-Holand

3A1.e Economie071 Index

107 (2017)

116 (2018)

115 (2019)

115

116

117

118

Economie071

3A1.f Percentage functiemenging

55,4% (2017)

55,5% (2018)

55,2 % (2019)

-

-

-

-

LISA*
(wsjg - BBV)

3A1.h Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 /m 64 jaar

113,3 (2017)
123,3 (2018)

129,2 (2019)

-

-

-

-

LISA*
(wsjg - BBV)

3A1.i Percentage demografische druk

51,6% (2018)

51,3 %( 2019)

51,1 % (2020)

-

-

-

-

CBS*
(wsjg - BBV)

* Deze BBV-indicator is landelijk verplicht. De realisatiewaarden staan op waarstaatjegemeente.nl. Vanwege deze wettelijk opgelegde werkwijze zien we af van het opnemen van streefwaarden.

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 3B Faciliteren en stimuleren van ondernemen

Doelen en prestaties bij 3B Faciliteren en stimuleren van ondernemen

Doel

Prestatie

3B1 Sterker ondernemersklimaat

3B1.1 Faciliteren bedrijvigheid, starters en ondernemerschap in Leiden

3B1.2 Verbeteren aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en stimuleren ondernemerschap

3B2  Meer kennisintensieve bedrijvigheid

3B2.1 Stimuleren en acquisitie van kennisintensieve bedrijvigheid en netwerken

3B1.1 Faciliteren van bedrijvigheid, starters en ondernemerschap in Leiden

1. Starters en startersfonds
Sinds 2016 organiseert Economie071 succesvolle regionale Startersavonden. Ook de gemeente Leiden is hierbij betrokken. Verder stimuleren we wedstrijden voor startende ondernemers zoals bijvoorbeeld Lef, Gulliver en ontmoetingen tussen bedrijven en studenten zoals bijvoorbeeld Science meets business. Zoals bij de ontwikkelingen in het Leiden Bio Science Park is aangegeven, start vanaf 2021 een nieuw starters/incubator programma. Diverse partijen zijn hierbij betrokken. Gezien de groeiambitie van de huidige 18.000 naar 25.000 banen blijft het ontwikkelen van een ondersteuningsprogramma voor starters in de voor Leiden Bio Science Park relevante richtingen zeker gewenst.

PLNT timmert flink aan de weg met het aanbieden van diverse programma's en ontmoetingen van startende ondernemers, een actieve community, divers netwerk, actuele kennis en flexibele ruimtes en werkplekken. Startups kunnen zo een vliegende start maken. Ook koppelt PLNT talent aan maatschappelijke partners en bedrijfsleven, met als doel om (nieuwe) oplossingen te vinden voor bestaande maatschappelijke uitdagingen.

Ook de Stichting Werk en Onderneming heeft volop ambitie met een plan bij Tieleman & Dros. Zij ontwikkelen hier een nieuwe broedplaats waar micro ondernemers nieuwe mensen kunnen ontmoeten, activiteiten kunnen bijwonen en samenwerkingen aangaan. Samen met Qredits biedt SWO tegen een gereduceerd tarief de ‘Ondernemersschool’ aan waar startende ondernemers die praktisch zijn opgeleid in 10 lessen alle bagage meekrijgen om goed voorbereid aan hun onderneming te beginnen. De startersprogramma’s van PLNT en SWO vullen elkaar hierop aan zodat er voor diverse doelgroepen programma’s kunnen worden gevolgd.

2. Space / Ruimtevaart
Met de komst van het wetenschappelijk instituut SRON naar Leiden in 2021 wordt het ruimtevaartcluster tussen Delft, Den Haag, Noordwijk en Leiden flink verstevigd. In de Regionale Omgevingsagenda 2040 Hart van Holland wordt de ontwikkeling van Space Campus Noordwijk als potentiegebied voor de regionale kenniseconomie beschreven. De nabijheid van Leidse kennisinstellingen, de science faculteit en bedrijven als Airbus en TNO speelt daarin een belangrijke rol.

Op initiatief van SpaceNed , de branchevereniging voor de ruimtevaartsector, en de provincie Zuid-Holland komt het Platform Space rond de tafel om de belangen van de ruimtevaartsector, die voor 80% in Zuid Holland gevestigd is, te behartigen. In de samenstelling van het Platform Space Zuid-Holland zijn SpaceNed, Provincie Zuid-Holland, Gemeente Noordwijk, Gemeente Leiden, Gemeente Den Haag, Gemeente Delft, NSO en InnovationQuarter aanwezig.

