Programmabegroting 2022

Cultuur, sport en recreatie

Programmanummer

 

8

Commissie

 

Onderwijs en Samenleving

Werk en Middelen

Portefeuille(s)

 

Werk, Inkomen, Economie & Cultuur
Kennis, Onderwijs, Sport en Financiën

Bestuur, Veiligheid en Handhaving
Duurzaamheid, Mobiliteit & Beheer Openbare Ruimte

De missie van het programma Cultuur, sport en recreatie luidt:

Cultuur, cultuurhistorie, sport, recreatie en evenementen vormen een belangrijk deel van het stadsklimaat, dragen bij aan de ontwikkeling van alle Leidenaren en maken deelname aan het maatschappelijke leven voor iedereen toegankelijk. Dat is van grote waarde voor de versterking van de aantrekkelijkheid van de stad voor bewoners en bezoekers. In de gezonde stad hebben mensen de ruimte om te sporten en te bewegen.

Inleiding

Cultuur
Leiden kent een rijk cultureel leven en dat is van grote waarde voor de stad. Naast de vele monumenten en (rijks)musea heeft de stad ook unieke archieven, opleidingen, onderzoekers en bedrijven die zich bezighouden met erfgoed. Tevens trekt de stad jaarlijks vele bezoekers met al haar evenementen.

Cultuur en erfgoed zijn een drijvende kracht voor de ontwikkeling, vitaliteit en levendigheid van de stad en haar inwoners. De aantrekkelijkheid van de stad wordt er in belangrijke mate door bepaald. Cultuur is positief voor het stadsklimaat: voor inwoners, voor ondernemers, het aantrekken van talent en bezoekers. In een internationale stad bieden culturele activiteiten de kans elkaar te ontmoeten. Zo draagt cultuur bij aan de onderlinge verbondenheid tussen Leidenaren en nieuwe (internationale) Leidenaren. Historische cultuur en Internationale kennis zijn de belangrijkste pijlers van ‘Leiden stad van ontdekkingen’ Beide pijlers geven de stad een onderscheidend profiel, nationaal en internationaal.

Sport
Elke Leidenaar moet kunnen sporten, spelen en bewegen. We willen ervoor zorgen dat Leidenaren voldoende kunnen bewegen, een gezond gewicht hebben en een gezonde leefstijl hebben, in lijn met het Beleidskader Sport en Gezondheid: 'Samen maken we de stad gezond en actief 2019-2023’ (RV 19.0093). Sportvoorzieningen zijn daartoe aantrekkelijk, duurzaam en multifunctioneel. De openbare ruimte nodigt uit tot bewegen. Om de openbare ruimte zo in te richten zodat deze uitdaagt om te sporten, spelen en bewegen hebben we in 2021 de Leidse Beweegsleutels opgesteld. De Beweegsleutels bevatten de uitgangspunten voor een beweegvriendelijke omgeving. In 2022 gaan wij verder met de implementatie hiervan. Voor alle beleid en projecten in dit begrotingsprogramma die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, zoals sport en spel is werken met en in de geest van de Omgevingswet in 2022 relevant. Verder heeft Leiden sportverenigingen en andere organisaties die een breed sport- en beweegaanbod bieden. De uitvoering van het Leidse Sportakkoord 2020 continueren we ook in 2022 met onze partners.
We werken verder aan de bouw van Sportpark De Vliet met een nieuw binnenzwembad en een nieuwe ijshal, te openen in 2023, en aan de bouw van het Indoor Sportcentrum ( 2 sporthallen voor topsport, breedtesport en onderwijs) aan de Boshuizerkade. Daarnaast exploiteren we de sportaccommodaties. Belangrijk daarbij is dat we de ruimte van accommodaties zoveel mogelijk multifunctioneel kunnen gebruiken en dat we de maatschappelijke waarde waar mogelijk vergroten (zie prestatie 8C1.1). Ook voeren we onderhoud aan sportaccommodaties uit, volgens het sportaccommodatieplan 2022-2026. We maken een plan voor de verbetering van wijksportpark De Mors, met meer capaciteit voor rugby, voetbal en ongebonden sporters.
Sporten, spelen en bewegen dragen bij aan een gezonde leefstijl. Daarom heeft dit beleidsterrein een verbinding met programma 9B (Preventie) en programma 7A (Spelen en bewegen) door het geïntegreerde beleidskader Sport en Gezondheid (zie bladzijde 157).
Alle activiteiten die we als gemeente op sportgebied uitvoeren hebben een preventieve werking en helpen in een later stadium ergere problemen voorkomen zoals chronische ziekten. Op die manier draagt sport bij aan de uitvoering van de Visie Sociaal Domein, door een stadsklimaat te vormen dat sporten, spelen en bewegen stimuleert. Sporten is niet alleen een doel, maar ook een middel. Een ander positief gezondheidseffect van sporten is bijvoorbeeld het ontmoeten van andere inwoners. Dit sluit aan bij de wens om een sterke sociale basis te creëren.

Beleidsterrein 8A Cultuur

De gevolgen van de Coronacrisis
Deze programmabegroting 2022 e.v. schrijven we ten tijde van het begin van de herstelperiode, in wat lijkt de laatste fase van de Coronacrisis. Een groot deel van de bevolking is gevaccineerd en langzaamaan mogen ook de culturele instellingen weer meer publiek ontvangen.

Het was tot halverwege 2021 stil in de stad. Geen voorstellingen, geen concerten, geen festivals. Gesloten musea en dichte deuren bij de schouwburg. Ook in de actieve kunstbeoefening alles on hold. De bloeiende amateurkunst sector was tot stilstand gekomen. Duizenden leden van o.a. de door ons gesubsidieerde koren, fanfares, toneelverenigingen zaten thuis. Buiten het gemis van het actief dan wel passief kunnen beleven van cultuur, is er de enorme financiële schade. Bij vrijwel alle culturele instellingen waren de inkomsten vrijwel nul, terwijl de vaste lasten doorlopen. In 2021 was de bibliotheek gedeeltelijk open en konden muzieklessen online en later ook weer fysiek doorgaan. Musea gingen langzaam steeds verder open en vanaf eind juni 2021 konden voorstellingen in de Leidse podia steeds meer plaatsvinden. De coronasteun van het rijk en de gemeente zorgt ervoor dat de instellingen overeind zijn gebleven.

Hoe gaat 2022 er voor de cultuursector uitzien? Als gemeente willen we uiteraard de culturele infrastructuur in de stad behouden. Cultuur is niet voor niets een van de pijlers onder onze stadsvisie "Leiden, Stad van Ontdekkingen". Een aantal factoren hierin is nog onzeker:

  • De mate van compensatie voor de financiële gevolgen van de Coronacrisis door de Rijksoverheid.
  • De bereidheid van het publiek om weer als vanouds theaters, festivals en concerten te bezoeken, ook wanneer de belemmerende maatregelen om het virus te bestrijden zijn komen te vervallen.
  • De inzet van vrijwilligers uit met name de oudere leeftijdsgroep.
  • De ontwikkeling van de congresmarkt. Voor instellingen als de Stadsgehoorzaal of de Pieterskerk zijn grote (internationale) congressen van groot belang om een sluitende exploitatie te kunnen realiseren.

2022 zal voor de cultuursector een uitdaging zijn, zeker met alle onzekerheid rondom de Coronacrisis. Verder zou het college, zoals aangegeven in de Collegebrief van 18 maart 2021 n.a.v. het Deltaplan, graag zien dat minder van het beschikbare budget wordt besteed aan stenen en meer aan de culturele inhoud en programmering van de organisaties. Daarom wordt onderzocht of een herordening van accommodaties zou kunnen leiden tot een meer efficiënte en meer gezamenlijk gebruik van panden. Dit moet er eveneens toe leiden dat de organisaties hun huurdersonderhoud goed uitvoeren. Voor het college is belangrijk dat in de relatie tussen huurder en verhuurder haar rol als subsidieverstrekker en vastgoedeigenaar transparant wordt gemaakt.

