Ga naar boven
Home / Beleidsbegroting / Programmaplan / Stedelijke ontwikkeling / Beleidsterrein 6B Gemeentelijke gronden en gebouwen

Beleidsterrein 6B Gemeentelijke gronden en gebouwen

De gemeente exploiteert en onderhoudt de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Dit betekent dat zij verantwoordelijk is voor de verhuur, de doorbelasting van kosten en het (dagelijks en het langjarig) onderhoud van gemeentelijke gronden en gebouwen. De panden worden ingezet voor de huisvesting van organisaties die de gemeente beleidsmatig wil ondersteunen en voor de huisvesting van het ambtelijk apparaat. Ook omvat de portefeuille gebouwen die hun functie hebben verloren (bijvoorbeeld voormalige schoolgebouwen), panden die ooit zijn verworven ten behoeve van toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen of objecten die bij de gemeente in bezit of beheer zijn als monument. De gemeente ziet zichzelf hier als sociaal belegger; de portefeuille wordt op professionele wijze geëxploiteerd en onderhouden, met inachtneming van de maatschappelijke betekenis die de panden of de gebruikers hebben voor Leiden. Panden die geen beleidsdoel dienen kunnen in principe worden afgestoten. Het definiëren welk vastgoed de gemeente in bezit wil behouden en wat kan worden verkocht, is een belangrijke beslissing en vereist een goede kennis van de portefeuille en van de gewenste beleidsdoelen. Een kleinere portefeuille vergroot de financiële spankracht van de gemeente door (incidentele) verkoopopbrengsten en (structureel) lagere onderhoudskosten. Het langetermijnperspectief noodzaakt tot het maken van keuzes. Vanuit dit beleidsterrein denkt de gemeente na over de ontwikkelingsmogelijkheden van grond en vastgoed waardoor (maatschappelijke) waardecreatie wordt bereikt. Ook erfpachtconversie past daarbij, waarin door functiewijziging van panden (leegstaand kantoor krijgt een andere functie), erfpachtinkomsten worden gegenereerd.

Doelen en prestaties bij 6B Gemeentelijke gronden en gebouwen

Doel

Prestatie

6B1 Optimale exploitatie van gemeentelijke gronden en gebouwen

6B1.1 Voeren van een erfpachtbedrijf

6B1.2 Opstellen Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2019 en Vermogensbeheer Grondexploitaties 2019 - 2023

6B1.3 Exploiteren van gemeentelijke gebouwen

Prestatie 6B1.1 Voeren van een erfpachtbedrijf  
De reguliere werkzaamheden binnen het erfpachtbedrijf betreffen het voeren van de administratie, het aanpassen en innen van de erfpachtcanon, het adviseren en het verstrekken van inlichtingen over erfpacht aan bijvoorbeeld aspirant kopers, erfpachters, notarissen en makelaars. Leiden biedt erfpachters van woningen en appartementen de mogelijkheid om de erfpachtgrond te kopen, de zogenaamde conversie bloot eigendom. Op dit moment is het niet mogelijk om het bloot eigendom van zakelijke erfpachtgronden (bedrijven, kantoren, garages, parkeerplaatsen e.d.) te verkrijgen, zo is in 2013 door de raad besloten (RB12.0143). Verkoop van bloot eigendom bij zakelijke percelen zou mogelijk wel kunnen leiden tot extra incidentele inkomsten. Deze inkomsten creëren investeringsruimte voor de opgave voor duurzame verstedelijking. De Raad ontvangt hierover in 2019 een voorstel.

Prestatie 6B1.2 Opstellen MPG en Vermogensbeheer grondexploitaties
Het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) 2019 is onderdeel van de jaarrekeningcyclus rekening 2018. In het MPG wordt verantwoording afgelegd over de lopende (en in voorbereiding zijnde) grondexploitaties. Onderstaande tabel toont de grondexploitaties die in het MPG 2018 zijn opgenomen.

Tabel : Grondexploitaties MPG 2018
Bouwgrond in exploitatie (BIE)

Projectnaam

MPG 2018

Nr.