3B1.2 Verbeteren aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en stimuleren ondernemerschap
Om een veerkrachtige arbeidsmarkt te zijn en het arbeidspotentieel goed te benutten blijven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. In de uitvoering zoeken we aansluiting bij verschillende initiatieven op dit thema zoals: Human Capital Akkoord van de Economic Board Zuid-Holland, het Human Capital Actieplan van Economie 071 en het Marktbewerkingsplan van Holland Rijnland. We zien hierin drie focuspunten die passen bij het karakter en de opgave van de st39ad.

1. Het concrete Economie 071 project ‘Talent op Maat’. Dit project helpt mensen om op een andere manier naar hun loopbaan te kijken. Door het in kaart brengen van vaardigheden. Dat vaak veel breder is dan alleen diploma’s. Denk aan vaardigheden die je hebt geleerd tijdens vrijwilligerswerk, door werkervaring of door een hobby. Het online vaardighedenprofiel geeft direct aan voor welke openstaande vacatures deelnemers in aanmerking komen. Ook deze vacatures zijn beschreven vanuit vaardigheden. Dit biedt kansen voor werkzoekenden én werkgevers.’

2. Het aantrekken, opleiden en vasthouden van breed geschoold (internationaal) talent is belangrijk voor de regionale economie en werkgelegenheid. Dit is bijvoorbeeld onderdeel van de Human captial agenda LBSP, het uitvoeringsprogramma internationalisering en de initiatieven rondom het lerarentekort.

3. Tot slot blijven we aandacht houden voor de doorlopende leerlijn tot en met werk. We blijven een grootste urgentie zien in de sector techniek. We blijven de samenwerking tussen bedrijven en onderwijsinstellingen stimuleren. De start van de HBO ICT Praktijkacademie in schooljaar 2020-2021 is daar een uitwerking van. Daarnaast zijn er diverse initiatieven, gericht op mbo studenten, die inzetten op alternatieve vormen van leren die de aansluiting op de arbeidsmarkt verbeteren en schooluitval beperken dan wel voorkomen.

Lokaal Educatieve Agenda
In 2019 is de Lokale Educatieve Agenda (LEA) vastgesteld. Dit is een gezamenlijke strategische agenda van het Leidse basis-, middelbaar en speciaal onderwijs en de gemeente (zie ook programma 7C). Ook in het schooljaar 2020-2021 wordt verder uitvoering gegeven aan de agenda. In de LEA komen diverse thema’s aan bod, waaronder het thema onderwijs en arbeidsmarkt. Binnen dit thema is aandacht voor aansluiting van kwetsbare jongeren op de arbeidsmarkt, versterking van techniek onderwijs en het vergroten van de instroom en het aantrekken en behouden van leerkrachten voor het Leidse onderwijs.

3B2.1 Stimuleren en acquisitie van kennisintensieve bedrijvigheid en netwerken

1.Innovation Quarter
Kennisintensieve bedrijvigheid is een van de motoren van de Leidse economie. Om dit te stimuleren is Leiden aandeelhouder van Innovation Quarter (IQ) , de regionale ontwikkelingsmaatschappij van Zuid-Holland. IQ heeft drie kerntaken, namelijk Innoveren, Internationaliseren en Investeren. IQ werkt aan een economisch sterkere regio, stimuleert innovatie en ondernemerschap, zorgt ervoor dat ondernemingen die willen (door)groeien daar financiering voor vinden, zorgt voor meer samenwerking tussen ondernemers en waar nodig kennisinstellingen, zorgt voor verbinding van spelers in het innovatie ecosysteem en zet de regio nationaal en internationaal op de kaart als innovatieve hotspot.

De investeringen in Leidse bedrijven gaan, over de jaren heen gezien, goed. Diverse bedrijven ontvangen een financiering via de fondsen IQ. De corona crisis heeft met name de bedrijven in een start- en ontwikkelfase geraakt. Wat de lange termijn effecten van Corona gaan zijn voor start ups en scale ups is nog niet te zeggen. Andere aandeelhouders in de twee fondsen (Participatiefonds IQ Capital en Uniiq) zijn bijvoorbeeld de Universiteit Leiden, het LUMC, Ministerie van Economische Zaken, Provincie Zuid Holland en gemeenten Delft, Rotterdam, Westland en Den Haag.

