Ga naar boven
Home / Beleidsbegroting / Programmaplan / Maatschappelijke Ondersteuning / Beleidsterrein 9D Kwetsbare groepen

Beleidsterrein 9D Kwetsbare groepen

De centrumgemeente-constructie voor Maatschappelijke opvang, Verslavingsbeleid en Beschermd wonen verdwijnt volgens de laatste informatie per 2021. Elke gemeente krijgt met ingang van 2021 een eigen budget voor wmo-begeleiding, beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De gemeenten in de regio Holland Rijnland bereiden zich in gezamenlijkheid voor op deze nieuwe situatie. Leidraad daarbij zijn het regionale beleidskader en uitvoeringsprogramma die in 2016 en 2017 zijn vastgesteld. In 2018 zijn alle gemeenten in samenwerking met gemeenten in hun subregio gestart met de realisatie van decentrale voorzieningen voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. 2019 is het jaar waarin gemeenten starten met de uitvoering van hun lokale agenda voor de maatschappelijke zorg.
Om de zorg voor kwetsbare inwoners lokaal goed te organiseren, wordt ook in Leiden in 2019 inzet gepleegd op vroegtijdige schuldhulpverlening, verbetering van de ondersteuning in de wijk, samenwerking tussen zorgverzekeraar en gemeente, vergroten mogelijkheden van cliënt- en bewonersondersteuning door ervaringsdeskundigen.

Jongeren in de overgang van jeugdwet naar wmo hebben onze speciale aandacht. Daar waar de problemen al langere tijd groot zijn, is deze overgang een extra risico. Dit proberen we voor te zijn met een integraal jeugdteam dat dakloosheid moet voorkomen, een time-out voorziening waar jongeren tijdelijk kunnen verblijven en extra aandacht voor schuldsanering.

Een deel van de inzet op kwetsbare groepen vindt plaats op basis van subsidieverlening. Omdat het om regionale subsidies gaat voor taken die per 2021 door de afzonderlijke gemeenten worden uitgevoerd, zijn de betreffende subsidies met ingang van 2020 opgezegd. In 2019 moet duidelijk worden hoe we in 2020 met deze subsidies omgaan.

Wat gaan we doen in 2019:

  • Starten met de uitvoering van de lokale agenda maatschappelijke zorg.
  • Aandacht houden op voldoende huisvesting voor kwetsbare groepen;.
  • Starten met de ontwikkeling van een stevige sociale infrastructuur voor extramurale ondersteuning op gebied van welzijn en zorg voor de kwetsbare groepen o.a. op basis van de ervaringen met de pilots Beschermd Wonen die in 2018 zijn gestart.
  • Uitbreiding van de pilot ‘Meedoen met Meerburg’ naar andere delen van de stad onder de noemer ‘Meedoen in de stad’.
  • Evalueren de pilot samenwerking SWT’s en GGZ factteams.
  • Voorbereiding op de nieuwe Wet verplichte GGZ per 2020.
  • Voorzetten van de pilot MDA++, multidisciplinaire aanpak tegen huiselijk geweld.
  • Werken volgens in 2018 ondertekend convenant ‘Regionale samenwerking Maatschappelijke opvang 2018-2021’.
Doelen en prestaties bij 9D Kwetsbare groepen

Doel

Prestatie

9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen

9D1.1 Uitvoering geven aan preventie en herstel t.a.v. verslaving en dak- en thuisloosheid

9D1.2 Uitvoering geven aan toeleiding naar zorg van mensen met verslavings- en psychiatrische problematiek en begeleiding van ex-gedetineerden en vreemdelingen in nood

9D1.3 Uitvoering geven aan opvang en huisvesting van kwetsbare groepen

9D1.4 Uitvoering geven aan beschermd wonen

9D2 Verminderen van (de gevolgen van) huiselijk geweld

9D2.1 Uitvoering geven aan maatregelen die het voorkómen van geweld in huiselijke kring, het stoppen van geweld en het herstel van veiligheid in het huishouden of gezin bevorderen

9D2.2 Uitvoering geven aan opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring

9D1.1 uitvoering geven aan preventie en herstel tbv verslaving en dak- en thuisloosheid
Preventie en herstel dak- en thuisloosheid:
Voorkomen en vroegsignalering van complexe problemen vraagt om nauwe samenwerking tussen partijen in de wijk. De outreachende en laagdrempelige werkwijze die is ontwikkeld in Meerburg om kwetsbare mensen te bereiken en ondersteunen, wordt uitgebreid naar andere stadsdelen onder de noemer Meedoen met de Stad. De inzet van ervaringsdeskundigheid en cliëntondersteuning wordt uitgebreid. Er wordt voorlichting en deskundigheidsbevordering aangeboden aan professionele partijen en vrijwilligersorganisaties om ggz-problematiek, verslaving of licht verstandelijke beperking te herkennen en te weten hoe te handelen.

