Beleidsterrein 9D Kwetsbare groepen

Doelen en prestaties bij 9D Kwetsbare groepen

9D1.1 Uitvoering geven aan preventie en herstel t.a.v. verslaving en dak- en thuisloosheid

Het programma Maatschappelijke zorg Leidse regio heeft als doel het zoveel mogelijk voorkomen van kwetsbare situaties voor inwoners. De focus ligt op de verschuiving van reactieve ondersteuning achteraf naar preventie vooraf. In 2026 wordt in samenwerking met woningbouwcorporaties verder afspraken gemaakt om huisuitzetting zoveel mogelijk te voorkomen. We kijken of het ‘tweede kans beleid’, het bieden van (woon)begeleiding of het inzetten van mediation hierbij ondersteunend kunnen zijn. De meest preventieve aanpak van dakloosheid is Wonen Eerst. Wonen Eerst draait het gebruikelijke systeem om: zo snel mogelijk een stabiel (t)huis, waardoor een verslechterde situatie kan worden voorkomen. Het is belangrijk dat niet eerst de weg langs de opvang afgelegd hoeft te worden.

9D1.2 Uitvoering geven aan toeleiding naar zorg van mensen met verslavings- en psychiatrische problematie

Samen met de Leidse regio wordt in 2026 een nieuw convenant rondom 'bemoeizorg’ opgesteld. Dit wordt gedaan op advies van Hecht. Hierin worden de afspraken voor het toeleiden naar zorg van mensen met verslavings- en psychiatrische problematiek bevestigd. Dit convenant wordt samen met de partners opgesteld die bemoeizorg uitvoeren in de Leidse regio (Binnenvest, Rivierduinen, Brijder, Hecht en het Sociaal Wijkteam). Daarnaast worden knelpunten in de toeleiding naar zorg voor mensen met verslavings- en psychiatrische problematiek opgepakt met de (door)ontwikkeling van de Maatschappelijke Eerste Hulp vanuit het programma ‘Grip op Onbegrip’ en een verbetering aanpak bemoeizorg door het SWT vanuit IZA-SPUK middelen.

9D1.3 Uitvoering geven aan opvang en huisvesting van kwetsbare groepen

Dak- en thuisloze inwoners met een zorgvraag worden opgevangen in de maatschappelijke opvang. Voor inwoners die geen 24-uursbegeleiding en toezicht nodig hebben, zijn er lokale maatschappelijke opvangplekken beschikbaar in de wijken van de Leidse regio. Voor inwoners die wel 24 uurs begeleiding en toezicht nodig hebben, is er een specialistische opvangvoorziening met een regionale functie. Dit is de Nieuwe Energie. De uitstroom van de Maatschappelijke Opvang wordt georganiseerd via de contingentregeling. Voor de lokale gezinslocatie van de maatschappelijke opvang wordt een vervangende locatie gezocht in de Leidse regio.

In de Leidse regio zijn ook dak- en thuisloze inwoners zonder zorgvraag. Zij komen in principe niet in aanmerking voor Maatschappelijke Opvang. Samen met (zorg) aanbieders en woningbouwcorporaties wordt in 2026 invulling gegeven aan de aanpak Wonen Eerst. Hiervoor zullen in Leiden pilots gestart worden zoals beschreven in de Leidse visie op Wonen, zorg en welzijn. Hiermee wordt aandacht besteed aan de ‘brede doelgroep dak- en thuisloze inwoners’, zoals beschreven in de Ethos-telling.

Ongedocumenteerden

In 2026 zetten we ons in om de samenwerking rondom een stabiele situatie voor ongedocumenteerden in Leiden voort te zetten. Daarnaast willen we de samenwerking intensiveren op basis van de extra middelen die beschikbaar zijn gesteld. Stichting Cool ontvangt subsidies hiervoor. Zij zetten zich in om de samenwerking met maatschappelijke partners, de samenwerking rondom noodopvang en huisvesting en de samenwerking rondom zorg en hulpverlening te verstevigen. Hiermee worden de gemeentelijke beleidsuitgangspunten geconcretiseerd. We bieden hierdoor de meest actieve, praktische ondersteuning voor deze doelgroep op korte termijn.