2. Medical Delta
Medical Delta is een samenwerkingsverband in Zuid Holland dat voortbouwt op de kracht van de founding partners: Erasmus MC, Erasmus Universiteit Rotterdam, TU Delft, Universiteit Leiden en LUMC. Gedurende de jaren zijn vele partners aangesloten bij Medical Delta waaronder regionale en lokale overheden: provincie Zuid-Holland, Rotterdam, Delft, Leiden en in 2016 de hogescholen van Rotterdam, Den Haag en Leiden. Medical Delta heeft samen met andere partijen zoals InnovationQuarter een Zorginnovatieprogramma gelanceerd. Hierdoor kunnen startende bedrijven hun producten laten testen. Een voorbeeld van een Leidse Livinglab is NeLL. Bij het National eHealth Living Lab (NeLL) werken patiënten, zorgverleners, consumenten, studenten, wetenschappers, ondernemers, organisaties en instellingen samen om van eHealth een effectief en geïntegreerd onderdeel van de zorg te maken. Er lopen 13 wetenschappelijke programma's. Belangrijke programma's voor Leiden hiervan zijn: regeneratieve geneeskunde, metabolomics en e-health. Mogelijk kan na een verkenning in 2021 ook het programma Healthy Society worden opgestart.

3. Expat Centre Leiden
Het Expat Center is uitgegroeid tot een vaste waarde in de dienstverlening aan internationals. De dienstverlening van het Expat Center als onderdeel van Leiden Marketing blijft gehandhaafd. Het aangaan van corporate partnerships wordt voortgezet en zogenaamde corporate programma zal tegen betaling worden aangeboden aan ondernemingen. Door de verhuizing van de afdeling Burgerzaken naar het Stadskantoor is het mogelijk geworden op deze centrale en goed bereikbare locatie de regionale service voor het inschrijven van Expats slimmer te organiseren bij de balies van Burgerzaken. Eind 2020 is onderzoek gedaan naar de doorontwikkeling van het Expat Centre naar een International Centre waarbij is gekeken naar een uitbreiding van services, dienstverlening en doelgroepen. Aanleiding is de visie internationalisering waarin dienstverlening en integratie& ontmoeting als speerpunten zijn benoemd. Deze thema’s kunnen bij uitstek door een International Centre opgepakt worden. Naar aanleiding van het onderzoek naar de doorontwikkeling gaan we in 2021 de start van een International Centre verder oplijnen met de regio en stadspartners, zodat er een structurele invulling komt voor de inbedding van (internationale) nieuwkomers in de stad

4. Economic Board Zuid Holland
De Economic Board Zuid-Holland (EBZ) bestaat uit 30 van de belangrijkste spelers uit de Zuid-Hollandse economie. Zowel uit bedrijfsleven, kennisinstellingen als overheid. Doel is om het Zuid-Hollandse bedrijfsleven toekomstbestendig en concurrerend in de next economy te maken. Deze strategie loopt langs twee paden:

  1. Het vernieuwen van de economie.
    EBZ creëert draagvlak en mobiliseert capaciteit op de grote transities waar onze economie voor staat: digitalisering, energietransitie, circulaire economie, voeding en gezondheid.
  2. Het creëren van een excellent vestigingsklimaat
    Zuid-Holland is een aantrekkelijke plek is om te wonen, werken, ondernemen en onderzoek te doen. Mobiliteit, een wendbare arbeidsmarkt (Human Capital), aantrekkelijke en bereikbare steden en een goed ondernemersklimaat zijn randvoorwaardelijk.

Leiden neemt deel aan deze samenwerking waarbij netwerk, denkkracht en lobby centraal staan. Onder de paraplu van de EBZ werkt Leiden met andere gemeenten, MRDH en de provincie samen aan een groeiagenda voor Zuid-Holland. Hierin worden voor Leiden opgenomen het Leiden Bio Science Parkcluster, de verstedelijkingsopgave en de ambities voor een verbetering van het station en de stationsomgeving van OVHub Leiden Centraal.