De stap van opvang naar zelfstandig wonen is moeilijk. Essentieel is dat zoveel mogelijk drempels worden weggenomen om die stap te zetten en om de stap zo makkelijk mogelijk te maken. De samenwerking tussen Stichting de Binnenvest en de gemeentelijke afdelingen W&I, Stadsbank, DZB wordt waar nodig aangepast met als doel een snelle dienstverlening gericht op maatwerk.

De samenwerking tussen Stichting de Binnenvest en de Leidse SWT’s wordt geïntensiveerd met als doel ondersteuning bij een duurzaam herstel in de wijk waar een cliënt van de maatschappelijke opvang gaat wonen.
Het versterken van de samenwerking tussen GGZ, SWT’s en huisartsen/praktijkondersteuners GGZ moet leiden tot een betere zorg en ondersteuning van mensen met psychiatrische problematiek en daarmee tot persoonlijk en maatschappelijk herstel, en voorkomen van cumulatie van problemen.

9D1.2 Uitvoering geven aan toeleiding naar zorg van mensen met verslavings- en psychiatrische problematiek en begeleiding van ex-gedetineerden en vreemdelingen in nood
Voor zorgmijders die bemoeizorg nodig hebben wordt met betrokken zorgaanbieders en het Meldpunt Zorg en Overlast een nieuwe werkwijze ontwikkeld die aansluit bij de ontwikkelingen van wijkgericht werken. Ook wordt de samenwerking tussen zorg en veiligheid verbeterd, wat kan leiden tot de vorming van een zorg- en veiligheidshuis. Hiermee bereidt de gemeente zich voor op de invoering van de nieuwe Wet op verplichte GGZ per 2020.

De gemeente faciliteert de Bed, Bad, Broodvoorziening (BBB) een tijdelijke opvang aan uitgeprocedeerde vluchtelingen. Stichting Uitgeprocedeerde Vluchtelingen (STUV) begeleidt deze doelgroep intensief en wordt onder andere in samenwerking met de gemeente en migratieketenpartners gezocht naar duurzame oplossingen in individuele dossiers. Het doel van deze ondersteuning is een stabiele situatie creëren waar vanuit kan worden gewerkt aan ofwel terugkeer of aan verblijf in Nederland. Samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid en andere BBB gemeenten werken we toe naar alternatieve mogelijkheden.
Het beleid gaat veranderen. Het Rijk werkt toe naar Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen. Tot die tijd biedt de gemeente financiering.

9D1.3 Uitvoering geven aan opvang en huisvesting van kwetsbare groepen
Deze prestatie is onderdeel van de uitvoering Nota Wonen programmaonderdeel 6C1.1 die een breed spectrum bestrijkt.
De maatschappelijke opvang wordt de komende jaren getransformeerd tot kleinschalige, lokale vormen van opvang, met eigen woonplekken voor de cliënten, waar beter aan herstel gewerkt kan worden. Grootschalige regionale voorzieningen zonder privacy zoals in Gebouw C en (in mindere mate) Nieuwe Energie passen niet binnen het streefbeeld voor de maatschappelijke opvang. Voor sommige doelgroepen blijft een regionale voorziening echter nodig; hiervoor blijft Nieuwe Energie aangewezen. Het realiseren van kleinschalige opvang en huisvesting voor dak en thuislozen is een opgave voor Leiden en alle gemeenten in de regio.
Leiden zet ook in 2019 in op uitbreiding van de huisvestingsmogelijkheden voor dak- en thuislozen. Een eigen woonruimte is een belangrijke voorwaarde voor persoonlijk en maatschappelijk herstel. Tijdelijke woonvormen zoals aan het Avicennapad en de Sumatrastraat zijn daarvoor geschikt, maar ook benutting van leegstaande (kantoor)panden, transformatie van grotere woningen naar kleine eenheden in samenwerking met huisvestingspartners zoals corporaties. Daarnaast blijft het nodig om het aantal Scheve huisjes uit te breiden in de regio.

9D1.4 Uitvoering geven aan beschermd wonen
Leiden heeft al een goede infrastructuur voor beschermd wonen. Hardnekkige knelpunten op de wachtijst komen voort uit dubbele diagnoses waardoor het aanbod niet passend is. Voorbeelden zijn combinatie van verslaving, ggz-problematiek en licht verstandelijke beperking, maar ook somatische problematiek. Op al deze onderdelen wordt in 2019 verder geïnvesteerd.