Uitvoeringsplan Cultuurvisie en Deltaplan cultuur
In 2021 is gewerkt aan de uitvoeringsagenda voor Cultuur, met daarin een belangrijke rol voor de C6 (de grote cultuurinstellingen: Schouwburg en Stadsgehoorzaal, Popodium Gebr. De Nobel. BplusC, Theater Ins Blau en De Pieterskerk). In deze Uitvoeringsagenda worden de belangrijkste acties uit de Cultuurvisie opgenomen, evenals die uit het Deltaplan. De Uitvoeringsagenda plant de acties ook in de tijd. Het gaat om acties als: een kwalitatief breed en divers cultuuraanbod, ander publieksbereik, divers en inclusief aanbod, gevolgen naleving Fair Practice Code, Kunst & Zorg, Cultuur& Jongeren, ECS 2022, huisvesting cultuurorganisaties, etcetera.

Het feit dat de Uitvoeringsagenda eerst nu is opgesteld (vertraging ivm de Coronaperiode) wil niet zeggen dat er nog geen acties voortvloeiend het nieuwe cultuurbeleid gestart zijn. Er is en wordt meer aandacht besteed aan een breder en diverser publieksbereik, ook op andere locaties buiten de meer ‘traditionele’ podia. Er is en wordt hard gewerkt aan Kunst en Zorg (project Kunst op Recept, netwerkvorming en aansluiten vraag en aanbod van cultuur- en zorgsector, platform). En in het kader van de versterking van het unieke Leidse profiel van Kunst en Kennis (onder meer speerpunt van onze cultuurmakelaar), draagt de cultuursector met tal van projecten en programmering bij aan ECS 2022.

BplusC
BplusC werkt aan vernieuwing van activiteiten, diensten en vestigingslocaties. In de notitie Bibliotheek, Cultuureducatie- en participatie is vastgelegd waar een moderne bibliotheek aan moet voldoen. De grote lijn is dat BplusC zich méér richt op het aanbieden van diensten en activiteiten voor kinderen, jongeren en mensen met taal- en/of andere (sociaaleconomische) achterstanden, in de binnenstad en in de wijken. Er wordt verder invulling gegeven aan het hiermee samenhangende (her)huisvestingsvraagstuk. In juni 2021 is een projectleider gestart met de opdracht tot het maken van een inhoudelijke vertaling van de visie op de modernisering van BplusC. Onderdeel van deze opdracht is het toetsen van de haalbaarheid van de beoogde inhoudelijke en organisatorische samenwerking tussen BplusC en De Leidse Schouwburg – Stadsgehoorzaal. Dit resulteert in een programma van eisen voor de mogelijke (gedeeltelijke) gezamenlijke huisvesting van BplusC en LSSGZ. Op basis van dit advies volgt een ruimtelijk-economische verkenning naar mogelijke huisvestingsopties van de bibliotheek in de binnenstad. In juli 2021 is het onderzoek naar de herhuisvesting van de nieuwe Muziekschool gestart. De uitgewerkte functionele analyse en uitgangspunten voor de muziekschool, de oefenruimten en de podiumfunctie vormen belangrijke input bij de uitwerking van de varianten. Tevens worden de financiële kaders nader uitgewerkt. Op basis van deze input wordt een variantenstudie gemaakt.

Doelen en prestaties bij 8A Cultuur

Doel

Prestaties

8A1. 1. Sterke culturele basisinfrastructuur, voor alle hierbij behorende prestaties kwalitatief hoogstaand, divers en inclusief

8A1.1. Ondersteunen en mogelijk maken voorstellingen en optredens podiumaanbod

8A1.2 Ondersteunen en mogelijk maken museaal aanbod

8A1.3 Ondersteunen en mogelijk maken educatief aanbod

8A1.4 Ondersteunen en mogelijk maken beeldende kunst (in de openbare ruimte)

8A1.5 Ondersteunen amateurkunstverenigingen

8A1.6 Ondersteunen lokale media

8A1.7 Ondersteunen projecten voor diversiteit, toegankelijkheid, ander publieksbereik, spreiding in de stad

8A1.8 Exploitatie Stedelijk museum De Lakenhal

8A2. Cultuur draagt bij aan maatschappelijke doelen door culturele activiteiten

8A2.1 Stimuleren en ondersteunen netwerkvorming en kennisontwikkeling cultuur- en zorgsector

8A2.2 Stimuleren en ondersteunen dat cultuur bij draagt bij aan integratie nieuwkomers

8A2.3 Onderzoek en stimuleren grotere toegankelijkheid cultuur voor smalle beurs en jongeren

8A3. Leiden onderscheidt zich (inter)nationaal met kennis en cultuur

8A3.1 Versterken unieke weefsel kennis en cultuur door Pilgrimjaar, ECS 2022

8A3.2 Cultuureducatie icm natuur- en milieueducatie om de hoek

8A1.1. Ondersteunen en mogelijk maken voorstellingen en optredens podiumaanbod
In 2022 is er geen garantie is dat het publiek in volle omvang weer terug zal keren en ook niet in welk tempo. De gemeente wil een cultureel divers publiek bereiken en dit mogelijk deels realiseren door de wijken in te trekken. Dit zal een uitdaging vormen voor de instellingen.

De C6 (de zes meerjarig ondersteunde Leidse culturele instellingen) zijn gevraagd meer samen te werken.

Met de grote(re) instellingen worden de subsidieafspraken vastgelegd in bij de subsidiebeschikkingen behorende uitvoeringsovereenkomsten (Uvok's). Met de kleinere instellingen worden de afspraken vastgelegd in subsidiebeschikkingen.

  • De Leidse Schouwburg heeft primair tot taak een representatieve doorsnee van het landelijke professionele theateraanbod te vertonen. Zij besteden tevens aandacht aan (lokaal) amateurtheater en specifiek op Leiden gerichte culturele activiteiten. In samenwerking met andere Leidse culturele instellingen bieden ze een breed en gevarieerd aanbod van professioneel en amateurtheater. Om mensen die de schouwburg zelden bezoeken te interesseren worden specifieke programma’s aangeboden, variërend van wetenschapscolleges tot het "Festival van het levenslied". Het onderzoek om met BplusC (bibliotheek en kunstencentrum) samen te gaan wonen om efficiënter met de vierkante meters om te gaan én om op de inhoud samenwerkingen te optimaliseren, is in een uitvoeringstadium gekomen.
  • In de Stadsgehoorzaal wordt de muziek in een zo breed mogelijk programma aangeboden. Alle soorten klassieke muziek, uit alle mogelijke stijlperiodes komen in de Stadsgehoorzaal aan bod, zowel uitgevoerd door professionele als door amateurmusici.
  • Theater Ins Blau is een compact theater en een creatieve broedplaats in het centrum van Leiden. Het vlakke vloertheater, met 200 stoelen, biedt een afwisselend aanbod van zowel professionele als Amateurgezelschappen. Theater Ins Blau wil het actief én passief beoefenen van theater stimuleren. Het samenbrengen van makers, Leidse amateurs en het Leidse publiek maakt Theater Ins Blau tot de plek die zij nu is. Theater Ins Blau heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld tot een werkplaats/productiehuis. In 2022 geeft Ins Blau opnieuw makers de ruimte hun productie in Theater Ins Blau te maken. In het najaar biedt Theater Ins Blau ruimte aan het makers collectief K&A om hun productie Jungle The Future te realiseren.
  • Het Muziekcentrum Gebr. de Nobel zorgt voor een breed en divers aanbod van popmuziek met kwaliteit en vernieuwing. In 2022 heeft Gebr de Nobel het pand aangepast waardoor het beter functioneert, o.a. dat de kleine en de grote zaal naast elkaar een aparte programmering kunnen hebben. De huur die Gebr. de Nobel rekent voor de kleine zaal kan omlaag, waardoor deze betaalbaarder wordt voor Leidse makers.
  • De overige podia in de stad (waaronder Hothouse, de X, BplusC (Volkshuis, Kapelzaal en Q-bus), Open Lucht Theater Leidse Hout en de Pieterskerk verzorgen een muziekprogrammering in diverse genres (popmuziek, klassieke muziek, jazz en wereldmuziek, koormuziek, orgel- en oude muziek).
  • Het muziektheatergezelschap de Veenfabriek heeft Leiden als vestigingsplaats en speelt regelmatig producties in onze stad. Het theatergezelschap heeft als stadspartner/maker een rol bij cultuurprojecten in Leiden. PS|theater is hét stadsgezelschap van Leiden, zij spelen een belangrijke rol in het bieden van theatervoorstellingen in de diverse wijken van de stad. Daarnaast ondersteunt de gemeente Fields of Wonder, Kassett en De Generator.
  • Op het gebied van dans wordt op basis van het Makersstipendium Dance Company The Kitchen en Dansblok ondersteund. Ook buiten de podia zijn deze makers actief en kunnen op locatie culturele activiteiten worden beleefd.
  • Het Leiden International Film Festival is een steeds bekender wordend film event, dat ook bezoekers van buiten Leiden trekt. Het "kleine zusje" Leiden International Short Film Experience begint steeds meer aan bekendheid te winnen.
  • In samenwerking met een groot aantal festivals, musea, organisatoren en theatermakers is er gedurende het voorjaar een rijk aanbod van culturele projecten. Toonaangevend zijn o.a. de Hofjesconcerten, Beelden in Leiden, Fields of Wonder met het Van Rijnfestival en het Openlucht Hotel, Schemerstad, etc. Een jaarlijkse kunstroute waaraan vele kunstenaars een bijdrage leveren door hun atelier open te stellen voor het publiek. De door studentenverenigingen georganiseerde Museumnacht en het Stukafest dragen bij aan de zichtbaarheid van makers in stad. En tijdens de Nacht van Ontdekkingen gaan de bezoekers in de historische binnenstad van Leiden op ontdekkingstocht naar nieuwe kennis, kunst, muziek, en revolutionaire uitvindingen.