Effectindicatoren bij 3B Faciliteren en stimuleren van ondernemen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2021

2022

2023

2024

Doel 3B1 Sterker ondernemersklimaat

3B1.a  Aantal startende bedrijven in Leiden

1.718 (2017)

1.729 (2018)

1.625

1.650

1.675

1.700

Bedrijvenregister Zuid-Holland

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 3C Marketing en promotie

Doelen en prestaties bij 3C Marketing en promotie

Doel

Prestatie

3C1 Meer zakelijk en recreatief bezoek aan Leiden

3C1.1 Citymarketing en stimuleren toeristische aantrekkelijkheid

3C1.2 Faciliteren Centrummanagement Leiden en marketing- en activiteitencampagne binnenstad

3C1.3 Inspanningen en programmasturing Binnenstad

3C1.1 Citymarketing en stimulering toeristische aantrekkelijkheid
Leiden Marketing is de citymarketingorganisatie voor Leiden, gericht op toename van het toeristisch en zakelijk bezoek aan de stad, het aantal studenten, de uitbreiding van het aantal congressen en toename van de bestedingen en waardering voor de historische binnenstad van Leiden door bewoners en bezoekers.

De Corona crisis heeft naar verwachting nog negatieve gevolgen voor het aantrekken van bezoekers van buiten en het verblijfstoerisme. De focus is de komende tijd grotendeels gericht op het aantrekken van bewoners van de stad en omliggende regio voor een bezoek aan Leiden. Hiervoor is er in regionaal verband een samenwerking tussen de marketingorganisaties. Naar verwachting trekt ook het bezoek uit België en Duitsland weer langzaam aan. Het is nog onzeker op welke wijze de congressector zich zal herpakken, nu de praktijk heeft geleerd dat het ook mogelijk is om via digitale bijeenkomsten op afstand ervaringen uit te wisselen. Wat zo gemist wordt is het belangrijke element in congressen van de ontmoeting en face to face contacten met elkaar. Overigens wordt er door de congres gerelateerde bedrijven en instellingen uit Leiden al intensief geëxperimenteerd met kleinschalige congressen volgens de 1,5 meter aanpak.

Leiden Marketing speelt, samen met de partners Centrummanage­ment Leiden en het Cultuurfonds, een belangrijke rol in de stimulering van de bezoekerseconomie in de stad. De samenwerking tussen deze partijen wordt verder versterkt.

Het themajaar Leiden 400/Pilgrimjaar krijgt een doorloop in 2021. De partners Plymouth USA en UK hebben namelijk besloten om het themajaar gedeeltelijk te verschuiven naar 2021. Binnen de huidige mogelijkheden haakt de Leidse organisatie van het themajaar hierop aan.

Aanpak toerisme en leefbaarheid
De Corona crisis heeft grote gevolgen gehad voor de bedrijven en instellingen van de bezoekerseconomie van Leiden, met een verwachte doorloop in 2021 en volgende jaren. In de sectoren horeca, retail, toerisme en cultuur heeft dit geleid tot een sterke terugval van het aantal bezoekers en inkomsten. Begin 2021 wordt gestart met het opstellen van de aanpak toerisme, zodat deze voor het verlopen van deze collegeperiode in de raad tot besluitvorming kan komen. Naast aandacht voor de leefbaarheid van de binnenstad, ligt hierbij ook de focus op mogelijkheden voor herstel van de bedrijvigheid in de bezoekerseconomie.

3C1.3 Inspanningen en programmasturing Binnenstad 
Met het programmaplan 2020 – 2024 is de economische visie op de binnenstad voor de komende jaren vastgelegd. Het programma Binnenstad blijft de komende jaren werken aan een goed functionerende economie in de binnenstad waar (regio)bewoners en bezoekers veel waardering voor opbrengen, graag komen en hun geld besteden. Op sommige momenten op sommige plekken wordt ingezet ingezet op meer bestedingen en meer bezoekers en op andere momenten en plekken wordt ingezet op minder bezoekers en het bewaren van de rust.

In het jaarlijkse uitvoeringsprogramma staan de maatregelen beschreven voor de bevordering van de vitaliteit, vergroening, mobiliteit en duurzaamheid. Er is aandacht voor maatregelen op het gebied van duurzame stadslogistiek, autoluwe binnenstad, verdere vergroening, watertappuntennetwerk, duurzame horeca en een aantrekkelijke culturele programmering voor diverse doelgroepen. Ook wordt hard gewerkt aan een aantrekkelijk winkelaanbod en bestrijding van de winkelleegstand

Effectindicatoren bij 3C Marketing en promotie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2021