9D1.4 Uitvoering geven aan beschermd wonen

In 2026 wordt verder gewerkt aan het creëren van woonvoorzieningen binnen de Leidse regio, zodat de woonlocaties evenredig verspreid zijn. Het aantal voorzieningen voor begeleid, beschut en beschermd wonen blijft daarmee op peil. Bij woonvoorzieningen in de Leidse regio zetten wij ons blijvend in op het scheiden van wonen en zorg. Daarnaast willen we dat er voldoende passende en betaalbare woonruimte beschikbaar komt, zodat de uitstroom uit de woonlocaties voor groepen naar een zelfstandige woning vaker kan plaatsvinden.

9D1.5 Uitvoering geven aan preventie en herstel ta.v. dakloze jongeren tussen de 18 en 27 jaar

Per 2026 wordt er een indicator opgenomen in de Programmabegroting 2026 die het aantal dakloze jongeren van de leeftijd 18-27 in de gemeente Leiden weergeeft. De gegevens voor de indicator komen van Hecht. Met het opnemen van de indicator geven we invulling aan de toezegging die de wethouder heeft gedaan.

9D2.1 Uitvoering geven aan maatregelen die het voorkomen van geweld in huiselijke kring, het stoppen van geweld en het herstel van veiligheid in het huishouden of gezin bevorderen

De regiovisie aanpak huiselijk geweld Hollands Midden 2024-2028 ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ is vastgesteld. Naar aanleiding hiervan wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld om de ambities uit de visie te realiseren. Daarnaast heeft Regioplan een plan opgesteld om de effecten van de uitvoering te monitoren. 2026 zal het eerste jaar zijn waarin de informatie bij verschillende partners zal worden opgevraagd om zicht te krijgen op de uitvoering. De verwachting is dat dit een ontwikkeltraject is. 

9D2.2 Uitvoering geven aan opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring

Landelijk is er sprake van grote krapte in de vrouwenopvang. Het aantal beschikbare opvangplaatsen is onvoldoende om aan de vraag te voldoen. Daarnaast neemt de gemiddelde verblijfsduur in de vrouwenopvang toe. Dit komt onder andere door krapte op de woningmarkt. Het landelijk beleid zegt dat we ambulante hulp in de regionale opvang bieden, tenzij dit onvoldoende veiligheid biedt. Het aantal plaatsen in de vrouwenopvang schiet dus regelmatig tekort en er zijn onvoldoende middelen om het aantal plaatsen uit te breiden. Het gevolg hiervan is dat er regelmatig gebruik wordt gemaakt van vakantiehuisjes of hotelvoorzieningen om in de benodigde opvang te voorzien. Dit is een ongewenste situatie. Een nieuwe landelijke monitor maakt deze problematiek zichtbaar. Er lopen gesprekken met het ministerie van VWS om te kijken of hier een oplossing voor mogelijk is.

Effectindicatoren bij 9D Kwetsbare groepen

*In deze cijfers missen de gegevens van DUWO (afgelopen 3 jaar gemiddeld 1 uithuiszetting) en Woonzorg Nederland (afgelopen 3 jaar gemiddeld 0 uithuiszettingen).
**Dit is de gemiddelde verblijfsduur in de vrouwenopvang. De werkelijke verblijfsduur van elke cliënt is volledig afgestemd op de persoonlijke situatie. De opvang van een cliënt duurt zo lang als nodig is om de juiste vervolgstap te kunnen zetten. Dit kan dus veel langer of veel korter zijn dan de gemiddelde verblijfsduur.
***Vanwege doorcentralisatie van Beschermd Wonen van centrumgemeente Leiden naar alle gemeenten van Holland Rijnland in combinatie met de overgang naar een nieuw registratiesysteem voor Wmo in Leiden per 1 oktober 2023 is er voor de wachtlijst beschermd wonen Leidse regio over 2023 geen realisatiecijfer beschikbaar en is hier no die voor 2022 weergegeven.
****Voor indicator 9D1.e zijn geen streefwaarden voor de aankomende jaren opgenomen, omdat het Rijk deze per half jaar bepaalt.