8A1.2 Ondersteunen en mogelijk maken museaal aanbod
Buiten de gemeentelijke musea (Museum De Lakenhal en Molenmuseum De Valk) ondersteunen we het Japanmuseum SieboldHuis, alsmede Het Wevershuisje. Met de Rijksmusea vindt regelmatig overleg plaats, met name ook in voorbereiding op ECS 2022.

Collectiecentrum
Het Nationaal Museum voor Wereldculturen, Rijksmuseum Boerhaave en Museum De Lakenhal onderzoeken de mogelijkheid om hun collectiedepots samen te voegen tot een collectiecentrum voor kunst en kennis in Leiden. Het centrum moet de collecties van de musea bijeenbrengen en beter toegankelijk maken voor bezoek, onderzoek en conservering. Een nieuw, centraal collectiegebouw biedt kansen voor samenwerking tussen de Leidse cultuurinstellingen en met Leidse kennisinstellingen (Universiteit, HBO, MBO) op het gebied van onderwijs en onderzoek. Ook vermindert het de kwetsbaarheid van de huidige depots en de inefficiëntie van ver gelegen opslag. De komende periode worden de inpasbaarheid van het bouwprogramma en de financiële haalbaarheid van het initiatief onderzocht door de musea. De uitkomsten zullen meegewogen worden in nadere besluiten over de voortgang van het project.

8A1.3 Ondersteunen en mogelijk maken educatief aanbod
Een aantal culturele instellingen in Leiden verzorgt het cultuur educatief aanbod (zoals BplusC, Ars Aemula Naturae en de jeugdtheaterscholen). Dit gebeurt onder schooltijd voor leerlingen van de Leidse scholen maar ook na schooltijd. Vanaf 2022 wordt daarbij specifiek de focus gelegd op activiteiten en cursussen voor kinderen en jongeren tot 21 jaar.

In 2022 zal BplusC werken aan hun nieuwe muziekschool. Zowel qua huisvesting als qua inhoud ontwikkelt deze zich door tot een organisatie die nog meer actief inzet op samenwerkingen met andere (muziek-, welzijn-)organisaties en die een initiërende stimulerende rol speelt als netwerkorganisatie. Er komt daarnaast meer focus op groeps- en ensemblelessen voor kinderen en jongeren tot 21 jaar.

In 2021 is Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) 3 van start gegaan. Het projectplan CMK 3 (2021- 2024) is geschreven door de partners Cultuureducatiegroep (CEG), BplusC en Naturalis. Ze hebben het plan succesvol ingediend bij het Fonds voor cultuurparticipatie. Het hoofddoel is de kwaliteit van het cultuuronderwijs op scholen te versterken door het stimuleren van duurzame samenwerking tussen onderwijs en de culturele sector en door het ontwikkelen van deskundigheidsbevordering. De ontwikkeltrajecten worden op de scholen in de komende vier jaar voortgezet door de Cultuureducatiegroep.

Er zal komende periode daarnaast aandacht zijn voor gelijke kansen voor alle kinderen in Leiden om te groeien in culturele vaardigheden en zich te ontwikkelen binnen het onderwerp van hun belangstelling. Dit gebeurt door het beter verbinden van binnen- en buitenschoolse activiteiten in de wijken. In 2022 wordt hieraan gewerkt in de wijken Stevenshof en Leiden Zuid West. Het aanbod cultuureducatie voor de scholen wordt in 2022 ontsloten via het platform ‘Verwonder om de hoek’.

8A1.4 Ondersteunen en mogelijk maken beeldende kunst (in de openbare ruimte)
In 2021 en 2022 zullen diverse kunstwerken vanuit het Lucas van Leyden Fonds worden gerealiseerd uit de restantbudgetten van 2021. Na 2021is er geen budget in de begroting opgenomen voor het Lucas van Leyden Fonds en het specifiek aanjagen van nieuwe beeldende kunst in de openbare ruimte.

Verder ondersteunt de gemeente jaarlijks Beelden in Leiden op de Hooglandse Kerkgracht.

8A1.5 Ondersteunen amateurkunstverenigingen
Gezien de herstelperiode na de coronacrisis is het nog onduidelijk of er in 2022 alweer tenvolle gebruik gemaakt gaat worden van de ‘Deelverordening Amateurkunst Subsidies’m waarbij amateurkunstverenigingen subsidie kunnen aanvragen voor instandhouding en uitvoering. Gemiddeld maken zo’n 65 amateurkunstgezelschappen van de subsidieregeling gebruik. Eens in de twee jaar wordt het Leids Amateurkunst Festival georganiseerd. De amateurkunst sector wordt ondersteund door het Centrum voor Amateurkunst.

8A1.6 Ondersteunen lokale media

Het Leids Mediafonds wordt gecontinueerd in 2022. Op basis van de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Zuid-Hollandse Journalistiek van de provincie Zuid-Holland kan de door de gemeente Leiden verleende subsidie aan het Leids Media Fonds voor 2022 (ad 100.000) worden verdubbeld. Het Leids Mediafonds bevordert de kwaliteitsjournalistiek om inwoners, instellingen en bedrijven beter te informeren over wat er speelt in de stad Leiden en de directe omgeving. Het Leids Mediafonds is een initiatief van de gemeente Leiden, maar is een onafhankelijke stichting die functioneert op afstand van de gemeente Leiden. Het is het eerste regionale fonds in Nederland dat geheel onafhankelijk een stimulans is voor lokale en regionale journalistiek. Het Leids Media Fonds gaat een prijs instellen voor de (met behulp van een bijdrage uit het fonds gerealiseerde) publicatie die de meeste impact heeft gegenereerd.

8A1.7 Ondersteunen projecten voor diversiteit, toegankelijkheid, ander publieksbereik, spreiding in de stad
In 2022 blijven we het ontwikkelen en uitvoeren van anderssoortig cultuuraanbod stimuleren en evt. subsidiëren. Ook voor de C6 is dit een belangrijke prioriteit.om aan bij te dragen.