2022

2023

2024

Doel 3C1 Meer zakelijk en recreatief bezoek aan Leiden

3C1.a  Aantal arbeidsplaatsen in de bezoekerseconomie

11.082 (2017)
11.229 (2018)

11.615( 2019)

11.300

11.400

11.500

11.600

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3C1.b Aantal arbeidsplaatsen in de Leidse binnenstad

18.107 (2017)

18.550 (2018)

19.200 (2019)

15.400

15.600

15.800

16.000

Bedrijvenregister Zuid-Holland

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 3D Circulaire Economie

Doelen en prestaties bij 3D Circulaire Economie

Doel

Prestatie

3D1 Circulaire Economie

Gemeente Leiden wil conform nationale doelen in 2050 een circulaire economie gerealiseerd hebben en daartoe inwoners en bedrijvigheid in Leiden stimuleren om circulair te consumeren en produceren. In een circulaire economie stuurt het economisch systeem op zo min mogelijk verspilling van grondstoffen en behouden grondstoffen maximaal hun waarde

3D1.1 Transitie naar circulaire bouw, infrastructuur en gebiedsontwikkeling

3D1.2 Van afval naar materiaalstromen

3D1.3 Maatschappelijk verantwoord inkopen

3D1.1 Transitie naar circulaire bouw, infrastructuur en gebiedsontwikkeling

De bouw- en sloopsector is verantwoordelijk voor 50% van het totale Nederlandse grondstoffengebruik, 40% van het totale energieverbruik en 40% van al het afval. Daarmee is de keten verantwoordelijk voor 35% van alle CO2-emissies. Aangezien Leiden juist komende jaren veel zal bouwen, bereiken we een groot effect door een circulaire werkwijze in gebiedsontwikkeling (bouw,GWW en infra) te stimuleren. Hiermee is meer dan 300 miljoen kg CO2-uitstoot te besparen.
We onderzoeken en stimuleren de mogelijkheden en instrumenten om circulair te slopen en bouwen bij zowel projecten die we in eigen beheer uitvoeren als projecten waarbij partners in de stad aan zet zijn, zoals bijvoorbeeld woningcorporaties. Hiervoor werken we samen met met kennisinstellingen, commerciële partijen, regionale partners en landelijk met andere gemeenten en grote uitvragers van bouwprojecten. De doelstelling is om in 2023 gemeentelijke bouwprojecten 100% circulair uit te vragen en daarna ook sturende instrumenten voor derden te ontwikkelen. In onderstaande infographic is dit in beeld gebracht.

3D1.2 Van afval naar materiaalstromen
Om een circulaire economie te bereiken, stimuleren we innovatieve bedrijvigheid en onderlinge kennisdeling over kansen en belemmeringen voor het sluiten van materiaalstromen. We ontwikkelen en organiseren sessies waarin ondernemers, organisaties en individuen hun goede ideeën kunnen presenteren en daarbij kunnen aangeven welke ondersteuning zij nodig hebben om dit in te vullen. Op basis van een te ontwikkelen afwegingskader kiest de jury de beste inzending, die we vervolgens verder onderzoeken en ondersteunen, indien mogelijk. Op die manier ontwikkelen we samen met koplopers in de stad gedeelde kennis over kansen en vergroten we ons inzicht in de benodigde ondersteuning vanuit de gemeente.

Naast dit proces met de stad onderhouden we relaties met kennisinstellingen, andere overheden en maatschappelijke partners en laten we onderzoeken en begeleidingstrajecten uitvoeren om hiermee goed in te kunnen spelen op de economische kansen van circulaire economie voor Leiden.

3D1.3 Maatschappelijk verantwoord inkopen
Als gemeente gaan we sterker inzetten op ons eigen handelen in bijvoorbeeld inkopen(maatschappelijk verantwoord inkopen) en andere onderdelen van de bedrijfsvoering. Hiertoe brengen we op bepalende beleidsterreinen beleidsontwikkeling samen met onze eigen bedrijfsvoering: waar we beleidsmatig bedrijven in de stad vragen om stappen te zetten, gaan we daar als gemeente ook actief mee aan de slag. Op die manier wint maatschappelijk verantwoorde bedrijfsvoering aan kracht én vergroten we het inzicht op de inspanningen die we vanuit beleid vragen aan andere bedrijven.