Grondexploitaties

9

Lammenschansdriehoek

BIE

19

Groenoordhallen eo

BIE

22

Haagwegkwartier (Islamitisch centrum en Noordelijke Sportvelden)

BIE

28

Dieperhout (ROC-locatie en Agnes-locatie)

BIE

30

Lorentzschool

BIE

45

Stationsgebied - Rijnsburgerblok k1 t/m 5

BIE

73

Aalmarkt

BIE

77

Nieuweroord

BIE

Het Vermogensbeheer Grondexploitaties 2019-2023 loopt samen op met de kaderbrief 2020. In deze rapportage worden de grondexploitatie gerelateerde i.c. stedelijke (her)ontwikkelingen, afgezet tegen de financiële spankracht van de gemeente. Het centrale onderdeel van het vermogensbeheer is de reserve Grondexploitaties. Er dient een sluitend perspectief van deze reserve te worden gepresenteerd voor de komende 5 jaar (2019-2023). De netto verkoopopbrengst van verkoop gemeentelijk vastgoed levert een bijdrage in de dekking van ruimtelijke ambities. Met het sluitend perspectief van de reserve Grondexploitaties en de daarbij behorende besluiten, doet het college een voorstel aan de gemeenteraad voor dekking van de ruimtelijke ambities. Voeding van de reserve Grondexploitaties vanuit projecten met een batig saldo wordt minder, zo ook de netto opbrengst uit verkoop gemeentelijk vastgoed zodat aanvulling vanuit andere bronnen op afzienbare termijn noodzakelijk is.

Prestatie 6B1.3 Exploiteren van gemeentelijke gebouwen
Ook in 2019 wordt uitvoering gegeven aan het in 2014 vastgestelde Beleidskader Vastgoed. Een van de uitgangspunten is dat voor de gehele portefeuille (m.u.v. de unieke cultuurpanden) een marktconforme huur gehanteerd wordt. Het Beleidskader Vastgoed maakt onderscheid tussen beleidsmatig te ondersteunen en niet te ondersteunen functies. Dit betekent dat organisaties die de gemeente beleidsmatig wil ondersteunen, in de toekomst één totaalsubsidie ontvangen ten behoeve van activiteiten en huisvesting. Huurovereenkomsten die in 2019 aflopen worden conform de uitgangspunten van het Beleidskader Vastgoed omgezet naar een marktconforme huur. Het vastgoed dat geen beleidsdoel (meer) dient, kan worden afgestoten. Ook de komende jaren wordt gemeentelijk vastgoed verkocht.

Het verduurzamen van de gemeentelijke vastgoedportefeuille is speerpunt voor de komende tijd. Doelstelling is om de energielabels van de gebouwen te verbeteren naar een merendeels groen energielabel en om de CO2 uitstoot fors te verminderen. Er wordt onderzocht of het mogelijk is om de ambities te verhogen en om het proces te versnellen. Tevens komt onderzoek naar de financiële middelen die hiervoor nodig zijn. Op basis van een quick scan van de kernportefeuille van het gemeentelijk vastgoed is besloten om voor 25 gebouwen maatwerkadviezen op te stellen om te bepalen welke duurzaamheidsmaatregelen genomen moeten worden om CO2 uitstoot te verminderen en een verbetering van het energielabel te realiseren. De aanpak van de verduurzaming doen we gefaseerd om efficiënt te kunnen werken. De gemakkelijk te verduurzamen panden worden als eerste projectmatig opgepakt. De eerste gebouwen zijn al in 2017 verduurzaamd. In 2018-2019 wordt gestart met de verduurzaming van de tweede fase van circa 10 gebouwen. In 2019-2020 zal worden gestart met de derde fase van circa 10 gebouwen. Ook zullen in 2019-2020 maatwerkadviezen worden gemaakt voor het overige deel van de vastgoedportefeuille. Van essentieel belang voor de voortgang is samenwerking en medewerking van huurders. Zij hebben de voordelen van de maatregelen middels lagere energielasten. Met huurders zullen nadere afspraken gemaakt worden op welke wijze zij een bijdrage kunnen leveren aan de benodigde duurzaamheidsinvesteringen. Tevens is een goede voorbereiding van belang om de noodzakelijke verbouwing efficiënt te laten verlopen.

Op basis van actuele Meerjarenonderhoudsplannen (MJOP) wordt in 2019 het gemeentelijk vastgoed onderhouden. Voor 2019 zal een jaarplan worden opgesteld waarin wordt vastgelegd welk onderhoud in 2019 zal worden uitgevoerd. In 2018 is een aantal aanbestedingen uitgezet om maximaal uitvoering te geven aan het efficiënt en planmatig uitvoeren van het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed. In 2019 wordt het uit te voeren onderhoud via de raamcontracten uitgezet.