8A1.8 Exploitatie Stedelijk museum De Lakenhal
De nadruk op een kwalitatief bezoek dat daadwerkelijk een verrijking voor de bezoeker betekent, wil niet zeggen dat Museum De Lakenhal snakt naar meer levendigheid in de zalen en weer een gestage stroom van geïnteresseerde bezoekers van jong tot oud. De Coronamaatregelen leidden in 2020 en 2021 tot langdurige sluiting en lage bezoekersaantallen. We hopen dat we vanaf 2022 weer het reguliere aantal bezoekers kunnen verwelkomen. We zullen begin 2022 nog de tentoonstelling If Things Grow Wrong tonen. Hierna volgt een tentoonstelling over Leids zilver. In de tweede helft van het jaar sluit de tentoonstelling aan op het thema van het wetenschapsjaar. Daarnaast zullen er vier al dan niet actuele kleinere tentoonstellingen in de Papevleugel te zien zijn. Ook zullen we meer naar buiten treden met de vaste collectie: deze is immers op zich al een bezoek meer dan waard.

De programmering zal hierdoor een betere balans hebben tussen de vaste collectie, hedendaagse en maatschappelijke thema’s, oude en moderne kunst en kunstnijverheid. Dit wordt versterkt door educatieve programma’s en publieksactiviteiten, zowel digitaal, in de stad, in samenwerking met anderen als in het museum.

8A2.1 Stimuleren en ondersteunen netwerkvorming en kennisontwikkeling cultuur- en zorgsector
In 2022 wordt verder gewerkt aan de verbinding tussen de cultuur- en de zorgsector. Via b.v. het onlineplatform op Leids Cement, een mogelijk vervolg van Kunst op Recept (afhankelijk van de pilot), of cultuuraanbod voor specifieke doelgroepen.

8A2.2 Stimuleren en ondersteunen dat cultuur bij draagt bij aan integratie nieuwkomers 
In 2022 zullen we wederom, en in lijn met de Visie Internationalisering (2021), cultuurprojecten stimuleren en evt. subsidiëren, die integratie van nieuwkomers bevorderen. Denk hierbij aan projecten die ontmoeting stimuleren tussen Leidenaren en nieuwe Leidenaren, zoals voorstellingen over andere culturen, Engelstalige activiteiten en projecten waarbij nieuwkomers kennis maken met het Leidse cultuuraanbod, etc.

8A2.3 Onderzoek en stimuleren grotere toegankelijkheid cultuur voor smalle beurs en jongeren
Het uitvoeren van onderzoek naar een grotere toegankelijkheid van culturele activiteiten voor mensen met een smalle beurs is vanwege Corona uitgesteld tot 2022.In het eerste kwartaal van 2022 zal dit starten.
Naar wensen en mogelijkheden voor het cultuuraanbod voor jongeren is er al het nodige onderzoek gedaan, op basis waarvan het aanbod in 2022 verbeterd zal worden, met name voor de jongeren in de leeftijdsgroep van 12-18 jaar. We willen dit realiseren door deels aan de C6 tevragen in hun reguliere aanbod ook meer aandacht te besteden aan jongerenprogrammering, deels door activiteiten te stimuleren via de cultuurcoaches, nieuwe organisatoren of welzijnspartners.

8A3.1 Versterken unieke weefsel kennis en cultuur door Pilgrimjaar, ECS 2022
Het jaar 2022 staat in het teken van European City of Science. Vanuit de cultuursector wordt flink bijgedragen aan het jaarprogramma. Veel kunstenaars zijn al in 2021 begonnen met projecten (met behulp van subsidie van de gemeente voor kunstenaars), die ze dit jaar uit gaan voeren.

8A3.2 Cultuureducatie icm natuur- en milieueducatie om de hoek
Het platform ‘Verwonder om de hoek’ is in 2021 ‘live’ gegaan en ontsluit het aanbod op het gebied van cultuur, natuur, techniek en wetenschap. Het verbindt leerkrachten, ouders/verzorgers, buitenschoolse organisaties en aanbieders van educatieve activiteiten met elkaar. Denk aan musea, theaters, kunstencentra, schooltuinen, onderzoekslabs en nog veel meer. Het platform is tevens een belangrijk onderdeel van het projectplan CMK 3 (2021- 2024) dat de partners cultuureducatiegroep (CEG), BplusC en Naturalis hebben ingediend bij het Fonds voor cultuurparticipatie, waar ook het Verwonderpaspoort deel van uitmaakt. Het platform Verwonder om de hoek biedt op één plek de activiteiten van het Verwonderpaspoort en het cultuureducatief aanbod voor de basisscholen aan. Dus alle activiteiten - binnen én buiten schooltijd - in alle wijken en gemeenten in de regio Holland Rijnland zijn op deze website te vinden.

Speciaal voor Leiden zal het platform worden aangevuld met kennismakingscursussen kunst en cultuur en techniek buiten schooltijd. Dit zal een breed palet aan kortlopende cursussen zijn (bijv. instrumenten, theater, beeldhouden of een museumclub) die voor kinderen en jongeren beschikbaar komen tegen een redelijk tarief, vergelijkbaar met de sportintro-activiteiten. De cultuurcoaches zullen hierin ondersteunen en daarnaast ook in 2022 activiteiten blijven organiseren voor kinderen in de wijken, dit in nauwe samenwerking met de cultuuradviseurs van CMK3 op de scholen.

Effectindicatoren bij 8A Cultuur

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2020

2021

2022

2023

Doel 8A1 Cultuur heeft een breed en divers aanbod met meer kwaliteit en vernieuwing; musea en podia zetten Leiden nationaal en regionaal op de kaart

8A1.a Percentage Leidenaren dat per jaar een culturele voorstelling of voorziening bezoekt

82% (2015)

83% (2017)

73% (2019)

80%

80%

80%

80%

Stads- en wijkenquête

8A1.b Aantal bezoeken aan gemeentelijke en/of gesubsidieerde kunst- en cultuurinstellingen (x1.000)

271 (2017)

283 (2018)

314 (2019)

260

260

260

260

Jaaropgave culturele instellingen

Doel 8A3 Cultuur (ver)bindt en ontwikkelt talenten en activiteiten die passen bij Leiden, Stad van ontdekkingen

8A3.a Percentage Leidenaren dat actief participeert in kunst en cultuur

37% (2015)

47% (2017)

42% (2019)

45%

45%

45%

45%

Stads- en wijkenquête

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

De daling bij effectindiator 8A1.a in 2019 is te verklaren doordat 2 van de grote publiektrekkers, de Lakenhal en Naturalis, een gedeelte van 2019 gelsoten waren i.v.m. verbouwing/herinrichting.

Beleidsterrein 8B Cultureel erfgoed

Inleiding
Het erfgoedbeleid is vastgelegd in de Erfgoednota. Het erfgoedbeleid draagt bij aan de toekomstvisie Leiden, Stad van Ontdekkingen (internationale kennis en historische cultuur). Leiden heeft met erfgoed een onderscheidende kracht in huis; zo heeft Leiden én de (internationale) kennis én collecties, én de aantrekkelijke historische stad én de grote mate van betrokkenheid van bewoners. Zowel de gemeente als vele stadspartners dragen bij aan het realiseren van de drie ambities (en 12 doelen) uit de Erfgoednota.

Doelen en prestaties bij 8B Cultureel erfgoed

Doel

Prestaties

8B1. Het Leids verleden wordt duurzaam ingezet als onderscheidende kracht: kennis en collecties op het gebied van cultureel erfgoed zijn bruikbaar voor diverse groepen en het cultureel erfgoed wordt behouden voor toekomstige generaties.

Leiden staat met al haar erfgoedkennis en –collecties nationaal en internationaal aan de top (ambitie I); Leiden wil haar historische omgevingskwaliteit behouden, benutten en versterken voor een aantrekkelijke, vitale en toekomstbestendige stad (ambitie II); Leiden bruist van erfgoedbeleving voor en door bewoners en bezoekers (ambitie III).