Door het goede voorbeeld te geven laten we zien hoe het kan. Maatschappelijk verantwoord inkopen is overigens breder dan circulair gebruik van grondstoffen en gaat ook over SROI, Internationale Sociale Voorwaarden, biobased inkopen, milieuvriendelijk inkopen (waaronder zero emissie), innovatiegericht inkopen en MKB-vriendelijk inkopen. Omdat de gemeente veel ambities tegelijkertijd wil incorporeren, ontwikkelen we een afwegingskader voor duurzaamheid in de uit te voeren projecten in de stad.

Effectindicatoren bij 3D Circulaire economie
Meten van een circulaire economie is lastig, en zeker op gemeentelijke schaal. Deels omdat Leiden niet zelfvoorzienend hoeft te worden en er daarom nog steeds grondstoffenstromen plaats zullen vinden in 2050, deels omdat er slechts data beschikbaar is van het afval van consumenten. Voor bedrijfsafval zijn gegevens moeilijker te verkrijgen en gegevens over de inkoop van producten en grondstoffen zijn in het geheel niet beschikbaar.

In de begroting van 2020 waren voorlopige indicatoren opgenomen, in afwachting van de ontwikkeling van een monitoringsinstrument. Inmiddels is dat instrument gereed en is tijdens de uitwerking gebleken of de voorlopige indicatoren praktisch toepasbaar zijn, bijvoorbeeld enquêtes blijken over het algemeen een lage respons te kennen en zijn daardoor geen goede indicator.

Op basis hiervan komen we tot de onderstaande, deels afgeleide, doelen en indicatoren. Toekomstige aanvulling met indicatoren over bedrijfsafval en daadwerkelijke recycling wordt onderzocht.

Effectindicatoren bij 3 D Circulaire Economie

Effectindicator

Realisatie

Voorlopige streefwaarden

Bron

 

2021

2022

2023

2024

3D1.aKilogram huishoudelijk restafval per inwoner

242 (2016)

220 (2017)

216 (2018)

175*

150*

150*

150*

CBS

3D1.b Aantal arbeidsplaatsen in de circulaire economie**

610 (2017)

615 (2018)

651 (2019)

660

673

687

701

Werkgelegen-heids- en bedrijvenregister Zuid-Holland

3D1.c Aandeel circulaire uitvragen bouw

17% (2019)

40%

55%

75%

100%

MVI-Zelfevaluatietool SP71***

* Streefwaarde voor 2021 is geëxtrapoleerd uit bestaand beleid; voor de periode na 2022 is nog geen aanvullend beleid aangenomen en is de streefwaarde voor afval daarom niet verder gedaald. **Betreft Leidse banen in sectoren die te maken hebben met verhuur, verkoop van 2ehands artikelen, reparatie en recycling*** De beoordeling van MVI-criteria en selectie van relevante uitvragen voor deze indicator is niet volledig objectief. Daarom is deze waarde indicatief.