Regionaal wordt de uitbreiding van kleinschalige beschermde woonvormen bevorderd. Tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in vormen van ‘beschermd wonen thuis’. Waar mogelijk worden mensen in hun eigen woning intensief met zorg en begeleiding ondersteund, zodat men niet hoeft te verhuizen naar intramurale voorzieningen.
De regionale beschermd wonen-middelen worden de komende periode ingezet om bovengenoemde uitbreidingen te realiseren. Daarnaast wordt een deel van het budget ingezet om de lokale zorginfrastructuur voor de kwetsbare inwoners te verbeteren, om de vereiste voorwaarden voor decentralisatie te realiseren.

9D2.1 Uitvoering geven aan maatregelen die het voorkómen van geweld in huiselijke kring, het stoppen van geweld en het herstel van veiligheid in het huishouden of gezin bevorderen
De Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Hollands Midden 2019 - 2023 geeft richting aan het beleid van de komende jaren. De visie sluit aan op het landelijk programma ‘Geweld hoort nergens thuis’. Voorlichting, preventie activiteiten en deskundigheidsbevordering dragen bij aan vroegsignalering en vroeginterventie. Veilig Thuis als advies- en meldpunt vormt een belangrijke schakel in de aanpak van huiselijk geweld. Inspanningen hebben ertoe geleid dat Veilig Thuis de zaken nu op orde heeft. Kwartaalrapportages en interne audits zorgen dat er blijvend aandacht is voor kwaliteit. De stijging van het aantal meldingen zal ook in 2019 doorzetten, mede door de aangepaste meldcode. Die schrijft voor dat professionals eerder melden, ook als zij zelf vinden dat zij de hulp kunnen bieden die nodig is. Aan Veilig Thuis de opdracht om gemelde casussen over een langere tijd te monitoren, op de radar te houden. Deze extra taak heeft gevolgen voor de formatie van Veilig Thuis.

Uit landelijk onderzoek blijkt dat de huidige aanpak bij structureel ernstig huiselijk geweld en bij acute onveiligheid niet leidt tot het duurzaam stoppen van dit geweld. Daarom is in Hollands Midden in 2018 gestart met een pilot multidisciplinaire aanpak, waarbij de plussen staan voor specialistisch en intersectoraal (MDA++). We gaan door met deze pilot en zetten ons in voor aanvullend budget via rijk of zorgverzekeraars.

9D2.2 Uitvoering geven aan opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring
De Vrouwenopvang Rosa Manus zet steeds meer in op ambulante hulp. Rosa Manus wordt in onze regio daarbij gezien als specialist. Zodra dat mogelijk is wordt afgeschaald naar lokale teams (SWT’s en JGT’s), ook adviseert Rosa Manus in de hele regio bij moeilijke casussen in de vorm van ondersteuning aan het team of het tijdelijk overnemen van de begeleiding van het gezin.

Effectindicatoren bij 9D Kwetsbare groepen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarden

Bron

2019

2020

2021

2022

Doel 9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen

9D1.a Aantal feitelijk daklozen

294 (2011)
212 (2013)
304 (2015)

125

125

125

125

GGD

9D1.b Aantal huisuitzettingen Leiden

36 (2013)

29 (2014)
19 (2015)

12

12

12

12

GGD

9D1.c Gemiddelde verblijfsduur in nachtopvang in dagen

66 (2011)

74 (2014)

81 (2015)

50

50

50

50

Binnenvest

9D1.d Gemiddelde verblijfsduur in de crisisopvang in dagen*

79 (2013)

107 (2014)

133 (2015)

90

90

90

90

Binnenvest

9D1.e Gemiddelde verblijfsduur in de vrouwenopvang in maanden

6,0 (2014)

7,5 (2015)**
7,5 (2016)

6

6

6

6

Rosa Manus

9D1.f Percentage mensen met beschermd wonen op wachtlijst (overbruggingszorg) tov klanten BW intramuraal

11% (2015)

12% (2016)

-

-

-

-

T-care

9D1.g Aantal gehuisveste statushouders in Leiden***

308 (2016)
170 (2017)

-

-

-

-

COA

* Streefwaarden vastgesteld in Beleidsplan Maatschappelijke Ontwikkeling 2013 - 2017.­
** De telling van de verblijfsduur is aangepast, waardoor het lijkt dat de totale duur is toegenomen. In deze telling wordt de totale verblijfsduur van crisisopvang en intensieve begeleiding samen genomen. Voorheen werd alleen de verblijfsduur van intensieve begeleiding berekend, ná de crisisopvang. De crisisopvang duurt circa 6 tot 9 weken.
*** Vanuit rijk opgelegde taakstelling.

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.