8B1.1 Exploitatie en beheer Erfgoed Leiden en Omstreken

8B1.2 Exploitatie en beheer Molen de Valk

8B1.3 Toezicht en handhaven monumenten

8B1.4 Uitvoeren erfgoedbeleid met partners

8B1.1 Exploitatie en beheer Erfgoed Leiden en Omstreken ↵
Als speler in de Stad van Ontdekkingen bouwt Erfgoed Leiden en Omstreken verder aan historische kennis en collecties, samen met en voor Leiden, de regio, internationale partners en het erfgoedveld.

Erfgoed Leiden zal ook in 2022 nauw betrokken blijven bij de verdere implementatie van het instrumentarium van de Omgevingswet.

Nu in 2021 het nieuwe collectiebeheerssysteem in gebruik is genomen, is de volgende stap het ontwikkelen van een nieuwe website waarin alle digitale ontwikkelingen van de afgelopen jaren moeten samen komen. De website moet het mogelijk maken collecties die nu nog niet zichtbaar zijn voor het brede publiek, zoals de archeologische collectie en de digital born bestanden (documenten die digitaal zijn gecreëerd en niet later alsnog zijn gedigitaliseerd) uit het e-depot, te presenteren.

De resultaten van twee gesubsidieerde projecten (Politiearchieven uit de Tweede Wereldoorlog en hologrammen archeologische collectie) zullen ook gepresenteerd worden.

De verbouwing en verduurzaming van de Boisotkade zal, na ontwerp en aanbesteding, eind 2022 starten.
Waar mogelijk wordt met partners uit de stad en de Omstreken samengewerkt aan het delen van kennis en collecties tijdens educatieve programma’s en evenementen zoals European City of Science.

Samenwerking met andere erfgoedinstellingen in Zuid- en Noord-Holland, zoals de Pieterskerk en de archieven van Rotterdam en Noord-Holland, wordt verder uitgewerkt.

8B1.2 Exploitatie molenmuseum De Valk
Molenmuseum de Valk verwacht ook in 2022 nog hinder te hebben van de effecten van de pandemie. Het bezoek komt voor 80% uit het buitenland. Het streefcijfer is daarom naar beneden bijgesteld.

8B1.3 Toezicht en handhaven op monumenten
Het toezicht en handhaven op monumenten heeft binnen de VTH-keten (vergunnen, toezicht en handhaving) absolute prioriteit. Deze prioriteitstelling is vastgelegd in het VTH beleidsplan en het jaarlijkse VTH uitvoeringsplan. Naast het vergunning-gebonden toezicht wordt ook ingezet op het onderzoeken van klachten en meldingen en verzoeken tot handhaving van monumenten. Er wordt zowel een preventieve als proactieve rol vervuld. Hierbij wordt nauw samengewerkt met Erfgoed Leiden en omstreken.

8B1.4 Uitvoeren erfgoedbeleid met partners 
De Erfgoednota blijft ook in 2022 het beleidskader voor erfgoed, met daarin de drie hoofdambities centraal (zie doel). We continueren de Erfgoedtafel met stadspartners en kijken of er wensen zijn om deze uit te breiden, een nuttige stap richting evaluatie (2023) en vervolg van de Erfgoednota.

De kerkenvisie is grotendeels in 2021 ontwikkeld maar zal qua besluitvorming nog uitkomen begin 2022.

In 2022 wordt de Omgevingswet ingevoerd. Erfgoed maakt hier integraal deel van uit, om te beginnen als onderdeel van de Omgevingsvisie (in 2021 ontwikkeld met bijdrage vanuit erfgoed). De huidige bescherming van het Omgevingsplan wordt met de bruidsschat omgezet naar de instrumenten van de Omgevingswet, maar tegelijkertijd denken we na over de nieuwe mogelijkheden van die instrumenten, ook qua beschermingsregime.

We continueren de Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld en hopen dat daarin na corona – en als gevolg van campagne onder eigenaren in 2021 - weer meer resultaten worden behaald.

Er ligt een positief advies van ICOMOS voor de Unescostatus van de Romeinse Limes en inmiddels is de Unescostatus ook toegekend. Voor de Unescolocatie wordt daarna een managementplan ontwikkeld, een van de voorwaarden van Unesco. Vanuit de wijkenvisie worden plannen / programma ontwikkeld waar ook de Unescostatus een rol in speelt.

Per 2011 is de Subsidie Op Termijnregeling voor de cascorestauratie van gemeentelijke monumenten stopgezet. Lopende dossiers worden – gezien de 15 jaar termijn van de regeling – nog tot 2030 afgehandeld.

Effectindicatoren bij 8B Cultureel erfgoed

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2021

2022

2023

2024

Doel 8B1 Het Leids verleden is duurzaam ingezet als onderscheidende kracht; kennis en collecties op het gebied van cultureel erfgoed zijn bruikbaar; cultureel erfgoed is behouden voor toekomstige generaties

8B1.a Percentage Leidenaren met belangstelling voor cultureel erfgoed

75% (2015)

77% (2017)
78% (2019)

75%

-

75%

-

Stads- en

wijkenquête

8B1.b Aantal bezoeken eigen Websites (x1.000)

1.271 (2018)

1.200 (2019)

1.200

1.200

1.200

1.200

Erfgoed Leiden

8B1.c Aantalbezoeken collecties via andere websites (gebruike digitale bronnen via Open Data ) (x1.000)

4.531 (2018)

5.107 (2019)

5.500

6.000

6.500

7.000

Erfgoed Leiden

8B1.d Aantal bezoekers Boisotkade

9.521 (2017)

7.735 (2018)

7.043 (2019)

5.000

7.500

7.500

7.500

Erfgoed Leiden

8B1.e Aantal bezoekers Molen de Valk

29.683 (2017)

31.648 (2018)

31.473 (2019)

20.000

35.000

35.000

35.000

Erfgoed Leiden

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 8C Sport

Doelen en prestaties bij 8C Sport

Doel

Prestaties

8C1 Leiden heeft aantrekkelijke, duurzame en multifunctionele sportvoorzieningen

8C1.1 Exploiteren, beheren en onderhouden van de gemeentelijke sportaccommodaties

8C1.2 Uitvoering geven aan het sportaccommodatieplan v.w.b. de jaarschijf 2022

8C2 Iedere Leidenaar heeft een gezonde en actieve leefstijl

8C2.1 Leidenaars bewegen voldoende

8C2.2 Leiden heeft sterke toekomstbestendige sportverenigingen

8C3. De fysieke leefomgeving bevordert sporten, spelen en bewegen

8C3.1 De openbare ruimte is beweegvriendelijk

8C1.1 Exploiteren, beheren en onderhouden van de gemeentelijke sportaccommodaties

Binnen de sportbranche zien we een aantal ontwikkelingen die ook van belang zijn voor beheer en exploitatie:

  • Creatiever gebruik van (sportieve)ruimte. De ruimte in Leiden, zoals ook in heel Nederland, wordt steeds schaarser. Ook voor sport is ruimte nodig. Voor de beoefening van sport wordt daarom steeds vaker gekeken naar multifunctioneel gebruik, eventueel gekoppeld aan de andere functies zoals onderwijs en naschoolse kinderopvang.
  • Kosten versus opbrengsten. De maatschappelijke waarde van (sport)accommodaties wordt steeds belangrijker. Nieuwbouw wordt meer en meer verbonden aan condities, ook op het gebied van kosten en opbrengsten.

In Leiden willen aansluiten bij deze ontwikkelingen. De blik is hierbij op de toekomst gericht, met als doel huidige en nieuwe sportaccommodaties langdurig en rendabel bij beheer in gebruik te hebben. Het aanbod dat we realiseren moet multifunctioneel, duurzaam, inpasbaar, veilig en betaalbaar zijn. We maken voor onderhoud en beheer al steeds meer gebruik van elektrisch werkmaterieel en hergebruiken ook materiaal waar dat kan.