Kaderstellende beleidsstukken

  • Uitvoeringsbesliit LBSP Duuzame Reconstructie openbare Ruimte en infrastructuur (RV 20.0029)
  • Kaderstellende strategie 'Op weg naar een circulair Leiden' (RV 20.0005)
  • Uitvoeringsbesluit Biodivers LBSP (RV 19.0085)
  • Programmaplan Binnenstad 2020-2024 (RV 19.0148)
  • Uitbreiding functies Horeca I en consumentverzorgende dienstverlening in de Haarlemmerstraat-Oost (RV 19.0057)
  • Kaderbesluit LBSP Duurzame Reconstructie Openbare Ruimte en lnfrastructuur (RV 19.0034)
  • Uitvoeringsprogramma Binnenstad 2019 (RV 19.007)
  • Wijzigingsvoorstel Marktverordening Leiden 2015 na inspraak (RB 18.0121)
  • Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting 2019 (RV 18.0103)
  • Verordening op de heffing en invordering van markt- en staangeld 2019 (RV 18.0104)
  • Beschikbaar stellen oorbereidingskrediet voor ontwikkeling Entreegebied LBSP ( RV 18.0070)
  • Nota van Uitgangspunten herontwikkeling Pesthuiscomplex ten behoeve van de verkoop door Rijksvastgoed. (RV 18.0075)
  • SRON; beschikbaar stellen van krediet ten behoeve van grondaankoop voor de hoofdvestiging SRON en het verstrekken van een meerjarige tegemoetkoming in de huisvestingslasten aan SRON ter compensatie van hun erfpachtcanon. (RV 18.0008)
  • Bedrijfs- en Pleziervaartuigenverordening Leiden 2017 (RV 18.0017)
  • Winkelnota Leidse binnenstad 2018 – 2021 (RV 17.0075)
  • Tussentijdse partiële herziening van de ruimtelijk-economische horecavisie Nieuwe Rijngebied (RV 17.0074)
  • Verordening op de heffing en invordering van markt- en staangeld 2018 (RV 17.0085)
  • InnovationQuarter: de deelname UNIQ BV en kapitaalstortingen (RV 17.0091)
  • Verordening op de heffing en invordering van markt- en staangeld 2017 (RV 16.0115)
  • Masterplan LBSP-Gorlaeus (RV 16.0131)
  • Evaluatie en voorstel tot het continueren van de financiering en aansturing van de citymarketing van Leiden door de overdracht van de toeristenbelasting aan het Ondernemersfonds Leiden. (RV 16.0105)
  • Gemeentelijke bijdrage cofinanciering aan de stichting Leiden Regenerative Medicine Platform (RV 16.0084)
  • Wijziging plankaart Trekvliet op Ligplaatsenplan Bedrijfsvaartuigen 2009 (RV 16.0073)
  • Actualisatie Beleidskader Winkelvoorzieningen Binnenstad (RV 16.0020)
  • Bestemmingsplan Leiden Bio Science Park – deelgebied Boerhaave (RV 16.0033)
  • Retailvisie Leidse regio 2025 (RV 16.0005)
  • Marktverordening Leiden 2015 (RV 16.0001)
  • Vaststellen ruimtelijk-economische Horecavisie (RV 15.0142)
  • Startersgebouw kennisintensieve bedrijven (RV 15.0115)
  • Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting 2016 (RV 15.0120)

Programmakosten

Economie
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2019

Begroting
2020

Begroting
2021

Meerjarenraming

2022

2023

2024

Ruimte om te ondernemen

Lasten

1.404

2.068

1.527

1.226

1.218

1.249

 

Baten

-442

-494

-504

-504

-504

-504

Saldo

 

962

1.573

1.023

721

714

745

Faciliteren/Stimuleren van ondernemen

Lasten

3.948

4.009

3.386

3.134

2.582

2.242

 

Baten

-271

-4

-3

-3

-4

-4

Saldo

 

3.676

4.006

3.383

3.132

2.578

2.238

Marketing en promotie

Lasten

2.859

3.082

2.917

2.407

2.407

2.407

 

Baten

-1.046

-818

-835

-835

-835

-835

Saldo

 

1.814

2.264

2.083

1.573

1.573

1.573

Circulaire Economie

Lasten

0

919

801

771

771

771

 

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

 

0

919

801

771

771

771

Programma

Lasten

8.211

10.078

8.631

7.538

6.979

6.670

 

Baten

-1.759

-1.316

-1.341

-1.341

-1.343

-1.343

Saldo van baten en lasten

 

6.452

8.762

7.290

6.197

5.637

5.327

Reserves

Toevoeging

598

605

605

605

605

605

 

Onttrekking

-3.094

-1.263

-880

-605

-605

-605

Mutaties reserves

 

-2.496

-658

-275

0

0

0

Resultaat

 

3.957

8.104

7.015

6.197

5.637

5.327

Budgettaire ontwikkelingen
De daling van de lasten en/of de stijging van de baten worden onder andere veroorzaakt door de indexering van budgetten, doorrekening van de kostenverdeelstaat en de kapitaallasten die zijn berekend vanuit het meerjareninvesteringsplan 2021-2024. Beleidswijzigingen met financiële consequenties worden hierna per beleidsterrein toegelicht.

Ruimte om te ondernemen
Voor de regionale economische agenda is in 2020 bovenop het basisbedrag van 350.000 euro aanvullend een budgetoverheveling 2019 van bijna 350.000 euro beschikbaar. In 2021 is incidenteel 250.000 beschikbaar.
Voor intenationaliseren is in 2021 vanuit diverse beleidsterreinen 155.000 beschikbaar. In 2020 is er een extra budget beschikbaar gesteld voor de bedrijventerreinen strategie vanuit het FPDS (200.000 euro). En voor de winkelnota binnenstad is in 2020 100.000 euro beschikbaar en in 2021 nog 50.000 euro.