8C1.2 Uitvoering geven aan het sportaccommodatieplan v.w.b. de jaarschijf 2022
Het Uitvoeringsprogramma Beheer Sport 2022-2026 vormt de basis voor het duurzaam in stand houden van de sportaccommodaties. Dit biedt de kaders voor het kwaliteitsniveau waarop de accommodaties worden beheerd en waar nodig worden onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd (bijv. aan verlichting, ICT, velden, kleedkamers). Er is nadrukkelijk oog voor de veiligheid en kwaliteit van de sportaccommodaties. Daarnaast zijn er onderhoudswerkzaamheden gepland, zoals de geplande grote aan de sportvelden op Morskwartier II. In 2021 is een onderzoek verricht op welke wijze we de buitenruimte de Zijl nog beter kunnen inzetten voor sport en bewegen. Hiertoe is een participatietraject gestart om samen met de buurt en de gebruikers tot een gedragen voorstel te komen. Op basis van de uitkomsten komen we tot voorstellen voor verbetering van buitenruimte de Zijl.

Nieuwbouw sportcomplexen
In 2022 wordt vorm en inhoud gegeven aan de nieuwbouw van een binnenzwembad en een ijshal aan de Vliet. De oplevering is medio 2023. De planning is dat het uitvoeringsbesluit Herinrichting openbare ruimte Sportpark de Vliet in de eerste helft van 2022 wordt vastgesteld.

Wijksportparken
In het voorjaar van 2021 heeft de gemeenteraad, gelet op de uitkomst van het referendum, het inrichtingsvoorstel voor een wijksportpark Roomburgerpark verworpen. Op verzoek van de raad zijn in augustus verschillende varianten besproken gericht op het uitbreiden van de hockeycapaciteit, waarbij voor geen enkele variant een meerderheid lijkt te bestaan. Het is daarmee aan een nieuwe raad om te bepalen of en zo ja, hoe vervolg wordt gegeven aan de ambitie om de hockeycapaciteit in Leiden te vergroten.
In het najaar van 2021 heeft de gemeenteraad besloten tot de start van het project sportpark De Mors. In dit project onderzoeken we hoe we hiervan een wijksportpark kunnen maken waar naast meer ruimte voor rugbyclub DIOK en een verbeterde veldkwaliteit voor de voetbalclubs ook ruimte is voor ongeorganiseerde sport.

8C2 Iedere Leidenaar heeft een gezonde en actieve leefstijl
Bewegen heeft een preventieve invloed op de gezondheid. Het verlaagt de kans op gezondheidsklachten en staat steeds meer centraal bij de behandeling van chronische ziekten en het verhogen van de kwaliteit van leven. Ook door het coronavirus is duidelijk geworden dat sport en bewegen van grote waarde zijn voor gezondheid, maar door de maatregelen zijn mensen minder gaan bewegen (bron: Stads- en wijkenquête 2021). Door in te zetten op sportstimulering willen wij de Leidenaars faciliteren om een gezonde en actieve leefstijl te hebben. Ook voor bewegen geldt: jong geleerd is oud gedaan. Daarom zetten wij erop in dat Leidenaars al vanaf jongs af aan kunnen sporten, spelen en bewegen.

8C2.1 Leidenaars bewegen voldoende
De ambitie van het beleidskader Sport en Gezondheid is dat Leidenaars voldoende bewegen en voldoen aan de Beweegrichtlijn. Met de inzet van de schoolsportcommissie en de buurtsportcoaches van Incluzio (als onderdeel van de Sterke Sociale Basis) dragen wij hieraan bij. Zij zorgen voor een laagdrempelig beweegaanbod. De buurtsportcoaches werken wijkgericht. De beweegcoach (een van de buurtsportcoaches) begeleidt mensen met een beperking bij hun beweegvraag en ondersteunt verenigingen bij het opzetten en verbeteren van hun aanbod voor mensen met een beperking. De gemeentelijke breedtesportcoördinator verbindt hierin verschillende organisaties en biedt daarnaast verenigingsondersteuning. Ook de andere SSB-partners hebben bewegen hoog in het vaandel staan.
In 2022 herzien we de Deelverordening Subsidiëring Jeugdsport en de Deelverordening Incidentele subsidies Sportevenementen, om deze beter te laten aansluiten bij de nieuwe beleidsambities.
Op deze manier investeren we in een duurzame sportdeelname en daarmee in een gezonde en actieve leefstijl van onze inwoners.

8C2.2 Leiden heeft sterke toekomstbestendige sportverenigingen
Samen met de Leidse Sportfederatie en Stichting Topsport Leiden werken we vanuit gezamenlijkheid en gedeelde verantwoordelijkheid aan sterke en toekomstbestendige sportverenigingen. We stimuleren innovatieve initiatieven die het bestaande sport- en beweegaanbod verrijken, waaronder de pilot sportplaza’s. Daarnaast ondersteunen we lokale sportevenementen. We stimuleren en ondersteunen talenten in hun weg naar de topsport. In juni 2020 hebben we samen met diverse organisaties en verenigingen in de stad het Leidse Sportakkoord gesloten. Ook in 2022 geven we daar uitvoering aan.

8C3.1 De openbare ruimte is beweegvriendelijk
Steeds meer en vaker sporten Leidenaars in de openbare ruimte. Corona heeft laten zien dat de openbare ruimte onmisbaar is voor de (on)georganiseerde sport. In 2021 zijn de Leidse Beweegsleutels, om de openbare ruimte beweegvriendelijker in te richten, opgesteld. In 2022 gaan wij verder met de implementatie van deze sleutels. Voor alle beleid en projecten in dit begrotingsprogramma die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, zoals sport en spel is werken met en in de geest van de Omgevingswet in 2022 relevant. Besluitvorming moet rekening houden met vastgestelde kaders en - indien van - toepassing landen in integrale producten die onderdeel zijn van de beleidscyclus van de Omgevingswet: het Omgevingsplan, de Omgevingsvisie en Ontwikkelperspectieven.

Effectindicatoren bij 8C Sport

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 8C1 Leiden zorgt voor voldoende en kwalitatief goede sportvoorzieningen

8C1.a Rapportcijfer van Leidenaren voor de hoeveelheid sportvoorzieningen

7,3 (2017)

7,3 (2019)

7,3 (2021)

7,4

7,4

7,4

7,4

Stads- en wijkenquête

8C1.b Rapportcijfer van Leidenaren voor de kwaliteit van sportvoorzieningen

7,0 (2017)

7,0 (2019)

7,2 (2021)

7,4

7,4

7,4

7,4

Stads- en wijkenquête

8C1.c Aantal bezoekers zwembaden

432.000 (2018)

397.000 (2019)

193.000 (2020)

400.000

400.000

430.000

430.000

Gemeente Leiden

Doel 8C3 Leiden stimuleert dat alle inwoners meer sporten en bewegen

8C3.a Percentage Leidenaren dat niet wekelijks sport

41% (2016)

-

-

-

40%

RIVM
(wsjg - BBV)*

8C3.b Percentage kinderen en volwassen Leidenaren dat voldoet aan de beweegrichtlijn

63% (2017)

65% (2019)

58% (2021)

80%

80%

80%

80%

Stads- en wijkenquête

* Deze BBV-indicator is landelijk verplicht. De realisatiewaarden staan op waarstaatjegemeente.nl. De gezondheidsmonitor wordt eens per vier jaar gehouden (2020, 2024, etc.). Daarom zijn er voor 2021 t/m 2023 geen streefwaarden opgenomen. De realisatiewaarde van 2020 is momenteel nog niet beschikbaar.

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 8D Recreatie

Evenementenbeleid
In april 2020 heeft de gemeenteraad de visie voor het evenementenbeleid ‘Evenementenbeleid Leiden 2020’ voor de komende jaren vastgesteld. Echter, door de Coronapandemie was het tot juni 2021 niet toegestaan evenementen te organiseren, waardoor invoering van het evenementenbeleid niet mogelijk was. Zoals toegezegd bij vaststelling van het evenementenbeleid ontvangt uw raad een jaar na het moment dat er daadwerkelijk weer evenementen kunnen plaatsvinden, via een raadsbrief een eerste voortgangsrapportage over de werking en ervaringen van het evenementenbeleid.

Een belangrijk onderdeel van het evenementenbeleid is de ontwikkeling van een nieuw organisatie-model voor een beheersbare en veilige viering van Leidens Ontzet. In 2022 wordt hiervoor een discussie gevoerd met de belangrijkste stakeholders (horecaondernemers, Koninklijke Horeca Nederland-afdeling Leiden, 3 October Vereeniging) en de stad over een andere invulling van dit voor Leiden belangrijke stadsfeest.
De viering van Leidens Ontzet 2021 wordt geëvalueerd en besproken met de gemeenteraad, zoals aangegeven in onze raadsbrief inzake de viering van Leidens Ontzet 2021 (BenWnr. 21.0343, d.d. 29-06-2021).

Doelen en prestaties bij 8D Recreatie

Doel

Prestaties

8D1 Voldoende recreatieve mogelijkheden voor Leidenaren

8D1.1 Beheer en exploitatie van Jeugddorp Zuid-west

8D1.2 Beheer en exploitatie van volkstuinen

8D1.3 Verstrekken van subsidie aan amateurtuinders

8D2 Voldoende onderscheidende evenementen ter versterking van de levendigheid in de stad, het aantrekken van extra bezoekers en versterking van de lokale economie

8D2.1 Evenementencoördinatie

8D2.2 Be/afhandelen van aanvragen evenementenvergunning

8D2.3 Ondersteunen van de drie grootschalige en overige evenementen

8D2.4 Verstrekken van evenementensubsidie

8D2.5 Meerjarige resultaatafspraken met organisatoren van identiteitsversterkende evenementen

8D1.1 Beheer en exploitatie van Jeugddorp Zuid-West
Het project Bedrijventerrein Vlietzone-Midden heeft naar verwachting effect op de huisvesting van de daar aanwezige verenigingen. Het is wat het college betreft onderdeel van het project te onderzoeken wat deze effecten zijn en op welke wijze hier zo goed mogelijk mee omgegaan kan worden.

Kaderstellende beleidsstukken

Inleiding

8A, B, D

  • RV 11.0134 (16 februari 2012) Cultuurnota 2012-2018
  • RV 12.0042 (24 mei 2012) Kaderbesluit Restauratie en Uitbreiding Museum De Lakenhal
  • RV13.0113 Erfgoednota 2014-2020
  • Evenementenbeleid 2013-2018
  • Tussentijdse evaluatie evenementenbeleid 2013-2018
  • RV. 17.0090 Visie op beeldende kunst in de openbare ruimte
  • RV 18.0011 / RV 17.0073 en BW besluit 18.0116 Leids Media Fonds

8C

  • Beleidskader Samen maken we de stad gezond en actief 2019-2023 (BW 19.0380 / RV 19.0093)
  • Sportaccommodatieplan 2012-2025 (RV 12.0118)
  • Contourenplan buitensportaccommodaties (RV 17.0062)

Programmakosten

Cultuur, sport en recreatie
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2020

Begroting
2021

Begroting
2022

Meerjarenraming

2023

2024

2025

Cultuur

Lasten

24.452

19.638

17.581

17.063

16.888

16.909

 

Baten

-2.488

-501

-903

-903

-928

-928

Saldo

 

21.965

19.137

16.678

16.160

15.960

15.980

Cultureel erfgoed

Lasten

4.895

4.923

5.240

5.227

5.122

5.116

 

Baten

-829

-646

-731

-731

-731

-731

Saldo

 

4.066

4.277

4.509

4.496

4.391

4.384

Sport

Lasten

11.081

13.825

11.601

14.395

14.274

14.250

 

Baten

-4.408

-4.652

-3.690

-4.135

-4.251

-4.251

Saldo

 

6.673

9.173

7.912

10.260

10.023

9.998

Recreatie

Lasten

789

1.848

1.236

1.256

1.256

1.256

 

Baten

-299

-302

-378

-378

-378

-378

Saldo

 

490

1.546

858

878

878

877

Programma

Lasten

41.217

40.234

35.658

37.941

37.540

37.529

 

Baten

-8.024

-6.101

-5.702

-6.147

-6.289

-6.289

Saldo van baten en lasten

 

33.193

34.133

29.956

31.794

31.251

31.240

Reserves

Toevoeging

90

149

0

0

0

0

 

Onttrekking

-5.369

-1.157

-182

-132

-82

-82

Mutaties reserves

 

-5.278

-1.008

-182

-132

-82

-82

Resultaat

 

27.915

33.125

29.774

31.661

31.169

31.158

Budgettaire ontwikkelingen
De daling van de lasten en/of de stijging van de baten worden onder andere veroorzaakt door de indexering van budgetten, doorrekening van de kostenverdeelstaat en de kapitaallasten die zijn berekend vanuit het meerjareninvesteringsplan 2022-2025. Beleidswijzigingen met financiële consequenties worden hierna per beleidsterrein toegelicht.

Beleidsterrein Cultuur

Cultuur en Coronaschade 2021
In 2021 is er een incidenteel budget beschikbaar voor de coronaschade bij lokale culturele instellingen van 1.413.000 (lasten). Hiernaast is er ook coronaschade budget beschikbaar gesteld voor de Lakenhal van 590.000 (105.000 verhoging lasten en 485.000 verlaging baten) en Molen de Valk (zie toelichting cultureel erfgoed).
Huisvestingsbudgetten cultuur
In 2021 stond aanvullend incidenteel budget voor huisvesting cultuur van 810.000. Dit betreft plankosten (160.000) en budget voor onderhoudsachterstand (550.000). Van het budget voor onderhoudsachterstand wordt 350.000 doorgeschoven naar 2023.

Lucas van Leydenfonds
In 2021 is er voor het laatste jaar budget voor het Lucas van Leydenfonds, van 150.000.

Leidse Mediafonds
In 2021 is een provinciale subsidie ontvangen voor het Leidse Mediafonds van 100.000. Deze komt zowel in de baten als lasten naar voren.

Museum de Lakenhal
In 2021 staat abusievelijk incidenteel budget voor de Lakenhal begroot van 149.000. Dit is bij de kaderbrief 2021-2025 aan de reserve tentoonstellingen en projecten onttrokken. Dit zal worden hersteld met de 3e technische wijziging 2021. Het bedrag blijft in de reserve en zal, als gebruikelijk, beschikbaar blijven ter verrekening ultimo 2021.

Onderhoud van de Pieterskerk
De subsidie voor het onderhoud van de Pieterskerk is vanaf 2022 verplaatst naar het beleidsterrein cultureel erfgoed (75.000).

Beleidsterrein Cultureel erfgoed

Molen de Valk Cultuur en Coronaschade 2021
In 2021 is er een incidenteel budget beschikbaar voor de coronaschade bij lokale culturele instellingen, voor Molen de Valk betreft het 58.000 (15.000 verlaging lasten en 73.000 verlaging baten).

Kerkenvisie
In 2021 is een budget beschikbaar voor het uitvoeren van de kerkenvisie (39.500).

Beleidsterrein Sport

BTW-sportvrijstelling
Zowel de baten als de lasten liggen in 2022 1.901.000 lager dan in 2021 als gevolg van de BTW-sportvrijstelling. Na de aanvraag van de subsidie voor de specifieke uitkering stimulering sport (SPUK) voor het jaar 2022 zullen zowel de baten als de lasten in de begroting worden verwerkt.

Investeringsbijdragen
In de begroting van 2021 zijn incidentele investeringsbijdragen opgenomen van 1.623.000, wat zorgt voor een daling van de lasten in 2022. De investeringsbijdragen hebben betrekking op de volgende onderwerpen:

  • 1.000.000 voor uitbreiding sportpark De Mors, ter compensatie van het sportareaal in Vlietzone-Midden;
  • 500.000 voor het realiseren van meerdere kleinere sportvoorzieningen in de openbare ruimte, voor de ongeorganiseerde sporter;
  • 96.000 voor afboeking sportveld FC Boshuizen.