Faciliteren/stimuleren van ondernemen
In 2020 is er 570.000 euro beschikbaar voor fysieke projecten op het LBSP, in 2021 250.000 euro. Daarnaast is er in 2020 een budget beschikbaar voor ESOF conferentie van 125.000 euro, subsidie Regenerative Medicine Platform 100.000 en Provada van 56.000 euro.

Marketing en promotie
In 2020 is er een eenmalig budget voor het Pelgrimsjaar (350.000 euro) en in 2021 is er een eenmalig budget voor de European City of Science (500.000 euro). De investeringsruimte binnen programma Binnenstad is in 2020 360.000 hoger dan in 2021 vanuit de resultaatbestemming vanuit 2019.

Circulaire economie
In het FPDS is voor het circulair verwaarden van materiaalstromen in 2021 100.000 euro minder beschikbaar gesteld dan in 2020. Verder is er een budgetoverheveling vanuit 2019 van 26.000 euro voor organisatiekosten waardoor het bedrag in 2020 hoger is.

Reserves

Reserves programma 3
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2019

Begroting
2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Reserve programma Binnenstad P3

Toevoeging

598

605

605

605

605

605

 

Onttrekking

-707

-963

-605

-605

-605

-605

Saldo

 

-108

-358

0

0

0

0

Reserve economische impulsen Kennisst P3

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-2.387

-100

-275

0

0

0

Saldo

 

-2.387

-100

-275

0

0

0

Reserve Duurzame Stad P3

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

0

-200

0

0

0

0

Saldo

 

0

-200

0

0

0

0

Reserves programma 3

 

-2.496

-658

-275

0

0

0

Reserve programma Binnenstad P3
In 2020 en 2021 wordt respectievelijk 963.000 en 605.000 euro onttrokken tbv programma Binnenstad. En meerjarig wordt 605.000 euro gestort.

Reserve economische impulsen kennisstad P3
Onttrekking van 275.000 euro bijdrage aan de incidentele lasten 2021 (voorstel 3.16 kaderbrief 2019)

Reserve Duurzame Stad P3
In 2020 is er een budget beschikbaar gesteld voor de bedrijventerreinen strategie vanuit het FPDS (200.000 euro).

Investeringen

Prestatie

Omschrijving prestatie

Omschrijving investering

Categorie

Nieuw / vervanging

Bijdrage derden/ reserves

2021

2022

2023

2024

03A101

Regionale en lokale beleidsontwikkeling

Elektr.installatie centrummarkt 2022

Econ.

V

-

-

309

-

-

03A101

Regionale en lokale beleidsontwikkeling

Elektrische inst vrijdagmarkt Kopermolen

Econ.

V

-

51

-

-

-

03A101

Regionale en lokale beleidsontwikkeling

Elektrische installatie donderdagmarkt

Econ.

V

-

-

-

-

50

03B101

Faciliteren bedrijvigheid, starters en ondernemerschap in Leiden

Reconstructie Diamantplein

Maatsch.

V

93

-

93

-

-

03C103

Programmasturing Binnenstad

Programmaplan Binnenstad 2021 - 2024

Maatsch.

N

2.420

605

605

605

605

 

Totaal programma 3

   

2.513

656

1.007

605

655

Bedragen * 1.000

In bovenstaand overzicht staan de investeringen zoals deze zijn opgenomen in het investeringsplan 2021-2024. In paragraaf 4.2.2 Investeringen wordt de ontwikkeling van de kapitaallasten toegelicht en staat een overzicht met te voteren kredieten.

Subsidies

 

subsidiestaat 2020

subsidiestaat 2021

Subsidie saldo

1.637.904

1.466.714

Het volledige subsidie-overzicht is opgenomen in paragraaf 3.2.8 subsidies.

Voorgestelde bezuinigingen eerste begrotingswijziging

Hieronder is een overzicht van de voorgestelde bezuinigingen op dit programma opgenomen. Voor een toelichting op deze voorstellen verwijzen wij naar de het raadsvoorstel 1e begrotingswijziging 2021, dat afzonderlijk aan de raad is aangeboden, tegelijkertijd met deze begroting.

Programma

nr.

Onderwerp

pfh

2023

2024

Economie

5

Anders organiseren van bijeenkomsten met ondernemers

Y. van Delft

25.000

25.000

 

6

Versobering van het programma binnenstad

Y. van Delft

 

50.000

 

7

Verhogen toeristenbelasting

P. Dirkse

400.000

400.000

Totaal Economie

   

425.000

475.000