Beheerplan sport 2022-2026
Voor 2022-2026 is een nieuw beheerplan sport vastgesteld. Op lange termijn leverde dit een resultaat op van nihil, in 2022 ontstaat echter een incidenteel voordeel van 259.000. Dit is een effect van de nieuwe sportaccommodaties die toegevoegd worden en oude sportaccommodaties die uiteindelijk buiten gebruik worden gesteld. Dit maakt dat 2022 een tussenjaar is en de lasten vanaf 2023 op het structurele peil worden gebracht. Hier staat tegenover dat in 2022 extra investeringen gedaan moeten worden voor de nieuwe sportaccommodaties. Hiervoor wordt ter dekking een storting in de reserve afschrijving investeringen gedaan. Deze storting valt echter in een ander programma (algemene middelen, als gevolg van financiële techniek), waardoor een saldo ontstaat in programma 8.

Reserves

Reserves programma 8
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2020

Begroting
2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Reserve publicaties Erfgoed Leiden e.o.

Toevoeging

2

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

0

0

0

0

0

0

Saldo

 

2

0

0

0

0

0

Reserve aankopen kunst De Lakenhal

Toevoeging

29

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

0

0

0

0

0

0

Saldo

 

29

0

0

0

0

0

Bedrijfsreserve Museum De Lakenhal

Toevoeging

60

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-103

0

0

0

0

0

Saldo

 

-43

0

0

0

0

0

Reserve exploitatie De Nobel

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-9

-9

-9

-9

-9

-9

Saldo

 

-9

-9

-9

-9

-9

-9

Reserve Pieterskerk

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-4.418

0

0

0

0

0

Saldo

 

-4.418

0

0

0

0

0

Reserve bedrijfsvoering ELO

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

14

-12

-12

-12

-12

-12

Saldo

 

14

-12

-12

-12

-12

-12

Reserve stedelijke ontwikkeling P8

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-9

0

0

0

0

0

Saldo

 

-9

0

0

0

0

0

Reserve sportstimuleringsfonds

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-68

-50

-50

-50

0

0

Saldo

 

-68

-50

-50

-50

0

0

Reserve economische impulsen Kennisst P8

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

0

-160

0

0

0

0

Saldo

 

0

-160

0

0

0

0

Reserve Molen de Valk / Erfgoed Leiden

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-26

-35

-35

-35

-35

-35

Saldo

 

-26

-35

-35

-35

-35

-35

Reserve Lucas van Leydenfonds

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-250

-200

-50

0

0

0

Saldo

 

-250

-200

-50

0

0

0

Reserve grondexploitaties P8

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-352

-691

-26

-26

-26

-26

Saldo

 

-352

-691

-26

-26

-26

-26

Reserve projecten en tentoonstelling MDL

Toevoeging

0

149

0

0

0

0

 

Onttrekking

-148

0

0

0

0

0

Saldo

 

-148

149

0

0

0

0

Reserves programma 8

 

-5.278

-1.008

-182

-132

-82

-82

Reserve exploitatie De Nobel
In 2022 is conform RB 11.0101 de onttrekking van 9.135 geraamd.

Reserve bedrijfsvoering ELO
Het exploitatietekort van ELO wordt onttrokken aan deze reserve. In 2022 staat de onttrekking Verbouwing ELO van 12.343 geraamd.

Reserve sportstimuleringsfonds
In 2022 is een onttrekking geraamd van 50.000 voor subsidies sportstimulering.

Reserve Molen de Valk / Erfgoed Leiden
De geraamde onttrekking in 2022 komt overeen met de salarislasten van de aangestelde 3e molenaar.

Reserve Lucas van Leydenfonds
Conform de nota ‘Visie op beeldende kunst in de openbare ruimte’ stond er in 2021 een onttrekking geraamd van 250.000 voor het bekostigen van beeldende kunst in de openbare ruimte. Hiervan is 50.000 doorgeschoven naar 2022.

Reserve grondexploitaties
Vanuit de reserve grondexploitaties wordt jaarlijks een bedrag onttrokken voor een vergoeding aan FC Boshuizen voor jeugdactiviteiten en activiteiten voor de wijk (26.000 per jaar, voor een periode van 5 jaar vanaf 2021).

Investeringen

Prestatie

Omschrijving prestatie

Omschrijving investering

Categorie

nieuw / vervanging

Bijdrage derden/ reserves

2022

2023

2024

2025

          

08A101

Ondersteunen voorstellingen-podiumaanbod

VVI Stadspodia 2022

Econ.

V

-

178

-

-

-

08A101

Ondersteunen voorstellingen-podiumaanbod

VVI Kunstinstellingen 2022-2025

Econ.

V

-

152

462

471

469

08B102

Exploitatie en beheer Molen de Valk

MDV audiovisuele apparatuur

Econ.

V

-

-

-

30

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Noord, Ren. grasmaster veld 3 voetbal

Econ.

V

-

-

278

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Gebiedsontwikkeling Telderskade

Maatsch.

N

-

-

-

-

4.804

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Vervangingen Gravelveld Merenwijk 2022

Econ.

V

-

100

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Toplg Kunstgrasveld Morskwartier II 2022

Econ.

V

-

400

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Vervanging kleedkamers

Econ.

V

-

784

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Boshuizerkade toplaag kunstgras 2 velden

Econ.

V

-

-

790

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Morskwartier I toplaag kunstgras pupil

Econ.

V

-

-

205

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Morskwartier II toplaag kunstgras pupil

Econ.

V

-

-

205

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Kikkerpolder I kunstgrv uvs veld 2, 2a

Econ.

V

-

-

480

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Kikkerpolder I sporttechn+kunstgr veld2

Econ.

V

-

-

175

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Combibad openbare ruimte de Vliet

Maatsch.

V

-

5.352

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Nieuwbouw Vijfmeibad

Econ.

V

-

135

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Topsporthal buitenruimte

Maatsch.

N

-

1.426

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Nieuwbouw IJshal buitenruimte

Maatsch.

V

-

1.540

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Noord Toplaag verv kunstgras 2 voetbal

Econ.

V

-

-

-

401

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Cronesteijnkade Kunstgras korfbal toplg

Econ.

V

-

-

-

120

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Merenwijk, Ren. gravelvelden 5t/m 8 tennis

Econ.

V

-

-

100

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

aanhangwagen met mingraver

Econ.

V

-

-

-

25

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Kunstgrasdieptereiniger

Econ.

V

-

20

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Graszaaimachine

Econ.

V

-

15

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Drainagereiniger + zandstrooier

Econ.

V

-

25

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Tractor MF5435 100pk

Econ.

V

-

100

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Tractor MF3635A 80pk

Econ.

V

-

80

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

comfort niet goed; 59pk

Econ.

V

-

60

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Kleine tractor 3720 45pk

Econ.

V

-

45

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Kooimaaier

Econ.

V

-

-

66

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Cronesteijnkade kunstgras korfbal onderb

Econ.

V

-

-

-

70

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Leidse hout Toplaag kunststofbaan atl

Econ.

V

-

-

-

-

285

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Sportpark de Mors

Maatsch.

N

1.000

3.010

-

-

-

08C101

Exploiteren gem sportaccommodaties

Sportpark de Mors kleedkamers

Econ.

N

-

400

-

-

-

08C201

Leidenaars bewegen voldoende

Compensatie sportvelden Vlietzone

Maatsch.

N

-

960

-

-

-

 

Totaal programma 8

   

1.000

14.782

2.761

1.118

5.558

In bovenstaand overzicht staan de investeringen zoals deze zijn opgenomen in het investeringsplan 2022-2025. In paragraaf 4.2.2 Investeringen wordt de ontwikkeling van de kapitaallasten toegelicht en staat een overzicht met te voteren kredieten.

Subsidies

 

subsidiestaat 2021

subsidiestaat 2022

Subsidie saldo

13.207.376

12.161.623

­Het volledige subsidie-overzicht is opgenomen in paragraaf 3.2.8 subsidies.